پرسش :

در برخی بلاد شرقی به استناد سخن عده ای شاهد که رؤیت هلال کرده اند اول ماه نزد بعضی علما ثابت می شود با این ویژگی: ۱- شهود هر چند سی تن باشند مثلآ در بلاد مختلف پراکنده مثل این که دو تن از اصفهان، سه تن ازقم، دو تن از یزد چهار تن ازکویت، پنج تن از بحرین، دو نفراز أحساء، شش نفر از سوریه و همینطور. ۲- افق در برخی سرزمین های باختری هم صاف بوده و امکان رؤیت در آنجاها توسط مؤمنان، امکان داشته باشد و مانعی از رؤیت نبوده است. ۳- رصد خانه انگلستان اعلام کرده که دیدن هلال در امشب (مثلأ) در انگلستان بدون تلسکوپ و چشم مسلح ممکن نیست اما فردا شب رویت بدون وسیله میسر می باشد. حکم دراین مورد چیست؟ نظر مبارک را بفرمایید.

پاسخ :
پراکنده شدن گواهان در بلاد مختلف ممکن است موجب سلب اعتماد شود.
مثلا: اگر گروه زیادی از مردم شهر استهلال نمایند ولی بیش از دو نفر عادل کسی دیگر ادعای رؤیت ماه را نکند، یا آن که گروهی استهلال کنند و دو نفر عادل از میان آنان ادعای رؤیت کنند، و دیگران رؤیت نکنند، حال آن که دو نفر عادل دیگر در میان آنها باشد که در دانستن جای هلال، و در تیزبینی مانند آن دو عادل اوّل باشند و آسمان صاف باشد و مانع احتمالی از دیدن آن دو نباشد، در این چنین موارد اوّل ماه به شهادت دو عادل ثابت نمی ‏شود.

منبع: sistani.org