تدریس پزشکی در جهان اسلام

تدریس در بیمارستان جندی شاپور متداول بود و به ظن قوی نزدیک به یقین تدریس پزشکی در دانشگاه جندی شاپور اول دفعه به صورت منظم انجام می شده و بعدها در تمدن اسلامی به تقلید دانشگاه جندی شاپور متداول گردیده است.
شنبه، 28 ارديبهشت 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
تدریس پزشکی در جهان اسلام
 تدریس پزشکی در جهان اسلام

نویسنده: دکتر محمود نجم آبادی




 

تدریس در بیمارستان جندی شاپور متداول بود و به ظن قوی نزدیک به یقین تدریس پزشکی در دانشگاه جندی شاپور اول دفعه به صورت منظم انجام می شده و بعدها در تمدن اسلامی به تقلید دانشگاه جندی شاپور متداول گردیده است.
توضیح پس از انتقال دانش پزشکی از جندی شاپور به بغداد و تمرکز علمی در این شهر که در حقیقت میراث طبی جندی شاپور را داشت از قرن سوم هجری به بعد تدریس در بیمارستان های بغداد متداول گردید. تدریس هم نظری و هم عملی یا به اصطلاح امروزی تدریس به صورت صحبت و سخن رانی (تئوری)(1) و بالینی (= سریری کلینیکی)بود(2).
اما تدریس بالینی معتبرتر از تدریس نظری بود. بدین معنی که عموماً بر بالین بیمار یا بیماران سرپائی به صورت سؤال و جواب برقرار بود و اطباء توضیحاتی از بیمار می خواستند آن گاه پس از ختم معاینات و تشریح بیماری اگر بیمار احتیاج به بستری شدن داشت بستری والا به بیمار دستور سرپائی داده می شد.
درباره ی طرز تدریس شواهدی در پزشکی اسلامی است که می رساند این امر بسیار مهم و مورد نظر بوده، چنان که در شرح حال رازی بدان اشاره شد که استاد در صدر مجلس می نشسته و شاگردان علی قدر مراتبهم در جاهای خود قرار می گرفتند. بیمار تازه وارد ابتدا شرح حال خود را به شاگردی که جنب در مدرس بود می گفت و او حرف های بیمار را گوش می داد. اگر از تشخیص عاجز می ماند به شاگرد بالاتر به همین نحو تا حضور استاد برسد. رازی پس از معاینه بیمار و سؤالات از وی تشخیص بیماری را می داد و سپس به شرح بیماری و اقسام آن و ایضاً توضیحات نظری و بالینی می پرداخت (رجوع شود به فهرست ابن الندیم و عیون الانباء ابن ابی اصیبعه جلد اول و تاریخ الحکماء قفطی در فصل مربوط به رازی و شرح حال و مقام ابوبکر محمد زکریای رازی سال 1318 و فهرست مؤلفات و مصنفات رازی سال 1340 تألیف نگارنده.
عده ای از پزشکان چه قبل از اسلام و چه پس از اسلام علاوه بر طبابت در بیمارستان ها و یا خارج و در شهرها به تدریس پزشکی نیز اشتغال داشتند که بعضی از آنان جانب تعلمیشان بسیار ارزنده می باشد و آنان عبارت بودند از:
ابومنصور قمری از پزشکان سده ی چهارم و شیخ الرئیس ابوعلی سینا که شرح حال و مقام طبی و مکتب وی به تفصیل در کتاب آمد و ابوعلی مسکویه و ابراهیم بن بکوس (بکس) از پزشکان سده ی چهارم که در بیمارستان عضدی به تدریس پزشکی اشتغال اشت و با آن که در آخر عمر نابینا شده بود، به طبابت و تدریس مشغول بود و ابوماهر موسی بن سیار استاد اهوازی و ابن مندویه اصفهانی و ابوالفرج عبدالله بن طبیب از پزشکان سده ی چهارم و پنجم هجری قمری و ابوسعید یمانی.

پی نوشت ها :

1. Theorique.
2. Clinique.

منبع :نجم آبادی، محمود؛ تاریخ طب در ایران پس از اسلام (از ظهور اسلام تا دوران مغول)، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چاپ سوم 1375.

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران