سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!

تصویربرداری پزشکی در گستره تکنولوژی و بالینی دستخوش تغییرات چشمگیری بوده است. از جمله این پیشرفت‌ها می‌توان به سی‌تی‌اسکن یا توموگرافی کامپیوتری اشاره کرد که
سه‌شنبه، 16 آبان 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!
   سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!

 

نویسنده:فاطمه پاک‌نیت*



 
تصویربرداری پزشکی در گستره تکنولوژی و بالینی دستخوش تغییرات چشمگیری بوده است. از جمله این پیشرفت‌ها می‌توان به سی‌تی‌اسکن یا توموگرافی کامپیوتری اشاره کرد که خدمات ارزنده‌ای در تشخیص بیماری‌ها ارائه می‌دهد و از این رو کاربری آن هم به طور قابل‌ملاحظه‌ای رو به افزایش است. بدیهی است این تکنولوژی از لحاظ به کارگیری پرتوهای یونیزاسیون ایکس روی بدن، ممکن است آسیب‌ها و خطرهایی را هم در پی داشته باشد.
به‌طورکلی آسیب بافتی در اثر تابش‌گیری با پرتوی یونیزاسیون به دو شکل دیده می‌شود یا اشعه از تولیدمثل سلول‌ ممانعت می‌کند یا نتیجه سلول زنده تغییریافته‌ای است که دچار جهش شده است‌ به این ترتیب برای شخصی که تحت‌تاثیر اشعه قرار گرفته است دو نتیجه کاملا متفاوت را ایجاد خواهد کرد. بیشتر اندام‌ها یا بافت‌های بدن با از دست دادن چند سلول تاثیر نمی‌پذیرند اما اگر تعداد سلول‌های از‌دست‌رفته زیاد باشد، عملکرد صحیح بافت به هم می‌خورد و عارضه ایجاد می‌شود. احتمال بروز آسیب در دوزهای کم‌اشعه، صفر است اما با بالا رفتن دوز از حد معینی افزایش می‌یابد. آسیب ناشی از اشعه در دوزهای بالا دو نوع است؛ قطعی و احتمالی. آریتمی (قرمزی پوست) یا عقیمی ناشی از تشعشع، مثال‌هایی از آثار قطعی محسوب می‌شوند اما تغییرات داخل سلولی (جهش ژنتیکی) جزو آثار احتمالی هستند.
در سی‌تی‌اسکن احتمال آثار قطعی بسیار اندک است یا اصلا وجود ندارد اما بروز آثاری مانند تمام تابش‌گیری‌ها وجود دارد، بنابراین با توجه به به‌کارگیری آزمون‌های سی‌تی‌اسکن، نگرانی مرتبط با بروز آثار احتمالی ناشی از تابش‌گیری افزایش یافته است. برای جلوگیری از بروز اثرات قطعی و محدودکردن آثار احتمالی مهم‌ترین نکته کاهش دوز تابشی و مواجه‌شدن غیرضروری بیمار با اشعه است. این نگرش به‌خصوص در ارتباط با تابش‌گیری کودکان جدی‌تر دنبال می‌شود و یکی از مهم‌ترین بحث‌های آژانس انرژی اتمی است. زیرا احتمال بروز بعضی بیماری‌ها از جمله لوسمی در کودکانی که تحت اشعه قرار می‌گیرند، بسیار بیشتر از بزرگسالان تاثیرگرفته از اشعه است. از این رو، انجام آزمون‌های پرتوی به‌خصوص سی‌تی‌اسکن به خصوص در کودکان باید توجیه‌پذیر باشد. اگر چه جایگاه ارزشمند آن در تصویربرداری پزشکی انکارناپذیر است، اما دقت و احتیاط در زمینه درخواست سی‌تی بر مبنای ضرورت و منفعت تشخیصی و رعایت اصول حفاظتی از جمله تعیین عوامل صحیح تابش همراه جلوگیری از تکرار آزمون، می‌تواند نقشی حیاتی در کاهش دوز تابشی به بیمار در کنار دستیابی به تصاویر با قدرت تشخیصی بالا داشته باشد.

پی‌نوشت‌ها:

* کارشناس ارشد رادیوبیولوژی

منبع:هفته نامه سلامت

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم