پرسش :
در ويژگي هاي ظاهري پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ نوشته اند که شکمش چون سينه اش پهن بود يعني شکم پر بود. این جمله به چه معنایی است ؟
پاسخ :
اوصاف و ويژگي هاي پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از زبان برخي از اصحاب آن حضرت نقل شده و اين اوصاف برخی مربوط به ظاهر و چهره نوراني آن حضرت مي باشد، که در اصطلاح تاريخ و سيره نبوي آنها را در مجموعه هايي گرد آوري کرده اند و به «شمائل النبي» ناميده شده است این مکتوبات مستقلا مجموعه هایی هستند که به توصيف ظاهري آن حضرت پرداخته اند ، گاهي اين شمايل از زبان نزديکان آن حضرت نظير امام حسن ـ عليه السلام ـ ، امام حسين ـ عليه السلام ـ يا حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ و اميرمومنان ـ عليه السلام ـ نقل گرديده که بسيار مورد مورد توجه است[1]. اما در مواردی دیگر این اوصاف از زبان برخي از افراد ناشناخته نقل شده که قابل توجه نيستند، نظير آنچه که در امالي شيخ طوسي از اميرمؤمنان علي ـ عليه السلام ـ نقل شده که بسيار زيبا توصيف کرده و فرموده است «هر کس پيامبر را اولين بار مي ديد عزت و هيبت آن حضرت به قدري گيرا بود که بيننده را متحير مي ساخت چنانکه گوئي نه مثلش را قبل از آن ديده و نه بعد از آن خواهد ديد».
يا آنچه در تفسير قمي[2] از زبان امام حسن ـ عليه السلام ـ تأييد شده و در جاهاي ديگر آن حضرت به توصيف زيبايي هاي باطني و ظاهري پيامبر پرداخته که وصف ناپذير است.[3] در وصفي که امام حسن ـ عليه السلام ـ از دايي اش هند بن ابن هاله نقل مي کند چنين عبارتي ديده مي شود «سواء البطن و الصدر» يعني شکم و سينه با هم برابر بود به اين معنا که شکم حضرت برآمده نبود و جلوتر از سينه اش قرار نداشت، بلکه حالتي موزون و مساوي با سينه اش بود، طولاني ترين توصيفي است که امام حسن ـ عليه السلام ـ آن را از دايي اش درباره پيامبر نقل کرده[4] و توصيفي است بسيار زيبا و کامل که امام حسن ـ عليه السلام ـ در آن به زيبايي هاي باطني و معنوي نيز پرداخته است، که اگر مورد شرح واقع شود بسيار زيباست.[5]
نتيجه: آنچه در سئوال ذکر شده، «شکمش چون سينه اش پهن بود يعني شکم پر بود» نادرست است و شايد ترجمه نقل شده در سوال از ترجمه هاي غير دقيق گرفته شده باشد، بنابراين آنچه که تابحال ذکر شد درست اين است که که گفته شود «پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ شکم برآمده نداشت بلکه شکمش به اندازه سينه اش بود.»
بر شما باد که از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ الگو بگيريد.[6]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ سيره صحیح پیامبر(ص)، جعفر مرتضي عاملي.
2- سنن النبی ،علامه طباطبائی.
پی نوشتها:
[1]. شيخ طوسي، امالي، «يا علي صف لنا نبينا»، قم، انتشارات دارالثقافه، 1414ق، ص34.
[2]. شيخ صدوق، معاني الاخبار، قم، مدرسين، 1361ش، ص80.
[3]. شيخ صدوق عيون اخبار الرضا ـ عليه السلام ـ ، انتشارات جهان، 1378ش، ج1، ص316.
[4]. طبرسي، مکارم الاخلاق، قم، شريف رضي، 1412ق، ص11 ـ 15؛ مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، ج16، ص149؛ ابن اثير، اسدالغابه، بيروت، دارالفکر، 1409ق، ج1، ص31
[5]. ابن سعد، طبقات، بيروت، دارالکتب العلميه، 1410ق، ج1، ص324.
[6]. احزاب / 21.
