پرسش :

در بستان‌‏آباد، چهار سال است که کارخانه گچى دائر شده، و هر روز هفتصد تن بلکه بیشتر محصول آن مى‌‏شود، و روزانه چهار هزار نفر (اعمّ از کارگر، شوفر، معدنچى، آتشبار و غیره) در آن کار مى‌‏کنند، و هفتاد درصد مصرف گچ آذربایجان شرقى و غربى از این کارخانه تأمین مى‏‌شود. این کارخانه شرکت سهامى بوده و چهار سال است که به موجب مدارک اداره صنایع و معادن از معدن گچ قریه «کلو» سنگ خام استفاده مى‏‌کند. پس از انقلاب أهالى قریه از استخراج سنگ معدن مانع مى‏‌شوند، و مى‏‌گویند یا باید «کارخانه» معدن سنگ را از ما اجاره نماید و یا در ازاء هر تن سنگ مبلغى به ما بدهد؛ زیرا معدن در زمین ماست و زباله و خاک‌هاى روى معدن بر مزارع و مراتع ما مى‏‌ریزد. سهامداران کارخانه مزبور مزارع و مراتع اطراف معدن را از رعایا خریده‌‏اند، و احیانا هر موردى خریده نشده حاضرند ضرر مالى را به آنها بدهند، کمیته بستان‏آباد هرچه نصیحت کرده أهالى قریه زیر بار نمى‌‏روند، در نتیجه کارخانه به حالت نیمه تعطیل در آمده و فعلا از سنگ‌هاى ذخیره که در محوّطه کارخانه است استفاده مى‏‌شود که عن قریب تمام مى‏‌شود و از نظر اقتصادى ضربه‌‏اى بر کشور وارد خواهد شد، لطفا حکم شرعى این مسأله و وظیفه اهالى را مشخّص فرمایید؟

پاسخ :
اگر معدن در ملک شخصى یا حریم ملک شخصى است باید رضایت مالک تحصیل شود، و اگر در زمین‌‎هاى موات است که ملک کسى نیست رضایت اهالى معتبر نیست، و براى رسیدگى به مطلب باید به اداره مسئول در دولت اسلامى مراجعه شود.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص18