پرسش :
آیا پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه وآله ـ به غیر از بلال مؤذن دیگری هم داشت؟
پاسخ :
بنیانگذاران هر دین و آیین در هر عصر و زمانی برای برانگیختن عواطف و احساسات پیروان خود و دعوت آنها به انجام وظایف فردی و اجتماعی، علامت ها و شعارهای مخصوصی داشته اند و این موضوع در دنیای امروز به صورت گسترده تری به چشم می خورد.
مسیحیان درگذشته و امروز، با نواختن ناقوس، پیروان خود را به کلیسا دعوت می کنند، ولی در اسلام برای این دعوت از شعار پر محتوای اذان استفاده می شود که به مراتب، گویا تر و مؤثر تر است.[1]
اذان در دو سال نخست هجرت، پس از تغيير قبله از بیت المقدس به سوی کعبه، تشریع گردید. پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ کیفیت اذان را از طریق وحی دریافت کرد، یک بار جبرئیل در شب معراج، اذان سرداد وچون بار دیگر اذان گفت: پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ ، علی ـ علیه السلام ـ را دستور داد تا بلال را فرا خواند و او را اذان بیاموزد.[2]
بنابراین، بلال نخستین مؤذن در تاریخ اسلام به شمار می رود؛ البته به نظر می رسد که چندی بعد، ابن ام مکتوم و کسانی دیگرهم به این کار مبادرت کرده باشند، چنانکه گفته اند: بلال در روز اذان می گفت و ابن ام مکتوم در شب.[3] همچنین گفته شده که سعد القرظ موذن پیامبر در مسجد مسجد قبا بود.[4]
یکی از علمای اهل سنت می گوید: در زمان پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ مؤذن های آن حضرت عبارت بودند از: 1. بلال حبشی 2. ابن ام مکتوم 3. سعد القرظ 4. ابو محذوره 5. زیاد بن حارث صدایی.
این عالم اهل سنت می افزاید: بلال، همیشه ملازم و همراه پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ بود، درمدینه و در مسافرت ها چه قبل ازفتح مکه و چه بعد از فتح مکه در همۀ اوقات نماز، برای پیامبر خدا- صلی الله علیه و آله - اذان می گفت.[5]
بنابر این مؤذن اصلی پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ بلال حبشی بود. چنانکه این مطلب در تاریخ اسلام میان مسلمانان از شهرتی فراگیر برخوردار است.
شعار اذان و بلال چنان به یکدیگر تنیده اند که بلافاصله بعد از ذکر اذان بلال تداعی می کند و نیز بلافاصله بعد از ذکر بلال اذان تداعی می کند.
پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه وآله ـ این منصب را به خاطر اخلاص و تقوای بلال به وی مرحمت فرموده بود و نیز پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ می خواست به مسلمانان چنین القاء کند که دراسلام فقط تقوا ملاک فضیلت و برتری است و روی همین اصل، بلال حبشی که از طبقات فقیر جامعه بود، افتخار مؤذنی پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ را کسب می کند.
به احتمال زیاد به غیراز افراد فوق الذکر کسانی دیگر هم در زمان پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ اذان گفته اند که شاید در تاریخ ذکر نشده اند و به بررسی بیشتر نیاز است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
اذان شعاراسلام ،محمد اسماعیل نوری ؛انتشارات جامعه مدرسین .
پی نوشتها:
[1] . نوری، محمد اسماعیل، اذان شعار اسلام، قم، انتشارات احسن الحدیث، چاپ اول، 1377ش، ص 5.
[2] . دائره المعارف بزرگ اسلامي، زیر نظر موسوی بجنوردی، سید کاظم، چاپ اول، 1375ش، تهران، موسسه فرهنگی انتشاراتی حیان، ج7، ص 385، به نقل از اصول کافی، ج3، ص 302.
[3] . ابن سعد، محمد، الطبقات الکبری، ج8، ص 364؛، دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج12، ص 449، به نقل ازاصول کافی،ج4، ص98،
[4] . ابن اثیر جزری، علی بن محمد، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، بیروت دار الکتاب العربی، ج 2 ص 282-283.
[5] . نوری، پیشین، ص 27- 28، به نقل از انصاری حنفی، محمد عبدالحی، خیر الخبر فی اذان خیر البشر، ص 41.
منبع: اندیشه قم
بنیانگذاران هر دین و آیین در هر عصر و زمانی برای برانگیختن عواطف و احساسات پیروان خود و دعوت آنها به انجام وظایف فردی و اجتماعی، علامت ها و شعارهای مخصوصی داشته اند و این موضوع در دنیای امروز به صورت گسترده تری به چشم می خورد.
مسیحیان درگذشته و امروز، با نواختن ناقوس، پیروان خود را به کلیسا دعوت می کنند، ولی در اسلام برای این دعوت از شعار پر محتوای اذان استفاده می شود که به مراتب، گویا تر و مؤثر تر است.[1]
اذان در دو سال نخست هجرت، پس از تغيير قبله از بیت المقدس به سوی کعبه، تشریع گردید. پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ کیفیت اذان را از طریق وحی دریافت کرد، یک بار جبرئیل در شب معراج، اذان سرداد وچون بار دیگر اذان گفت: پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ ، علی ـ علیه السلام ـ را دستور داد تا بلال را فرا خواند و او را اذان بیاموزد.[2]
بنابراین، بلال نخستین مؤذن در تاریخ اسلام به شمار می رود؛ البته به نظر می رسد که چندی بعد، ابن ام مکتوم و کسانی دیگرهم به این کار مبادرت کرده باشند، چنانکه گفته اند: بلال در روز اذان می گفت و ابن ام مکتوم در شب.[3] همچنین گفته شده که سعد القرظ موذن پیامبر در مسجد مسجد قبا بود.[4]
یکی از علمای اهل سنت می گوید: در زمان پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ مؤذن های آن حضرت عبارت بودند از: 1. بلال حبشی 2. ابن ام مکتوم 3. سعد القرظ 4. ابو محذوره 5. زیاد بن حارث صدایی.
این عالم اهل سنت می افزاید: بلال، همیشه ملازم و همراه پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ بود، درمدینه و در مسافرت ها چه قبل ازفتح مکه و چه بعد از فتح مکه در همۀ اوقات نماز، برای پیامبر خدا- صلی الله علیه و آله - اذان می گفت.[5]
بنابر این مؤذن اصلی پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ بلال حبشی بود. چنانکه این مطلب در تاریخ اسلام میان مسلمانان از شهرتی فراگیر برخوردار است.
شعار اذان و بلال چنان به یکدیگر تنیده اند که بلافاصله بعد از ذکر اذان بلال تداعی می کند و نیز بلافاصله بعد از ذکر بلال اذان تداعی می کند.
پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه وآله ـ این منصب را به خاطر اخلاص و تقوای بلال به وی مرحمت فرموده بود و نیز پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ می خواست به مسلمانان چنین القاء کند که دراسلام فقط تقوا ملاک فضیلت و برتری است و روی همین اصل، بلال حبشی که از طبقات فقیر جامعه بود، افتخار مؤذنی پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ را کسب می کند.
به احتمال زیاد به غیراز افراد فوق الذکر کسانی دیگر هم در زمان پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ اذان گفته اند که شاید در تاریخ ذکر نشده اند و به بررسی بیشتر نیاز است.
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
اذان شعاراسلام ،محمد اسماعیل نوری ؛انتشارات جامعه مدرسین .
پی نوشتها:
[1] . نوری، محمد اسماعیل، اذان شعار اسلام، قم، انتشارات احسن الحدیث، چاپ اول، 1377ش، ص 5.
[2] . دائره المعارف بزرگ اسلامي، زیر نظر موسوی بجنوردی، سید کاظم، چاپ اول، 1375ش، تهران، موسسه فرهنگی انتشاراتی حیان، ج7، ص 385، به نقل از اصول کافی، ج3، ص 302.
[3] . ابن سعد، محمد، الطبقات الکبری، ج8، ص 364؛، دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج12، ص 449، به نقل ازاصول کافی،ج4، ص98،
[4] . ابن اثیر جزری، علی بن محمد، اسد الغابه فی معرفه الصحابه، بیروت دار الکتاب العربی، ج 2 ص 282-283.
[5] . نوری، پیشین، ص 27- 28، به نقل از انصاری حنفی، محمد عبدالحی، خیر الخبر فی اذان خیر البشر، ص 41.
منبع: اندیشه قم
.jpg "حکمرانی محله محور در ایران اسلامی")