منبع: اندیشه قم
اوصاف و ويژگي هاي پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ از زبان برخي از اصحاب آن حضرت نقل شده و اين اوصاف برخی مربوط به ظاهر و چهره نوراني آن حضرت مي باشد، که در اصطلاح تاريخ و سيره نبوي آنها را در مجموعه هايي گرد آوري کرده اند و به «شمائل النبي» ناميده شده است این مکتوبات مستقلا مجموعه هایی هستند که به توصيف ظاهري آن حضرت پرداخته اند ، گاهي اين شمايل از زبان نزديکان آن حضرت نظير امام حسن ـ عليه السلام ـ ، امام حسين ـ عليه السلام ـ يا حضرت فاطمه زهرا ـ سلام الله عليها ـ و اميرمومنان ـ عليه السلام ـ نقل گرديده که بسيار مورد مورد توجه است[1]. اما در مواردی دیگر این اوصاف از زبان برخي از افراد ناشناخته نقل شده که قابل توجه نيستند، نظير آنچه که در امالي شيخ طوسي از اميرمؤمنان علي ـ عليه السلام ـ نقل شده که بسيار زيبا توصيف کرده و فرموده است «هر کس پيامبر را اولين بار مي ديد عزت و هيبت آن حضرت به قدري گيرا بود که بيننده را متحير مي ساخت چنانکه گوئي نه مثلش را قبل از آن ديده و نه بعد از آن خواهد ديد».
يا آنچه در تفسير قمي[2] از زبان امام حسن ـ عليه السلام ـ تأييد شده و در جاهاي ديگر آن حضرت به توصيف زيبايي هاي باطني و ظاهري پيامبر پرداخته که وصف ناپذير است.[3] در وصفي که امام حسن ـ عليه السلام ـ از دايي اش هند بن ابن هاله نقل مي کند چنين عبارتي ديده مي شود «سواء البطن و الصدر» يعني شکم و سينه با هم برابر بود به اين معنا که شکم حضرت برآمده نبود و جلوتر از سينه اش قرار نداشت، بلکه حالتي موزون و مساوي با سينه اش بود، طولاني ترين توصيفي است که امام حسن ـ عليه السلام ـ آن را از دايي اش درباره پيامبر نقل کرده[4] و توصيفي است بسيار زيبا و کامل که امام حسن ـ عليه السلام ـ در آن به زيبايي هاي باطني و معنوي نيز پرداخته است، که اگر مورد شرح واقع شود بسيار زيباست.[5]
نتيجه: آنچه در سئوال ذکر شده، «شکمش چون سينه اش پهن بود يعني شکم پر بود» نادرست است و شايد ترجمه نقل شده در سوال از ترجمه هاي غير دقيق گرفته شده باشد، بنابراين آنچه که تابحال ذکر شد درست اين است که که گفته شود «پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ شکم برآمده نداشت بلکه شکمش به اندازه سينه اش بود.»
بر شما باد که از پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ الگو بگيريد.[6]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1ـ سيره صحیح پیامبر(ص)، جعفر مرتضي عاملي.
2- سنن النبی ،علامه طباطبائی.
پی نوشتها:
[1]. شيخ طوسي، امالي، «يا علي صف لنا نبينا»، قم، انتشارات دارالثقافه، 1414ق، ص34.
[2]. شيخ صدوق، معاني الاخبار، قم، مدرسين، 1361ش، ص80.
[3]. شيخ صدوق عيون اخبار الرضا ـ عليه السلام ـ ، انتشارات جهان، 1378ش، ج1، ص316.
[4]. طبرسي، مکارم الاخلاق، قم، شريف رضي، 1412ق، ص11 ـ 15؛ مجلسي، محمدباقر، بحارالانوار، ج16، ص149؛ ابن اثير، اسدالغابه، بيروت، دارالفکر، 1409ق، ج1، ص31
[5]. ابن سعد، طبقات، بيروت، دارالکتب العلميه، 1410ق، ج1، ص324.
[6]. احزاب / 21.
منبع: اندیشه قم
