سه‌شنبه، 2 تير 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

علل بی توجهی برخی نوجوانان به نماز و راه درمان آن چيست؟


پاسخ :
پيش از هر گونه تصميم گيري در مورد واداشتن نوجوان بي اعتقاد به نماز، بايد با تحقيق جامع دريابيم كه علل بي توجهي به نماز چيست؟ حرف و سخن آنها چيست؟ آيا از والدين، مربيان و الگوهاي تربيتي، سرخورده شده اند و مي خواهند عصيان خود را نشان دهند؟ يا بر اثر تنبلي و بي حوصلگي خودِ فرد كاهل در نماز است؟ مهم ترين مشكلات را مي توان در محورهاي زير جست وجو كرد:

الف) علل فردي
مهم ترين عواملي كه مربوط به خود نوجوان است، مي تواند درك نكردن صحيح تعاليم مذهبي، ناآشنايي به وظيفه و تكليف، تنبلي و تن پروري، غفلت و مسامحه كاري، نداشتن روحيه لازم براي اقامه نماز، اثبات وجود و نشان دادن اينكه او براي خودش كسي است و مي تواند ياغي و عاصي باشد.

ب) علل خانوادگي
از جنبه خانوادگي هم عللي مانند عادت ندادن او به نماز از دوران خردسالي، دعوت به نماز از روي خشونت و سپس عقده سازي در او، سلب اعتماد از متوليان امور مذهبي به وسيله خانواده، آلودگي در غذاي خانواده بر اثر رعايت نكردن حلال و حرام، در بي نمازي يا كاهلی فرد در نماز خواندن مؤثر است.

ج) علل مربوط به گروه هم سالان
نقش اين گروه به اندازه اي است كه مي تواند انديشه ها را دگرگون و حتي در دين و اعتقاد افراد اثر گذارد. تابعيت و هم رنگي با دوستان و بيشترِ اُنس ها و دوستي ها در اين مرحله، ابرآلود و مبهم است. بنابراين، در ترك نماز و زماني هم ايجاد رغبت و عادت به نماز، الگوها و معاشران نقش اساسي دارند.

د) علل اجتماعي
دوران نوجواني، دوران تجسس است. اين جست وجو در حيطه سياسي، اجتماعي، اقتصادي، مذهبي و فرهنگي صورت مي گيرد. در اين حال، عوامل متعددي از جامعه و محيط بر او اثر مي گذارد و احساسي براي گرايش يا ترك مذهب در او پديد مي آورد.

توجه به راه هاي درمان
تا وقتي كه ريشه جهل، غفلت، تن پروري و بي رغبتي در فرد زدوده نشود، خانواده ها سروسامان نداشته و يا بي توجه و بي برنامه باشند، دوستان و معاشران ناباب، كودك و نوجوان را احاطه مي كنند و در ميان مي گيرند و جوّ جامعه و شرايط محيط، نابسامان و آشفته مي ماند و در نتيجه، اميد به اصلاح، بسيار اندك خواهد بود.
برنامه ريزي براي اصلاح كودكان و نوجوانان در محيط خانواده و تلاش براي كنترل جامعه و محيط، در دو سوي يك جريان مهم قرار دارند. شرايط حيات سياسي، اجتماعي و خانوادگي با حيات معنوي در ارتباط بنيادين هستند. بنابراين، در اين ابعاد چهارگانه بايد اقدامات موازي صورت پذيرد كه مهم ترين آنها عبارتند از:


1. ارتباط با كودكان و نوجوانان
الف) جهل زدايي از طريق والدين، مربيان و رسانه هاي جمعي، با استفاده از توان بياني، تصويري، كتاب ها، مجلات و... .
ب) ايجاد رغبت در آنها از طريق برقراري ارتباط دوستانه با او و پذيرش دوستان او.
ج) استفاده از حساسيت و شور و هيجان مذهبي و معنوي نوجوان و نشان دادن صحنه هاي مهيج مذهبي.
د) پاسخ به پرسش هاي مذهبي و تجهيز آنها براي دفاع از مذهب.
هـ) زمينه سازي براي خوديابي، خودسازي و محاسبه نفس.
و) آشنا كردن آنها با حقايق پيرامون و خطراتي كه از جنبه هاي گوناگون متوجه آنهاست.

