سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!

تصویربرداری پزشکی در گستره تکنولوژی و بالینی دستخوش تغییرات چشمگیری بوده است. از جمله این پیشرفت‌ها می‌توان به سی‌تی‌اسکن یا توموگرافی کامپیوتری اشاره کرد که
سه‌شنبه، 16 آبان 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!
   سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!

 

نویسنده:فاطمه پاک‌نیت*



 
تصویربرداری پزشکی در گستره تکنولوژی و بالینی دستخوش تغییرات چشمگیری بوده است. از جمله این پیشرفت‌ها می‌توان به سی‌تی‌اسکن یا توموگرافی کامپیوتری اشاره کرد که خدمات ارزنده‌ای در تشخیص بیماری‌ها ارائه می‌دهد و از این رو کاربری آن هم به طور قابل‌ملاحظه‌ای رو به افزایش است. بدیهی است این تکنولوژی از لحاظ به کارگیری پرتوهای یونیزاسیون ایکس روی بدن، ممکن است آسیب‌ها و خطرهایی را هم در پی داشته باشد.
به‌طورکلی آسیب بافتی در اثر تابش‌گیری با پرتوی یونیزاسیون به دو شکل دیده می‌شود یا اشعه از تولیدمثل سلول‌ ممانعت می‌کند یا نتیجه سلول زنده تغییریافته‌ای است که دچار جهش شده است‌ به این ترتیب برای شخصی که تحت‌تاثیر اشعه قرار گرفته است دو نتیجه کاملا متفاوت را ایجاد خواهد کرد. بیشتر اندام‌ها یا بافت‌های بدن با از دست دادن چند سلول تاثیر نمی‌پذیرند اما اگر تعداد سلول‌های از‌دست‌رفته زیاد باشد، عملکرد صحیح بافت به هم می‌خورد و عارضه ایجاد می‌شود. احتمال بروز آسیب در دوزهای کم‌اشعه، صفر است اما با بالا رفتن دوز از حد معینی افزایش می‌یابد. آسیب ناشی از اشعه در دوزهای بالا دو نوع است؛ قطعی و احتمالی. آریتمی (قرمزی پوست) یا عقیمی ناشی از تشعشع، مثال‌هایی از آثار قطعی محسوب می‌شوند اما تغییرات داخل سلولی (جهش ژنتیکی) جزو آثار احتمالی هستند.
در سی‌تی‌اسکن احتمال آثار قطعی بسیار اندک است یا اصلا وجود ندارد اما بروز آثاری مانند تمام تابش‌گیری‌ها وجود دارد، بنابراین با توجه به به‌کارگیری آزمون‌های سی‌تی‌اسکن، نگرانی مرتبط با بروز آثار احتمالی ناشی از تابش‌گیری افزایش یافته است. برای جلوگیری از بروز اثرات قطعی و محدودکردن آثار احتمالی مهم‌ترین نکته کاهش دوز تابشی و مواجه‌شدن غیرضروری بیمار با اشعه است. این نگرش به‌خصوص در ارتباط با تابش‌گیری کودکان جدی‌تر دنبال می‌شود و یکی از مهم‌ترین بحث‌های آژانس انرژی اتمی است. زیرا احتمال بروز بعضی بیماری‌ها از جمله لوسمی در کودکانی که تحت اشعه قرار می‌گیرند، بسیار بیشتر از بزرگسالان تاثیرگرفته از اشعه است. از این رو، انجام آزمون‌های پرتوی به‌خصوص سی‌تی‌اسکن به خصوص در کودکان باید توجیه‌پذیر باشد. اگر چه جایگاه ارزشمند آن در تصویربرداری پزشکی انکارناپذیر است، اما دقت و احتیاط در زمینه درخواست سی‌تی بر مبنای ضرورت و منفعت تشخیصی و رعایت اصول حفاظتی از جمله تعیین عوامل صحیح تابش همراه جلوگیری از تکرار آزمون، می‌تواند نقشی حیاتی در کاهش دوز تابشی به بیمار در کنار دستیابی به تصاویر با قدرت تشخیصی بالا داشته باشد.

پی‌نوشت‌ها:

* کارشناس ارشد رادیوبیولوژی

منبع:هفته نامه سلامت

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین