پرسش :
با وجود مراکز مهم رصدخانه ای و ژئوفیزکی و علم روز دنیا که حلول ماه را ثابت می کند آیا باز هم اثبات آن باید از طریق رؤیت چشم غیر مسلح باشد؟ دلایل شرعی این الزام چیست؟ در غیر این صورت دیدگاه حضرتعالی چه می باشد؟ در هنگام همزمانی ماه مبارک رمضان با فصل پاییز و زمستان و شرایط خاص جوی چگونه میتوان به رؤیت هلال از طریق چشم غیر مسلح اکتفا کرد؟ آیا به لحاظ شرعی مانعی بر سر راه اثبات این امر از طریق علوم جدید وجود دارد؟
پاسخ :
اخبار علمای فلک و رصدشناسان بر دو گونه است:
۱-اخباری که بر حسابات ریاضی دقیق اعتماد می کند و متضمن اجتهاد یا حدس مشخص نیست مانند خبر دادن آنها از تاریخ دقیق تولد ماه و وقت بیرون شده ماه از محاق و مقدار بلندی افق شهر و درصدی قسم روشن آن نسبت به بلندترین قطری که قرص ماه به آن می رسد و مانند آن و عادت نظرات در این موارد اختلاف ندارند بله ممکن است بعضی در محاسبه اشتباه کنند.
۲-اخباری که بر مبنای حدس و اجتهاد و آزمایش و برخورد اعتماد می کند مانند این که بعضی آنها گفته اند که ماه وقتی که قابل رویت باشد اگر به ارتفاع ۶ درجه بر روی افق باشد یا این که وقتی به عمر ۲۲ ساعت باشد یا این که فلان مقدار از آفتاب دور باشد و مانند آن در این قسم از خبر اختلاف نظر آنها زیاد است.
پس اگر قول علمای فلک یا رصد مستند به حسابات ریاضی دقیق باشد پس قابل اعتماد است در فرض مامون بودن از وقوع در خطا در محاسبات مانند مواردی که مخبر منفرد باشد و خبر روست آنها محرز باشدف اما اگر قول او مستند به حدس و تشخیص و تجربه باشد مانند شروطی که بعضیها ذکر کرده اند یا این که ماه قابل رویت باشد با چشم عادی غیر مسلح از جهت حجم مقدار روشن از ماه و ارتفاع از افق و بعد ماه از آفتاب که این اخبار اعتبار ندارد مگر این که اطمینان به حجت آنها پیدا شود.
منبع: sistani.org
اخبار علمای فلک و رصدشناسان بر دو گونه است:
۱-اخباری که بر حسابات ریاضی دقیق اعتماد می کند و متضمن اجتهاد یا حدس مشخص نیست مانند خبر دادن آنها از تاریخ دقیق تولد ماه و وقت بیرون شده ماه از محاق و مقدار بلندی افق شهر و درصدی قسم روشن آن نسبت به بلندترین قطری که قرص ماه به آن می رسد و مانند آن و عادت نظرات در این موارد اختلاف ندارند بله ممکن است بعضی در محاسبه اشتباه کنند.
۲-اخباری که بر مبنای حدس و اجتهاد و آزمایش و برخورد اعتماد می کند مانند این که بعضی آنها گفته اند که ماه وقتی که قابل رویت باشد اگر به ارتفاع ۶ درجه بر روی افق باشد یا این که وقتی به عمر ۲۲ ساعت باشد یا این که فلان مقدار از آفتاب دور باشد و مانند آن در این قسم از خبر اختلاف نظر آنها زیاد است.
پس اگر قول علمای فلک یا رصد مستند به حسابات ریاضی دقیق باشد پس قابل اعتماد است در فرض مامون بودن از وقوع در خطا در محاسبات مانند مواردی که مخبر منفرد باشد و خبر روست آنها محرز باشدف اما اگر قول او مستند به حدس و تشخیص و تجربه باشد مانند شروطی که بعضیها ذکر کرده اند یا این که ماه قابل رویت باشد با چشم عادی غیر مسلح از جهت حجم مقدار روشن از ماه و ارتفاع از افق و بعد ماه از آفتاب که این اخبار اعتبار ندارد مگر این که اطمینان به حجت آنها پیدا شود.
منبع: sistani.org
