ای آفتاب، آینه دار جمال تو

ای یار! آفتاب که مظهر حُسن و زیبایی است، زیر دست و آینه دار جمال توست و مشک سیاه که مظهر خوشبویی است، برای دفع چشم زخم از خال تو، برای او اسفند دود می کند و به این منظور مجمره می گرداند.
جمعه، 12 ارديبهشت 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
ای آفتاب، آینه دار جمال تو
ای آفتاب، آینه دار جمال تو

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
ای آفتاب، آینه دار جمال تو *** مُشک سیاه، مجمره گردان خال تو
صحن سرای دیده بشستم ولی چه سود *** کاین گوشه نیست در خور خیل خیال تو
در اوج ناز و نعمتی ای پادشاه حُسن *** یا رب مباد تا به قیامت زوال تو
مطبوع تر ز نقش تو صورت نبست باز *** طغرانویس ابروی مشکین مثال تو
در چین زلفش ای دل مسکین چگونه ای *** کآشفته گفت باد صبا شرح حال تو
برخاست بوی گل ز در آشتی درآی *** ای نوبهار ما، رخ فرخنده فال تو
تا آسمان ز حلقه به گوشان ما شود *** کو عشوه ای ز ابروی همچون هلال تو
تا پیش بخت باز روم تهنیت کنان *** کو مژده ای ز مقدم عید وصال تو
این نقطه ی سیاه که آمد مدار نور *** عکسی است در حدیقه ی بینش ز خال تو
در پیش شاه، عرض کدامین جفا کنم *** شرح نیازمندی خود یا ملال تو
حافظ درین کمند سرِسرکشان بسی است *** سودای کج مپز که نباشد مجال تو

تفسیر عرفانی
1. ای یار! آفتاب که مظهر حُسن و زیبایی است، زیر دست و آینه دار جمال توست و مشک سیاه که مظهر خوشبویی است، برای دفع چشم زخم از خال تو، برای او اسفند دود می کند و به این منظور مجمره می گرداند.
2. فضای خانه ی چشم را با اشک شستم، یعنی در فراق تو گریستم؛ ولی چه سود که این گوشه ی تنگ بی مقدار، لایق سپاه خیال و تصوّر تو نیست.
3. ای معشوق! ای پادشاه کشور زیبایی که در کمال ناز و نعمت به سر می بری! از خدا می خواهم که تا قیامت دچار زوال و نابودی نشوی.
4. ای یار! آفرینش، تو را از همه زیباتر آفریده است؛ هنرمند نقّاش ابروی کمانی تو زیباتر و دلپذیرتر از تصویرت دیگر نقشی نکشید و نیافرید؛ تو در زیبایی همتا نداری.
5. ای دل درمانده! در پیچ و تاب گیسوی معشوق چه حالی داری؟ باد صبا گفت که حال تو پریشان و آشفته است؛ باد صبا پریشانی و آشفتگی حال تو را برای ما بیان کرد.
6. ای محبوبی که چهره ی زیبای تو مانند نوبهار برای ما امیدبخش و شادی آور است! اکنون که فصل بهار فرارسیده و بوی گل همه جا پیچیده، با ما از در صلح و آشتی وارد شو.
7. ای یار! ناز و عشوه ی ابروی کمان تو کجاست تا با آن چنان شأن و مقامی بیابم که آسمان با همه ی عظمت و شکوهش در برابر من، غلام حلقه به گوش گردد؟
8. ای معشوق! کو مژده ی آمدن عید و وصال تو، تا شاد باش گویان به استقبال بخت و سعادت خود بروم؟ اگر مژده بدهی که می آیی، من گویی به پیشواز بخت می روم.
9. ای معشوق! سیاهی چشم که مرکز نور و روشنی چشم من است، تصویری است از خال سیاه تو که بر باغ دیده ی من نقش بسته است.
10. در پیشگاه معشوق از کدامین ستم شکایت کنم؟ داستان نیازمندی خود را بازگویم یا دلتنگی تو را که به سبب درخواست های من آزرده شده ای؟ نیاز به دیدار تو و ملال تو از دیدار من، هر یکی مشکلی است که من هنوز راه حل آن را نمی دانم.
11. ای حافظ! در کمند عشق، سر عاشقان نامدار بسیاری گرفتار است؛ پس خیال خام و بیهوده نداشته باش که در این میدان، مجال و فرصتی برای تو نیست؛ این معشوق، عاشقان بسیاری دارد و تو به وصال او نخواهی رسید.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
مقالات مرتبط
موارد بیشتر برای شما
پزشکیان: آمریکا استعمارگر و قاتل است
play_arrow
پزشکیان: آمریکا استعمارگر و قاتل است
تصاویری از آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در حال تدریس
play_arrow
تصاویری از آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای در حال تدریس
پیام به مردم همیشه در میدان خیابان های کشور
play_arrow
پیام به مردم همیشه در میدان خیابان های کشور
باتری خودرو؛ راهنمای کامل انتخاب، خرید و نگهداری باتری خودرو
باتری خودرو؛ راهنمای کامل انتخاب، خرید و نگهداری باتری خودرو
شهرک‌نشین‌ها اموال فلسطینی‌ها را به آتش کشیدند!
play_arrow
شهرک‌نشین‌ها اموال فلسطینی‌ها را به آتش کشیدند!
شعر خوانی هادی جانفدا در مدح امیرالمومنین علیه السلام
play_arrow
شعر خوانی هادی جانفدا در مدح امیرالمومنین علیه السلام
حمیدرضا رجب زاده مداح جوانی که در خون خود غلطید
play_arrow
حمیدرضا رجب زاده مداح جوانی که در خون خود غلطید
آیا روند عدلیه در مقابله با فساد تغییری کرده است؟
play_arrow
آیا روند عدلیه در مقابله با فساد تغییری کرده است؟
شرط سخنگوی سپاه برای بازگشایی تنگه هرمز
play_arrow
شرط سخنگوی سپاه برای بازگشایی تنگه هرمز
عراقچی: «حق ایران در دریای خزر داده شد و رفت» اصلاً واقعیت ندارد
play_arrow
عراقچی: «حق ایران در دریای خزر داده شد و رفت» اصلاً واقعیت ندارد
اظهارات مهم معاون امنیتی وزیر کشور درباره بررسی ابعاد مختلف قتل حمیدرضا رجب‌زاده
play_arrow
اظهارات مهم معاون امنیتی وزیر کشور درباره بررسی ابعاد مختلف قتل حمیدرضا رجب‌زاده
رهبر حزب حاکم کوزوو در پارلمان مورد حمله تخم مرغ قرار گرفت
play_arrow
رهبر حزب حاکم کوزوو در پارلمان مورد حمله تخم مرغ قرار گرفت
حاجی‌بابایی: ما هیچ‌وقت با آمریکا به تفاهم نمی‌رسیم/ باید آمریکا را وادار کنیم ایران قوی را بپذیرد
play_arrow
حاجی‌بابایی: ما هیچ‌وقت با آمریکا به تفاهم نمی‌رسیم/ باید آمریکا را وادار کنیم ایران قوی را بپذیرد
تمرین سخت جراحی با بادکنک
play_arrow
تمرین سخت جراحی با بادکنک
جی دی ونس: ما در میانه بازی جنگ با ایران هستیم
play_arrow
جی دی ونس: ما در میانه بازی جنگ با ایران هستیم