پرسش :

اگر زبان مادري پيامبر اسلام حضرت محمد ـ صلي الله عليه وآله ـ فارسي يا انگليسي بود، آیا قرآن به آن زبان نازل می گشت؟

پاسخ :
يكي از نعمت هاي بزرگ الهي، تعليم «بيان» به آدمي است[1] و انسان از رهگذر «زبان» به اهداف و مقاصد گوناگون دست مي يابد، از سوي ديگر، خداوند انسانها را از نژادها و گروه هاي مختلف آفريد، تا از يكديگر بازشناخته شوند.[2]
و نيز خداوند براي هدايت هر قوم و امّتي، پيامبري فرستاد[3] و هر يك از پيامبران به زبان امّت و مردم زمان خويش آشنا بودند همچنان که قرآن مي فرمايد: و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه ليبين لهم...[4] «و ما هيچ پيامبري را جز به زبان قومش نفرستاديم، تا (حقايق را) براي آنان بيان كند...». اين امر به عنوان یک قاعده عام و کلی است که خداوند هر پیامبری را به زبان قومش فرستاد، به طور طبیعی اگر پیامبر اسلام زبانی غیر از زبان عربی می داشت، قرآن نیز به زبان غیر عربی نازل می شد.
اما چه عاملی باعث شد که خداوند قرآن را به زبان عربی نازل کند؟ وجوهی به نظر می رسد:
1. این که خاستگاه بعثت پيامبر اسلام ـ صلي الله عليه وآله ـ سرزمين مكه بود كه ساكنان آن به زبان عربي سخن مي گفتند، به طور طبیعی قرآن باید به زبان عربی نازل می شد تا توده مخاطبان حضرت مقصود او را بفهمند، و الا میان پیامبر و دیگران به سهولت ارتباط برقرار نمی شد. اما این که چرا پیامبر اسلام در میان امت عربی مبعوث شود نه در میان مردم دیگر بستگی به مصالح و علم الهی دارد.
2. زبان عربی کامل ترین زبان و فصیح و بلیغ و رساست، و دارای لحن و آهنگ گیرا می باشد که در دیگر زبان ها وجود ندارد، و خداوند این زبان را برای آخرین کتاب خود انتخاب کرد تا کتاب او به فصیح ترین و بلیغ ترین زبان ممکن در دنیا ارائه شود و تحدی با این زبان صورت گیرد.
3. و جهات دیگر...
مجموع اين عوامل باعث گردید که خداوند آخرین کتاب خویش را به زبان عربی نازل کند، و با این زبان دین او جاودانه بماند.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1- تفسير نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ج 10، ص 269.
2- قرآن در اسلام، علامه طباطبائي، ص 24.
3- تفسير الميزان، علامه طباطبایی ، ج 12 و 15.

پی نوشتها:
[1]. الرحمن/ 4.
[2]. حجرات/ 13.
[3]. نحل/ 36.
[4]. ابراهيم/ 4.
منبع: اندیشه قم