نویسنده: بهاءالدین خرمشاهی
کارل گوستاو همپل ( متولد 1905) carl Gustav Hempel، فیلسوف آلمانی ـ امریکایی. در دانشگاه های گوتینگن و هایدلبرگ و برلین تحصیل کرد. و در سال 1934، از دانشگاه برلین دکترا گرفت. با آنکه بخش اعظم تحصیلاتش در فیزیک و ریاضیات بود، به فلسفه روی آورد و تحت تاثیر افکار هانس رایشنباخ و موریتس شلیک رودولف کارناپ قرار گرفت.
وی جزو گروه معروف به « گروه برلین » بود که خود وابسته به حلقه وین بود. در سال 1934، آلمان را به عزم ادامه تحصیلاتش در بروکسل ترک گفت، و پس از سه سال از بروکسل به امریکا رفت، و در سال 1944، رسماً تابعیت و توطن امریکایی اختیار کرد. و از آن پس به تدریس در دانشگاه های آمریکا و از 1961 به ریاست بخش شرقی « انجمن فلسفه امریکا» اشتغال دارد. تحقیقات و تالیفات او در زمینه منطق، فلسفه ریاضیات و روش شناسی و فلسفه علم است.
همپل هر چند که چندان از قبول مبانی و نظرگاههای اصلی پوزیتیویسم منطقی عدول نکرده، ولی همواره خستگی ناپذیر درونی این مکتب بوده است، و با گذشت زمان نیز انعطاف بیشتری در نظراتش نسبت به محدودیتها و جزمیتهای اولیه پوزیتیویسم حاصل شده است. از جمله از اصل تحقیق پذیری انتقاد می کرد و به جای آن ترجمه پذیری، یعنی قابلیت ترجمه و تحویل قضایا را به زبان تجربه و نیز ملاحظه منظومه و مجموعه ای از قضایا را به جای یک قضیه تک افتاده پیشنهاد می کرد. و اصل فیزیکالیسم را نمی پذیرفت. از آثار اوست: مبانی تشکل مفهوم در علوم تجربی (1952) Funsamentals of Concept Formation in Empirical science و دیگر، وجوه تبیین علمی (1965) . Aspects Scientifice Explanation
منبع: خرمشاهی، بهاءالدین، (1382) ، پوزیتیوسم منطقی(رهیافتی انتقادی) ، تهران، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ نخست 1361.