2. ارتباط با خانواده
الف) بعد الگويي خانواده بايد تقويت شود براي اين كار، به هنگام نماز بايد پدر و مادر همه كارها را تعطيل كنند و به سوي نماز روي آورند كه اين، نوعي درس سازنده و عملي است.
ب) استفاده از جاذبه هاي صوتي كلامي براي جلب و جذب آنان، مثل قرائت نماز و قرآن با صداي خوب، لحن خوب و آهنگين توسط خانواده.
ح) ايجاد ارتباط گرم و سازنده با آنها و اعلام محبت و نشان دادن رحمت و عنايت خود و گاهي هم بهره گيري از مهر و قهر به صورت هم زمان.
د) استفاده از نيروي برادر يا خواهر بزرگ تر براي جلب و جذب آنها.
هـ) كنترل غيرمستقيم و زير نظر داشتن برنامه هاي او.

3. ارتباط با همسالان
الف) فراهم آوردن زمينه لازم براي دوست يابي فرزندان، از راه معاشرت با خانواده هايي كه فرزندان سالم و هم سن و سال با فرزندان آنها دارند.
ب) جهت دادن نوجوان به عضويت در تشكيلات و گروه هايي كه در مسير مذهب و عبادت و نمازند و مشاركت دادن آنها در هيئت هاي مذهبي و پرورش روح ديني در آنها.

4. اصلاح شرايط محيطی
بالاخره به اين نكته هم بايد توجه داشته باشيم كه شرايط و جو و محيط اجتماعي، در سازندگي يا ويراني بناي اخلاقي و مذهبي به شدت مؤثر است. محيط فاسد و مسموم زمينه ساز فساد است و محيط صالح و شايسته موجب رشد و تعالي است.
يكي از رسالت هاي برنامه ريزان و برنامه سازان، درك درست و واقع نگرانه به اين معضل مذهبي و تلاش به منظور رشد و ارتقاي برنامه هاي جذاب مذهبي به ويژه در اوقات نماز است. صدا و سيما در اين خصوص مي تواند با تهيه برنامه هاي جذاب، به فرهنگ سازي و انتقال ارزشي اهتمام بيشتري نمايد. به نظر مي رسد كه رسانه بايد حتي در اين زمينه به برگزاري نشست با متفكران و متوليان مذهبي براي تهيه برنامه هاي جذاب تر و پرمحتواتر در زمينه نماز اقدام كند؛ زيرا آمارهاي غيررسمي دراين باره بسيار نگران كننده است و رسالت دست اندركاران صدا و سيما را دوچندان مي كند.
در شرايط كنوني، به يك حركت فرهنگي گسترده نياز داريم، كه فقط صرف يك همايش نباشد. اين حركت فرهنگي بايد به وسيله صدا و سيما، ائمه جمعه، روزنامه ها، مجلات، مدارس، خانواده و نهادهاي متولي امور فرهنگي پايه ريزي شود. اين حركت فرهنگي بايد با هدف شناسايي و جذب نماز، ضرورت برپايي نماز، آثار و فوايد نماز و... صورت پذيرد تا جامعه اسلامي ما جامعه اي شود كه كوچك و بزرگ، زن و مرد بيش از پيش به مسئله نماز كه در حقيقت حافظ امنيت اخلاقي، اجتماعي، فرهنگي و مذهبي ماست، اهتمام بورزيم.

منبع: پرسمان نماز، محسن محمدی، نشر: قم: مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما (1389)
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
play_arrow
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!