بخش اول: خطاهای شناختی و رفتاری در لحظات اولیه سیل
۱. دستکم گرفتن قدرت جریان آب
بزرگترین اشتباهی که هر فرد میتواند مرتکب شود، دستکم گرفتن توان تخریبی آب است. بسیاری تصور میکنند اگر آب تا زانو بالا آمده باشد، به راحتی میتوانند عبور کنند. واقعیت علمی این است که تنها ۱۵ سانتیمتر آب جاری با سرعت مناسب میتواند تعادل یک فرد بزرگسال را برهم بزند و او را به زمین بزند.آنچه نباید انجام دهید
هرگز سعی نکنید از میان آبهای جاری عبور کنید، حتی اگر عمق آن کم به نظر برسد. گلولای زیر پای شما لغزنده است و جریان آب ممکن است ناگهان شدت یابد.۲. پدیده «تماشاگران کنجکاو»
سیل برای بسیاری از افراد به یک جاذبه گردشگری تبدیل میشود. افرادی که برای فیلمبرداری یا تماشای جریان آب به کنار رودخانهها یا محلهای تجمع سیلاب میروند، خود را در معرض خطر مرگ مستقیم قرار میدهند.آنچه نباید انجام دهید
هرگز برای تماشا، عکاسی یا فیلمبرداری از سیل به نزدیکی حریم رودخانهها یا نقاط پست نروید. کنجکاوی در لحظات بحرانی، بهایی به قیمت جان دارد.بخش دوم: ممنوعیتهای مربوط به وسایل نقلیه
۱. تصور غلط عبور با خودرو
این یک افسانه خطرناک است که خودروهای شاسیبلند یا سنگین در برابر سیل مصون هستند. خودروها در آب به راحتی شناور میشوند. تنها ۳۰ سانتیمتر آب میتواند بسیاری از خودروهای سواری را از مسیر خارج کند و جریانهای قویتر حتی کامیونهای بزرگ را مانند اسباببازی جابهجا میکنند.آنچه نباید انجام دهید
تحت هیچ شرایطی با خودرو وارد مسیرهای سیلگرفته نشوید. اگر خودروی شما در آب گیر کرد، بلافاصله آن را رها کرده و به سمت مناطق مرتفع فرار کنید. خودرو قابل جایگزینی است، اما جان شما خیر.۲. اتکا به نقشههای مسیریاب در سیل
گاهی مسیریابهای هوشمند، جادههای روستایی یا فرعی را پیشنهاد میدهند که ممکن است در مسیر سیلاب باشند یا پلهای تخریبشده داشته باشند.آنچه نباید انجام دهید
در شرایط بحرانی، به مسیریابهای آنلاین اعتماد نکنید. مسیرهای اصلی و تایید شده توسط نهادهای امدادی را دنبال کنید و از میانبرهای ناشناخته بپرهیزید.بخش سوم: ممنوعیتهای مربوط به خانه و ساختمان
۱. ماندن در زیرزمینها و طبقات همکف
بسیاری از قربانیان سیل، کسانی هستند که در طبقات پایین ساختمان یا زیرزمین گیر افتادهاند، زیرا تصور میکردند ایمن هستند یا میخواستند از وسایل خود محافظت کنند.آنچه نباید انجام دهید
اگر هشدارهای تخلیه داده شده است، به هیچ وجه در طبقات پایین نمانید. به سرعت به طبقات بالا یا پشتبام (اگر ایمن است) بروید.۲. تلاش برای جابجایی وسایل سنگین
بسیاری از مردم در لحظات آخر سعی میکنند لوازم خانگی یا اسناد خود را جمعآوری کنند. این کار «زمان» و «انرژی» حیاتی شما را هدر میدهد.آنچه نباید انجام دهید
وسایل را رها کنید. هیچ وسیلهای ارزش به خطر انداختن جان شما را ندارد. اولویت مطلق، حفظ جان خود و اعضای خانواده است.۳. استفاده از وسایل برقی و گازی
سیل باعث نشت گاز و اتصالی برق میشود. محیطهای مرطوب، هادی الکتریسیته هستند و خطر برقگرفتگی در سیل بسیار بالاست.آنچه نباید انجام دهید
اگر وارد خانهای شدید که آبگرفتگی دارد، به هیچ عنوان کلید برق را نزنید و از وسایل برقی استفاده نکنید. اگر بوی گاز استشمام کردید، از خانه خارج شوید و کبریت یا فندک روشن نکنید.بخش چهارم: ممنوعیتهای ایمنی پس از فروکش کردن اولیه آب
۱. بازگشت سریع به خانه
بسیاری از مردم به محض پایین آمدن سطح آب، به خانه برمیگردند. این کار بسیار خطرناک است زیرا ساختمانها پس از سیل دچار فرسایش شده و ممکن است ناگهان فرو بریزند.آنچه نباید انجام دهید
