سه‌شنبه، 2 تير 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

علل بی توجهی برخی نوجوانان به نماز و راه درمان آن چيست؟


پاسخ :
پيش از هر گونه تصميم گيري در مورد واداشتن نوجوان بي اعتقاد به نماز، بايد با تحقيق جامع دريابيم كه علل بي توجهي به نماز چيست؟ حرف و سخن آنها چيست؟ آيا از والدين، مربيان و الگوهاي تربيتي، سرخورده شده اند و مي خواهند عصيان خود را نشان دهند؟ يا بر اثر تنبلي و بي حوصلگي خودِ فرد كاهل در نماز است؟ مهم ترين مشكلات را مي توان در محورهاي زير جست وجو كرد:

الف) علل فردي
مهم ترين عواملي كه مربوط به خود نوجوان است، مي تواند درك نكردن صحيح تعاليم مذهبي، ناآشنايي به وظيفه و تكليف، تنبلي و تن پروري، غفلت و مسامحه كاري، نداشتن روحيه لازم براي اقامه نماز، اثبات وجود و نشان دادن اينكه او براي خودش كسي است و مي تواند ياغي و عاصي باشد.

ب) علل خانوادگي
از جنبه خانوادگي هم عللي مانند عادت ندادن او به نماز از دوران خردسالي، دعوت به نماز از روي خشونت و سپس عقده سازي در او، سلب اعتماد از متوليان امور مذهبي به وسيله خانواده، آلودگي در غذاي خانواده بر اثر رعايت نكردن حلال و حرام، در بي نمازي يا كاهلی فرد در نماز خواندن مؤثر است.

ج) علل مربوط به گروه هم سالان
نقش اين گروه به اندازه اي است كه مي تواند انديشه ها را دگرگون و حتي در دين و اعتقاد افراد اثر گذارد. تابعيت و هم رنگي با دوستان و بيشترِ اُنس ها و دوستي ها در اين مرحله، ابرآلود و مبهم است. بنابراين، در ترك نماز و زماني هم ايجاد رغبت و عادت به نماز، الگوها و معاشران نقش اساسي دارند.

د) علل اجتماعي
دوران نوجواني، دوران تجسس است. اين جست وجو در حيطه سياسي، اجتماعي، اقتصادي، مذهبي و فرهنگي صورت مي گيرد. در اين حال، عوامل متعددي از جامعه و محيط بر او اثر مي گذارد و احساسي براي گرايش يا ترك مذهب در او پديد مي آورد.

توجه به راه هاي درمان
تا وقتي كه ريشه جهل، غفلت، تن پروري و بي رغبتي در فرد زدوده نشود، خانواده ها سروسامان نداشته و يا بي توجه و بي برنامه باشند، دوستان و معاشران ناباب، كودك و نوجوان را احاطه مي كنند و در ميان مي گيرند و جوّ جامعه و شرايط محيط، نابسامان و آشفته مي ماند و در نتيجه، اميد به اصلاح، بسيار اندك خواهد بود.
برنامه ريزي براي اصلاح كودكان و نوجوانان در محيط خانواده و تلاش براي كنترل جامعه و محيط، در دو سوي يك جريان مهم قرار دارند. شرايط حيات سياسي، اجتماعي و خانوادگي با حيات معنوي در ارتباط بنيادين هستند. بنابراين، در اين ابعاد چهارگانه بايد اقدامات موازي صورت پذيرد كه مهم ترين آنها عبارتند از:


1. ارتباط با كودكان و نوجوانان
الف) جهل زدايي از طريق والدين، مربيان و رسانه هاي جمعي، با استفاده از توان بياني، تصويري، كتاب ها، مجلات و... .
ب) ايجاد رغبت در آنها از طريق برقراري ارتباط دوستانه با او و پذيرش دوستان او.
ج) استفاده از حساسيت و شور و هيجان مذهبي و معنوي نوجوان و نشان دادن صحنه هاي مهيج مذهبي.
د) پاسخ به پرسش هاي مذهبي و تجهيز آنها براي دفاع از مذهب.
هـ) زمينه سازي براي خوديابي، خودسازي و محاسبه نفس.
و) آشنا كردن آنها با حقايق پيرامون و خطراتي كه از جنبه هاي گوناگون متوجه آنهاست.

2. ارتباط با خانواده
الف) بعد الگويي خانواده بايد تقويت شود براي اين كار، به هنگام نماز بايد پدر و مادر همه كارها را تعطيل كنند و به سوي نماز روي آورند كه اين، نوعي درس سازنده و عملي است.
ب) استفاده از جاذبه هاي صوتي كلامي براي جلب و جذب آنان، مثل قرائت نماز و قرآن با صداي خوب، لحن خوب و آهنگين توسط خانواده.
ح) ايجاد ارتباط گرم و سازنده با آنها و اعلام محبت و نشان دادن رحمت و عنايت خود و گاهي هم بهره گيري از مهر و قهر به صورت هم زمان.
د) استفاده از نيروي برادر يا خواهر بزرگ تر براي جلب و جذب آنها.
هـ) كنترل غيرمستقيم و زير نظر داشتن برنامه هاي او.

3. ارتباط با همسالان
الف) فراهم آوردن زمينه لازم براي دوست يابي فرزندان، از راه معاشرت با خانواده هايي كه فرزندان سالم و هم سن و سال با فرزندان آنها دارند.
ب) جهت دادن نوجوان به عضويت در تشكيلات و گروه هايي كه در مسير مذهب و عبادت و نمازند و مشاركت دادن آنها در هيئت هاي مذهبي و پرورش روح ديني در آنها.

4. اصلاح شرايط محيطی
بالاخره به اين نكته هم بايد توجه داشته باشيم كه شرايط و جو و محيط اجتماعي، در سازندگي يا ويراني بناي اخلاقي و مذهبي به شدت مؤثر است. محيط فاسد و مسموم زمينه ساز فساد است و محيط صالح و شايسته موجب رشد و تعالي است.
يكي از رسالت هاي برنامه ريزان و برنامه سازان، درك درست و واقع نگرانه به اين معضل مذهبي و تلاش به منظور رشد و ارتقاي برنامه هاي جذاب مذهبي به ويژه در اوقات نماز است. صدا و سيما در اين خصوص مي تواند با تهيه برنامه هاي جذاب، به فرهنگ سازي و انتقال ارزشي اهتمام بيشتري نمايد. به نظر مي رسد كه رسانه بايد حتي در اين زمينه به برگزاري نشست با متفكران و متوليان مذهبي براي تهيه برنامه هاي جذاب تر و پرمحتواتر در زمينه نماز اقدام كند؛ زيرا آمارهاي غيررسمي دراين باره بسيار نگران كننده است و رسالت دست اندركاران صدا و سيما را دوچندان مي كند.
در شرايط كنوني، به يك حركت فرهنگي گسترده نياز داريم، كه فقط صرف يك همايش نباشد. اين حركت فرهنگي بايد به وسيله صدا و سيما، ائمه جمعه، روزنامه ها، مجلات، مدارس، خانواده و نهادهاي متولي امور فرهنگي پايه ريزي شود. اين حركت فرهنگي بايد با هدف شناسايي و جذب نماز، ضرورت برپايي نماز، آثار و فوايد نماز و... صورت پذيرد تا جامعه اسلامي ما جامعه اي شود كه كوچك و بزرگ، زن و مرد بيش از پيش به مسئله نماز كه در حقيقت حافظ امنيت اخلاقي، اجتماعي، فرهنگي و مذهبي ماست، اهتمام بورزيم.

منبع: پرسمان نماز، محسن محمدی، نشر: قم: مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما (1389)
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم