پرسش :
آیا مبنای پیامبر ـ صلي الله عليه وآله ـ در برخورد با مخالفان حذف آنها بوده است؟
پاسخ :
پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در طول عمر شريفشان بهترين برخورد را با مخالفان و دشمنان داشتند و با ایشان در صلح و مدارا زندگی میکردند مگر در مواردی که جلوی گسترش و رسیدن ندای حق را میگرفتند.
در ذیل انواع برخوردهای ایشان را با دشمنان به صورت تیتروار بیان میکنیم.
1. پايان يافتن اغلب جنگ هاي پيامبر اعظم بدون خونريزي.
بر رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ درطول عمر پربرکتش حدود 28 جنگ بزرگ و کوچک تحميل شده که 17 جنگ يا به صلح انجاميده يا بدون درگيري به پايان رسيده است، که در تاريخ فرماندهان جنگ بي نظير است. يکي از نشانه هاي صلح طلب بودن پيامبر اکرم همین که فقط 10 جنگ از 28 جنگ به درگيري انجاميد و نکته جالب اين که در همه اين 10 مورد، موضع پيامبر اعظم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و سپاه اسلام جنبه ي دفاع از امت اسلامي داشت.[1]
2. برخورد با اسيران
در جنگ بدر هفتاد نفر از سپاه دشمن به اسارت نيروهاي اسلام در آمدند که بعد از مجازات دو تن از آنها با اين که بقيه نيز مستحق مجازات بودند، پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ به تقاضاي مسلمانان از اسرا جریمه گرفت و آنها را آزاد کرد.[2]
رسول اکرم صلی الله علیه و آله بعد از فتح مکه خطاب به اهل مکه فرمودند «اذهبوا فانتم الطلقاء»[3] برويد که شما آزاديد، و اين در حالي است که اهل مکه و مشرکان قريش در دوران زندگی پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در مکه و بعد از هجرت از هيچ آزار و اذيتي عليه آن حضرت و مسلمانان کوتاهي نکردند اما آن حضرت در نهايت بزرگواري از آنان در گذشت.
به اصحابش مي فرمود اسيران را گرامي بداريد. و ايشان نيز اسيران را هنگام غذا برخود مقدم مي داشتند[4] پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ درباره ي اسراي بني قريظه که محکوم به قتل بودند اجازه نداد در گرماي تابستان زير آفتاب نگهداري شوند.[5]
3. آغازگر نبودن در جنگ
پيامبر اعظم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ هيچ گاه آغازگر جنگ نبودند چنانکه يکي از دستوراتي که قبل از جنگ بدر خطاب بر سربازان اسلام صادر نمود، اين بود که شما آغازگر جنگ نباشيد.[6]
4. اتمام محبت و دعوت به صلح قبل از جنگ
يکي از نشانه هاي بارز و روشن صلح طلب بودن پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اتمام محبت و دعوت به صلح قبل از جنگ بود به گواهي تاريخ، ايشان با سرسخت ترين دشمنان خود يعني ابوسفيان روابط سياسي خود را قطع نکرد، آن حضرت فرستاده هاي او را به حضور مي پذيرفت، به نامه ها يا پيامهايش پاسخ مي داد و درباره مسائل سياسي نظامي با او گفتگو مي کرد حتي در روزهاي جنگ نيز همين روش ادامه داشت.[7]
5. منع کشتار زنان، کودکان و افراد بي گناه[8]
البته با وجود اینهمه محبت و اشتیاق به صلح؛ پيامبر تن به ذلت نميداد و زير بار ظلم نميرفت تا مي توانست از طريق گفتگو و صلح با آن ها مدارا میکرد و اگر از طريق گفتگو و اخلاق نمیتوانست به اهداف خود برسد و آنها مزاحم پيامبر و اهداف او بودند جنگ را انتخاب مي کرد.
و قاتلو في سبيل الله الذين يقاتلنکم و لا تعتدوا ان الله لا عيب المعتدين[9]
و در راه خدا، با کساني که با شما پيکار مي کنند بجنگيد؛ و (از حد) تجاوز نکنيد، چرا که خدا تجاوزکاران را دوست نمي دارد.
پی نوشتها:
[1]. اسلام و آيين نبرد، احمد حسينيان، ص 107 – 133.
[2]. تفسير قمي، ج1، ص 270.
[3]. تاريخ طبري، ج3، ص 61.
[4]. تفسير القرآن العظيم، ابن کثيرالدمشقي، ج4، ص 445.
[5]. تاريخ طبري، ج3، ص 61.
[6]. تفسير قمي، ج1، ص 262.
[7] - برای مطالعه بیشتر: http://www.rasekhoon.net/article/show-62681.aspx. و رک: ابن اشعث، محمد بن محمد، الجعفريات (الأشعثيات)، 1جلد، مكتبة النينوى الحديثة - تهران، چاپ: اول، بى تا، ص 77.
[8] - برقى، احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، 2جلد، دار الكتب الإسلامية - قم، چاپ: دوم، 1371 ق، ج 2، ص 227.
[9]. بقره/ 190.
منبع: اندیشه قم
پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در طول عمر شريفشان بهترين برخورد را با مخالفان و دشمنان داشتند و با ایشان در صلح و مدارا زندگی میکردند مگر در مواردی که جلوی گسترش و رسیدن ندای حق را میگرفتند.
در ذیل انواع برخوردهای ایشان را با دشمنان به صورت تیتروار بیان میکنیم.
1. پايان يافتن اغلب جنگ هاي پيامبر اعظم بدون خونريزي.
بر رسول اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ درطول عمر پربرکتش حدود 28 جنگ بزرگ و کوچک تحميل شده که 17 جنگ يا به صلح انجاميده يا بدون درگيري به پايان رسيده است، که در تاريخ فرماندهان جنگ بي نظير است. يکي از نشانه هاي صلح طلب بودن پيامبر اکرم همین که فقط 10 جنگ از 28 جنگ به درگيري انجاميد و نکته جالب اين که در همه اين 10 مورد، موضع پيامبر اعظم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و سپاه اسلام جنبه ي دفاع از امت اسلامي داشت.[1]
2. برخورد با اسيران
در جنگ بدر هفتاد نفر از سپاه دشمن به اسارت نيروهاي اسلام در آمدند که بعد از مجازات دو تن از آنها با اين که بقيه نيز مستحق مجازات بودند، پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ به تقاضاي مسلمانان از اسرا جریمه گرفت و آنها را آزاد کرد.[2]
رسول اکرم صلی الله علیه و آله بعد از فتح مکه خطاب به اهل مکه فرمودند «اذهبوا فانتم الطلقاء»[3] برويد که شما آزاديد، و اين در حالي است که اهل مکه و مشرکان قريش در دوران زندگی پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ در مکه و بعد از هجرت از هيچ آزار و اذيتي عليه آن حضرت و مسلمانان کوتاهي نکردند اما آن حضرت در نهايت بزرگواري از آنان در گذشت.
به اصحابش مي فرمود اسيران را گرامي بداريد. و ايشان نيز اسيران را هنگام غذا برخود مقدم مي داشتند[4] پيامبر اکرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ درباره ي اسراي بني قريظه که محکوم به قتل بودند اجازه نداد در گرماي تابستان زير آفتاب نگهداري شوند.[5]
3. آغازگر نبودن در جنگ
پيامبر اعظم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ هيچ گاه آغازگر جنگ نبودند چنانکه يکي از دستوراتي که قبل از جنگ بدر خطاب بر سربازان اسلام صادر نمود، اين بود که شما آغازگر جنگ نباشيد.[6]
4. اتمام محبت و دعوت به صلح قبل از جنگ
يکي از نشانه هاي بارز و روشن صلح طلب بودن پيامبر ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ اتمام محبت و دعوت به صلح قبل از جنگ بود به گواهي تاريخ، ايشان با سرسخت ترين دشمنان خود يعني ابوسفيان روابط سياسي خود را قطع نکرد، آن حضرت فرستاده هاي او را به حضور مي پذيرفت، به نامه ها يا پيامهايش پاسخ مي داد و درباره مسائل سياسي نظامي با او گفتگو مي کرد حتي در روزهاي جنگ نيز همين روش ادامه داشت.[7]
5. منع کشتار زنان، کودکان و افراد بي گناه[8]
البته با وجود اینهمه محبت و اشتیاق به صلح؛ پيامبر تن به ذلت نميداد و زير بار ظلم نميرفت تا مي توانست از طريق گفتگو و صلح با آن ها مدارا میکرد و اگر از طريق گفتگو و اخلاق نمیتوانست به اهداف خود برسد و آنها مزاحم پيامبر و اهداف او بودند جنگ را انتخاب مي کرد.
و قاتلو في سبيل الله الذين يقاتلنکم و لا تعتدوا ان الله لا عيب المعتدين[9]
و در راه خدا، با کساني که با شما پيکار مي کنند بجنگيد؛ و (از حد) تجاوز نکنيد، چرا که خدا تجاوزکاران را دوست نمي دارد.
پی نوشتها:
[1]. اسلام و آيين نبرد، احمد حسينيان، ص 107 – 133.
[2]. تفسير قمي، ج1، ص 270.
[3]. تاريخ طبري، ج3، ص 61.
[4]. تفسير القرآن العظيم، ابن کثيرالدمشقي، ج4، ص 445.
[5]. تاريخ طبري، ج3، ص 61.
[6]. تفسير قمي، ج1، ص 262.
[7] - برای مطالعه بیشتر: http://www.rasekhoon.net/article/show-62681.aspx. و رک: ابن اشعث، محمد بن محمد، الجعفريات (الأشعثيات)، 1جلد، مكتبة النينوى الحديثة - تهران، چاپ: اول، بى تا، ص 77.
[8] - برقى، احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، 2جلد، دار الكتب الإسلامية - قم، چاپ: دوم، 1371 ق، ج 2، ص 227.
[9]. بقره/ 190.
منبع: اندیشه قم
