چرا روغن و آب با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند

حتماً دیده‌اید که روغن بر روی آب شناور می ماند. فکر می‌کنید به چه علت آنها هرگز با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند؟ مطلب زیر را بخوانید تا علت را متوجه شوید.
سه‌شنبه، 25 شهريور 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
چرا روغن و آب با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند
چرا روغن و آب با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند

 

تألیف: حمید وثیق زاده انصاری
منبع: راسخون




 
حتماً دیده‌اید که روغن بر روی آب شناور می ماند. فکر می‌کنید به چه علت آنها هرگز با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند؟ مطلب زیر را بخوانید تا علت را متوجه شوید.
چرا روغن و آب با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند
هنگامی که قطرات روغن را می‌بینیم که بر روی آب شناورند، گاهی به نظرمان روغن مثل یک مایع کله شق می‌ماند که از ترکیب با آب امتناع می‌ورزد. در مواقع دیگر، فکر می‌کنیم که شاید تقصیر آب است که نمی‌گذارد روغن با او ترکیب شود. شاید هم، هم روغن و هم آب نمی‌خواهند با یک دیگر ترکیب شوند و یا علم این اجازه را نمی دهد! بیایید به آن چه که واقعاً آنها را از ترکیب با یک دیگر باز می‌دارد، نگاهی بیاندازیم.
آب و روغن هر دو مایعند، اما ترکیبات شیمیایی آنها با یک دیگر بسیار تفاوت دارد. از نظر شیمیایی، تمام انواع روغن‌ها، زنجیره طولانی از اتمهای کربنند که اتمهای هیدروژن به آنها متصل هستند. روغن از هیدرو کربن‌های بلند غیر قطبی تشکیل شده است، بدان معنا که نیروی جاذبه ضعیفی را تحمل می‌کنند. از سوی دیگر، مولکولهای آب دو قطبیند، به این معنی که انتهای یکی از آنها بار مثبت و دیگری بار منفی دارد. هم چنین، مولکول‌های روغن بسیار بزرگتر از مولکول‌های آب می‌باشند. مخلوطی از هر دو مایع طبیعت مشابه مولکولهای آنها را نشان می‌دهد. تفاوت در ساختار مولکولی آب و روغن یکی از دلایل اصلی است که چرا آنها با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند. آنها نمونه‌ مشهوری از مایعات غیر قابل ترکیبند.
کشش سطحی یکی دیگر ازعوامل مهمی است که به خاطر آن، آب و روغن با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند. هنگامی که مولکولهای آب گرد هم می‌آیند، شبکه‌ای از پیوندهای هیدروژنی را تشکیل می‌دهند که منجر به کشش سطحی بسیار بالا می‌شود. هم آب و هم روغن کشش سطحی بالایی دارند که به این دلیل، چسبندگی بین آنها ضعیف بوده و آنها با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند. به چه علت قطرات روغن به صورت دایره‌ای بر روی آب شناورند؟ این به دلیل کشش سطحی است. مولکولهای روغن به یک دیگر می‌چسبند تا لایه‌ای الاستیک با حد اقل سطح ممکن را تشکیل دهند. به دلیل این فعل و انفعالات در مولکولهای روغن، آنها قطرات دایره‌ای شکلی را بر روی سطح آب تشکیل می‌دهند.
برای این که دو مایع با یک دیگر ترکیب شوند، پیوندهای شیمیایی که مولکولها را به یک دیگر متصل می کنند بایستی شکسته شده و پیوندهای جدیدی تشکیل شوند. پیوند بین مولکولهای آب بسیار قوی است، در حالی که پیوندهای میان ملکولهای روغن ضعیفند. از این رو، مقدار زیادی انرژی نیاز است تا مولکولهای آب و روغن را به یک دیگر متصل نماید. این توضیحی است که چرا روغن با آب ترکیب نمی‌شود.
مولکولهایی که حامل بار می‌باشند را هیدرو فیلیک یا آب دوست گویند، در حالی که مولکولهای بدون بار را آب گریز (هیدرو فوبیک) گویند، به این معنا که آنها فاقد تمایل و وابستگی به آب هستند. به دلیل این که مولکولهای روغن (که زنجیره طولانی از هیدرو کربن می باشند) حامل هیچ باری نیستند، نمی‌توانند با آب پیوند برقرار کنند. در نتیجه، روغن و آب با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند.
اما چرا روغن بر روی آب شناور بوده و به زیر آن فرو نمی‌رود؟ روغن بر روی آب شناور است زیرا چگالی آن از چگالی آب کمتر است. با این حال، می‌توان با اضافه کردن امولسیفایر (ماده امولسیون کننده) به آنها، این دو را وادار کرد با یک دیگر ترکیب شوند. امولسیفایر ماده‌ای است که استفاده از آن باعث ترکیب روغن و آب می‌شود. نمک را به روغن اضافه کنید تا ببینید که چگونه روغن به زیر آب فرو می‌رود. اضافه کردن مواد شوینده نیز همان اثر را بر روغن دارد و روغن به آسانی با آب مخلوط می‌شود. مولکولهای مواد شوینده، «شکاف» بین مولکولهای آب و روغن را پر کرده و اجازه می‌دهند آنها با یک دیگر مخلوط شوند. افزودن امولسیفایر به روغن و آب، ترکیبی با ثبات ایجاد می‌کند.
چیزی که از آن مطمئنیم این است که، هر چند آب و روغن در شرایط عادی با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند، اما آب به اندازه کافی بخشنده است که اجازه دهد روغن در بالا شناور باشد!

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم