چرا روغن و آب با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند

حتماً دیده‌اید که روغن بر روی آب شناور می ماند. فکر می‌کنید به چه علت آنها هرگز با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند؟ مطلب زیر را بخوانید تا علت را متوجه شوید.
سه‌شنبه، 25 شهريور 1393
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
چرا روغن و آب با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند
چرا روغن و آب با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند

 

تألیف: حمید وثیق زاده انصاری
منبع: راسخون




 
حتماً دیده‌اید که روغن بر روی آب شناور می ماند. فکر می‌کنید به چه علت آنها هرگز با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند؟ مطلب زیر را بخوانید تا علت را متوجه شوید.
چرا روغن و آب با یک دیگر مخلوط نمی‌شوند
هنگامی که قطرات روغن را می‌بینیم که بر روی آب شناورند، گاهی به نظرمان روغن مثل یک مایع کله شق می‌ماند که از ترکیب با آب امتناع می‌ورزد. در مواقع دیگر، فکر می‌کنیم که شاید تقصیر آب است که نمی‌گذارد روغن با او ترکیب شود. شاید هم، هم روغن و هم آب نمی‌خواهند با یک دیگر ترکیب شوند و یا علم این اجازه را نمی دهد! بیایید به آن چه که واقعاً آنها را از ترکیب با یک دیگر باز می‌دارد، نگاهی بیاندازیم.
آب و روغن هر دو مایعند، اما ترکیبات شیمیایی آنها با یک دیگر بسیار تفاوت دارد. از نظر شیمیایی، تمام انواع روغن‌ها، زنجیره طولانی از اتمهای کربنند که اتمهای هیدروژن به آنها متصل هستند. روغن از هیدرو کربن‌های بلند غیر قطبی تشکیل شده است، بدان معنا که نیروی جاذبه ضعیفی را تحمل می‌کنند. از سوی دیگر، مولکولهای آب دو قطبیند، به این معنی که انتهای یکی از آنها بار مثبت و دیگری بار منفی دارد. هم چنین، مولکول‌های روغن بسیار بزرگتر از مولکول‌های آب می‌باشند. مخلوطی از هر دو مایع طبیعت مشابه مولکولهای آنها را نشان می‌دهد. تفاوت در ساختار مولکولی آب و روغن یکی از دلایل اصلی است که چرا آنها با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند. آنها نمونه‌ مشهوری از مایعات غیر قابل ترکیبند.
کشش سطحی یکی دیگر ازعوامل مهمی است که به خاطر آن، آب و روغن با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند. هنگامی که مولکولهای آب گرد هم می‌آیند، شبکه‌ای از پیوندهای هیدروژنی را تشکیل می‌دهند که منجر به کشش سطحی بسیار بالا می‌شود. هم آب و هم روغن کشش سطحی بالایی دارند که به این دلیل، چسبندگی بین آنها ضعیف بوده و آنها با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند. به چه علت قطرات روغن به صورت دایره‌ای بر روی آب شناورند؟ این به دلیل کشش سطحی است. مولکولهای روغن به یک دیگر می‌چسبند تا لایه‌ای الاستیک با حد اقل سطح ممکن را تشکیل دهند. به دلیل این فعل و انفعالات در مولکولهای روغن، آنها قطرات دایره‌ای شکلی را بر روی سطح آب تشکیل می‌دهند.
برای این که دو مایع با یک دیگر ترکیب شوند، پیوندهای شیمیایی که مولکولها را به یک دیگر متصل می کنند بایستی شکسته شده و پیوندهای جدیدی تشکیل شوند. پیوند بین مولکولهای آب بسیار قوی است، در حالی که پیوندهای میان ملکولهای روغن ضعیفند. از این رو، مقدار زیادی انرژی نیاز است تا مولکولهای آب و روغن را به یک دیگر متصل نماید. این توضیحی است که چرا روغن با آب ترکیب نمی‌شود.
مولکولهایی که حامل بار می‌باشند را هیدرو فیلیک یا آب دوست گویند، در حالی که مولکولهای بدون بار را آب گریز (هیدرو فوبیک) گویند، به این معنا که آنها فاقد تمایل و وابستگی به آب هستند. به دلیل این که مولکولهای روغن (که زنجیره طولانی از هیدرو کربن می باشند) حامل هیچ باری نیستند، نمی‌توانند با آب پیوند برقرار کنند. در نتیجه، روغن و آب با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند.
اما چرا روغن بر روی آب شناور بوده و به زیر آن فرو نمی‌رود؟ روغن بر روی آب شناور است زیرا چگالی آن از چگالی آب کمتر است. با این حال، می‌توان با اضافه کردن امولسیفایر (ماده امولسیون کننده) به آنها، این دو را وادار کرد با یک دیگر ترکیب شوند. امولسیفایر ماده‌ای است که استفاده از آن باعث ترکیب روغن و آب می‌شود. نمک را به روغن اضافه کنید تا ببینید که چگونه روغن به زیر آب فرو می‌رود. اضافه کردن مواد شوینده نیز همان اثر را بر روغن دارد و روغن به آسانی با آب مخلوط می‌شود. مولکولهای مواد شوینده، «شکاف» بین مولکولهای آب و روغن را پر کرده و اجازه می‌دهند آنها با یک دیگر مخلوط شوند. افزودن امولسیفایر به روغن و آب، ترکیبی با ثبات ایجاد می‌کند.
چیزی که از آن مطمئنیم این است که، هر چند آب و روغن در شرایط عادی با یک دیگر ترکیب نمی‌شوند، اما آب به اندازه کافی بخشنده است که اجازه دهد روغن در بالا شناور باشد!

/ج

 

 

تبلیغات در راسخون
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم