سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!

تصویربرداری پزشکی در گستره تکنولوژی و بالینی دستخوش تغییرات چشمگیری بوده است. از جمله این پیشرفت‌ها می‌توان به سی‌تی‌اسکن یا توموگرافی کامپیوتری اشاره کرد که
سه‌شنبه، 16 آبان 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!
   سی تی‌اسکن؛ لطفا با احتیاط تجویز شود!

 

نویسنده:فاطمه پاک‌نیت*



 
تصویربرداری پزشکی در گستره تکنولوژی و بالینی دستخوش تغییرات چشمگیری بوده است. از جمله این پیشرفت‌ها می‌توان به سی‌تی‌اسکن یا توموگرافی کامپیوتری اشاره کرد که خدمات ارزنده‌ای در تشخیص بیماری‌ها ارائه می‌دهد و از این رو کاربری آن هم به طور قابل‌ملاحظه‌ای رو به افزایش است. بدیهی است این تکنولوژی از لحاظ به کارگیری پرتوهای یونیزاسیون ایکس روی بدن، ممکن است آسیب‌ها و خطرهایی را هم در پی داشته باشد.
به‌طورکلی آسیب بافتی در اثر تابش‌گیری با پرتوی یونیزاسیون به دو شکل دیده می‌شود یا اشعه از تولیدمثل سلول‌ ممانعت می‌کند یا نتیجه سلول زنده تغییریافته‌ای است که دچار جهش شده است‌ به این ترتیب برای شخصی که تحت‌تاثیر اشعه قرار گرفته است دو نتیجه کاملا متفاوت را ایجاد خواهد کرد. بیشتر اندام‌ها یا بافت‌های بدن با از دست دادن چند سلول تاثیر نمی‌پذیرند اما اگر تعداد سلول‌های از‌دست‌رفته زیاد باشد، عملکرد صحیح بافت به هم می‌خورد و عارضه ایجاد می‌شود. احتمال بروز آسیب در دوزهای کم‌اشعه، صفر است اما با بالا رفتن دوز از حد معینی افزایش می‌یابد. آسیب ناشی از اشعه در دوزهای بالا دو نوع است؛ قطعی و احتمالی. آریتمی (قرمزی پوست) یا عقیمی ناشی از تشعشع، مثال‌هایی از آثار قطعی محسوب می‌شوند اما تغییرات داخل سلولی (جهش ژنتیکی) جزو آثار احتمالی هستند.
در سی‌تی‌اسکن احتمال آثار قطعی بسیار اندک است یا اصلا وجود ندارد اما بروز آثاری مانند تمام تابش‌گیری‌ها وجود دارد، بنابراین با توجه به به‌کارگیری آزمون‌های سی‌تی‌اسکن، نگرانی مرتبط با بروز آثار احتمالی ناشی از تابش‌گیری افزایش یافته است. برای جلوگیری از بروز اثرات قطعی و محدودکردن آثار احتمالی مهم‌ترین نکته کاهش دوز تابشی و مواجه‌شدن غیرضروری بیمار با اشعه است. این نگرش به‌خصوص در ارتباط با تابش‌گیری کودکان جدی‌تر دنبال می‌شود و یکی از مهم‌ترین بحث‌های آژانس انرژی اتمی است. زیرا احتمال بروز بعضی بیماری‌ها از جمله لوسمی در کودکانی که تحت اشعه قرار می‌گیرند، بسیار بیشتر از بزرگسالان تاثیرگرفته از اشعه است. از این رو، انجام آزمون‌های پرتوی به‌خصوص سی‌تی‌اسکن به خصوص در کودکان باید توجیه‌پذیر باشد. اگر چه جایگاه ارزشمند آن در تصویربرداری پزشکی انکارناپذیر است، اما دقت و احتیاط در زمینه درخواست سی‌تی بر مبنای ضرورت و منفعت تشخیصی و رعایت اصول حفاظتی از جمله تعیین عوامل صحیح تابش همراه جلوگیری از تکرار آزمون، می‌تواند نقشی حیاتی در کاهش دوز تابشی به بیمار در کنار دستیابی به تصاویر با قدرت تشخیصی بالا داشته باشد.

پی‌نوشت‌ها:

* کارشناس ارشد رادیوبیولوژی

منبع:هفته نامه سلامت

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
فارابی: معمار عقلانیت و خرد در تمدن اسلامی
فارابی: معمار عقلانیت و خرد در تمدن اسلامی
رهبر معظم انقلاب اسلامی: آیت‌الله العظمی وحیدخراسانی حقّ عظیمی بر جامعۀ مؤمنین و حوزات علمیّه دارند
رهبر معظم انقلاب اسلامی: آیت‌الله العظمی وحیدخراسانی حقّ عظیمی بر جامعۀ مؤمنین و حوزات علمیّه دارند
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان