تا می‌شود با آب مروارید کنار بیایید

معمولاً یک سوم یا نیمی از کسانی که بیش از چهل سال دارند کم و بیش به علت آب مروارید گرفتار اختلال دید هستند. این عارضه عبارت است از تیرگی یا از دست دادنِ شفافیت عدسی چشم، که هم‌زمان با مسن‌تر شدن افزایش می‌یابد. در شصت سالگی، تعداد مبتلایانِ شکلِ خفیف یا شدید آب مروارید از پنجاه درصد متجاوز می‌شود. فعلاً عملاً تنها راه درمان مؤثر این بیماری، انجام عمل جراحی است. اما اِشکال دید در کم‌تر از پانزده درصد مبتلایان، چندان نیست که نیازی به این طریق درمان داشته باشند.

در پاره‌ای موارد ممکن است پیش‌رفت آب مروارید سریع باشد و جراحی زودرس توصیه شود. و لیکن در بیش‌تر موارد پیش‌رفت کند است و می‌توان عمل را عقب انداخت یا اصلاً به آن اقدام نکرد. نخستین ناراحتی آب مروارید که بیش‌تر مبتلایان به آن پی می‌برند، کاهش قطعی و بی درد دقت دید است. همه چیز تار می‌شود مانند آن که عینکتان نیاز به پاک کردن داشته باشد. گاهی تفاوت کدورت در بخشی از عدسی نسبت به بخشی دیگر باعث می‌شود که شعاع نوری که وارد چشم می‌شود متفرق گردد که نتیجه‌اش دوبینی است. گاهی دیدِ چیزهای نزدیک حتی تا مدتی بهتر می‌شود و خواهید توانست بدون عینک بخوانید زیرا آب مروارید باعث کلفتی مرکز عدسی و درنتیجه افزایش قدرت هم‌گرایی آن شده است. اما گاهی این کلفت شدنِ عدسی رفته رفته موجب نزدیک بینی شدیدتر می‌شود.
برخلاف تصور، ممکن است دیدتان در روشنایی زیاد بدتر باشد زیرا نور باعث جمع شدن مردمک می‌شود و چون بیش‌تر آب مرواریدها در مرکز عدسی هستند این جمع شدن، دید شما را محدود به قسمتی از عدسی می‌کند که از آب مروارید صدمه‌ی بیش‌تری دیده است. بالاخره با پیش‌رفت آب مروارید، هسته‌ی عدسی بیش از پیش زرد می‌شود و بنا بر این نور بنفش و بعد نور آبی را جذب می‌کند و باعث می‌شود دنیای پیرامون، فاقد این رنگ‌ها شود و رفته رفته زرد به نظر آید.
بدیهی است که اگر هر یک از این ناراحتی‌ها را دارید باید به چشم پزشک مراجعه کنید، چنان‌که در مورد هر مشکل دیگر چشمی نیز باید به چشم پزشک مراجعه کنید. ولی اگر پزشکتان تشخیص آب مروارید داد نباید بی‌جهت هراسان شوید، زیرا این ناخوشی، عارضه‌ی عمومی و عادی سالخوردگی است. عوض کردن عینک ممکن است موقتاً کمک کند، و برای تعداد بسیار اندکی از بیماران، قطره‌های گشاد کننده‌ی مردمک سودمند است.

اگر پیش‌رفت آب مروارید چنان باشد که ناگزیر شما را از کارهایی که به آن‌ها دلبستگی دارید (مثل رانندگی، مطالعه، کار یا دیدن تلویزیون) باز دارد باید به جراحی روی آورید. در موارد نادری از بیماری، نمی‌توان عمل را عقب انداخت. اما عمل نباید خطری دربر داشته باشد و در این موارد پزشک موضوع را برایتان شرح خواهد داد. در غیر این صورت اگر باز هم می‌توانید با وجود آب مروارید به فعالیت‌هایی که دل‌بستگی دارید بپردازید معمولاً بهتر است جراحی را تا می‌شود عقب بیاندازید (کاری که بیش‌تر مردم انجام می‌دهند) و به رفتارهایی بپردازید که زندگی را با وجود آب مروارید آسان‌تر می‌سازند.
روش‌هایی برای افزایش دید:
1- اگر آب مروارید دارید هم روشنایی خیلی زیاد و هم نور خیلی کم ممکن است برای دید مشکل آفرین باشد. در جای سرپوشیده باید روشنایی فراوان باشد و بیرون، در آفتاب، عینک زرد بزنید. شیشه‌ی زرد نور آبی را جذب می‌کند، و نور آبی نوری است که بیش از بقیه‌ی نورها به راحتی پراکنده می‌شود و ازهمین‌رو در ابتدای آب مروارید باعث خیرگی می‌گردد.
2- در هوای آزاد کلاه لبه دار بر سر بگذارید تا از شدت نور ورودی به چشم، کاسته شود.
3- اگر کارتان در هوای آزاد انجام می‌شود بهتر است در سایه باشید تا در آفتاب.
4- اگر مشکل دید دارید در جای سرپوشیده استفاده از نور لامپ معمولی بهتر از نور لامپ مهتابی است.
5- منبع نور باید پایین‌تر از سطح چشم باشد، برای مثال چراغ رومیزی بهتر از چراغ سقفی است.
6- ترتیبی بدهید که روشنایی سرسرا و پلکان کافی باشد.
7- نور محل کار و مطالعه را با کم و زیاد کردن چراغ‌ها مناسب خود سازید.
8- آینه‌های خانه را، به ویژه اگر دچار دوبینی هستید، طوری نصب کنید که بازتابشان مزاحم نباشد.
9- اگر دسترسی دارید، تنها از کتاب و مجله و روزنامه‌ای که با حروف درشت چاپ شده‌اند استفاده کنید.
10- اگر حروف مطبوعات، نازک و واضح باشند، استفاده از ذره بین برای خواندن کمکتان خواهد کرد. و اگر واضح نباشند (که روزنامه‌ها معمولاً چنبن‌اند) ذره بین حروف را تنها درشت می‌نمایاند ولی شکل آن‌ها هم‌چنان تار خواهد بود. و اگر اشکال دید از کنتراست بین حروف و زمینه‌ی کاغذ باشد (یعنی حروف خوب نباشند و اثر تیره بر زمینه‌ی سفید نشان دهند) ذره بین کمک چندانی نخواهد کرد.
11- بهترین منبع روشنایی، چراغ رومیزی یا پایه دار با بازوی تنظیم و حباب مات است وگرنه بهتر است نور از بالای شانه به چیزی که می‌خوانید بتابد. دقت کنید که چراغ به اندازه‌ی کافی نزدیک باشد. بسیاری از چراغ‌های پایه دار در صورتی که نزدیک باشند مناسبند و اگر دو متر یا بیش‌تر دور باشند مناسب نیستند؛ با جا به جا کردن آن جای مناسب را بیابید.
12- اگر درخشندگی مزاحم است نیمه‌ای از نوشته را که نمی‌خوانید با کاغذ سیاه بپوشانید تا درخشش را کم کند. تجربه نشان داده است که استفاده از لامپ‌های معمولیِ شصت تا صد وات غالباً بهتر است. اگر باز هم درخشندگی مزاحم بود لامپ پنجاه وات با حباب فلزی به کار برید.
13- از استفاده از چراغ‌های کوچک مطالعه در تخت‌خواب و نور متمرکز بپرهیزید زیرا این‌ها لکه‌ی روشن و درخشانی ایجاد می‌کنند که باعث انقباض مردمک می‌شود. شما نیاز به نور متوسط پراکنده دارید.
14- هنگامی که تلویزیون تماشا می‌کنید در مقابلتان نور دیگری وجود نداشته باشد زیرا باعث خیرگی می‌شود.
تأکید می‌کنیم که این راهنمایی‌ها نباید مانع از این شود که که با بروز هر اشکالی در دید به چشم پزشک مراجعه نمایید و به دستورهایش عمل نمایید. حتماً هر موقع لازم است مراجعه به چشم پزشک داشته باشید تا مبادا کار به آب سبز (آب سیاه – گلوکوم) بکشد که گاهی کوری را به دنبال خود دارد.