تا زمانی که مقامات مسئول وضعیت ایمنی ساختمان را تایید نکردهاند، به خانه باز نگردید. به ترکهای دیوارها و نشستهای احتمالی پیساختمان دقت کنید.۲. مصرف آب و غذای آلوده
آب سیل حاوی فاضلاب، مواد شیمیایی، لاشه حیوانات و انواع میکروبهاست.آنچه نباید انجام دهید
هرگز از آبهای موجود در منطقه سیلزده برای نوشیدن یا شستشو استفاده نکنید. تمام مواد غذایی که در معرض آب سیل بودهاند را دور بریزید.بخش پنجم: رفتارهای اجتماعی و تعاملی در سیل
۱. نادیده گرفتن هشدارهای رسمی
برخی افراد به هشدارهای هواشناسی یا مدیریت بحران با نگاه تردید مینگرند و منتظر میمانند تا خودشان خطر را با چشم ببینند.آنچه نباید انجام دهید
هشدارهای رسمی را جدی بگیرید. «صبر کردن برای دیدن خطر» در سیل، یعنی از دست دادن زمان طلایی برای فرار.۲. انتشار شایعات و اخبار غیرموثق
در زمان بحران، شبکههای اجتماعی مملو از اخبار دروغین است که باعث ایجاد وحشت یا تصمیمات غلط میشود.آنچه نباید انجام دهید
اخبار را از منابع غیررسمی بازنشر نکنید. به دنبال اطلاعات از مراجع رسمی (مانند سازمان هواشناسی یا هلالاحمر) باشید.بخش ششم: خطرات زیستی و بیماریهای واگیر
آب سیل فقط آب باران نیست. این آب با عبور از مسیرهای مختلف، فاضلابهای شهری، مواد شیمیایی صنعتی، فضولات حیوانی و زبالهها را با خود حمل میکند.آنچه نباید انجام دهید
هرگز با پای برهنه یا لباسهای نازک وارد آب سیلاب نشوید. از تماس مستقیم دست یا زخمهای باز با این آب به شدت پرهیز کنید. تصور نکنید که شستن دستها پس از تماس با آب کافی است؛ خطر آلودگیهای میکروبی و قارچی بسیار بالاست.بخش هفتم: خطرات تجهیزات برقی و اتصالات
آب و الکتریسیته دو دشمن خونی هستند. در زمان سیل، بسیاری از تابلوهای برق شهری یا سیمکشیهای خانگی دچار اتصالی میشوند و تمام محیط اطراف خود را برقدار میکنند.آنچه نباید انجام دهید
پیش از آنکه برقرسانی اصلی توسط اداره برق قطع نشده باشد، هیچگونه تماس فیزیکی با دیوارها، ستونهای فلزی یا وسایل برقی نداشته باشید. اگر در خانهای هستید که آب به آن نفوذ کرده، فرض را بر این بگیرید که تمام محیط برقدار است و به هیچوجه به پریزها یا کلیدها نزدیک نشوید.بخش هشتم: مواجهه با حیوانات خطرناک
سیلاب زیستگاه حیوانات را تخریب میکند. مارها، عقربها، رتها (موشهای بزرگ) و سایر جانوران موذی برای نجات جان خود به دنبال ارتفاع یا نقاط خشک میگردند که ممکن است همان نقطهای باشد که شما در آن پناه گرفتهاید.آنچه نباید انجام دهید
در هنگام جابجایی وسایل در محیطهای سیلزده، دست خود را به مکانهای کور، زیر کمدها یا میان وسایل انباشته شده نبرید. بسیاری از گزشها در زمان پاکسازی مناطق سیلزده رخ میدهد.بخش نهم: رها کردن کودکان و سالمندان
در شرایط بحرانی سیل، کودکان کنجکاو هستند و سالمندان ممکن است دچار سردرگمی شوند. هرگونه لحظهای غفلت میتواند فاجعهبار باشد.آنچه نباید انجام دهید
به هیچوجه کودکان را برای لحظهای در فضای باز یا در کنار پنجرهها و درها رها نکنید. اجازه ندهید کودکان برای بازی با آب سیلاب به بیرون بروند یا در حیاط بازی کنند. مسئولیت کامل نظارت بر افراد ناتوان بر عهده شماست و نباید آنها را تنها بگذارید.بخش دهم: دستکاری غیرتخصصی زیرساختها
برخی افراد سعی میکنند با ساخت سدهای کوچک خانگی، باز کردن مسیر آب یا دستکاری دریچههای فاضلاب، از خانه خود محافظت کنند.آنچه نباید انجام دهید
بدون دانش فنی و تجهیزات مهندسی، اقدام به تغییر مسیر جریان آب نکنید. این کار میتواند مسیر آب را به سمت همسایگان منحرف کرده یا با ایجاد فشار ناگهانی باعث تخریب دیوارهای باربر شود. دخالتهای غیرکارشناسی در زیرساختهای عمومی، جرم و خطرناک است.بخش یازدهم: اشغال خطوط ارتباطی و اینترنت
در زمان سیل، شبکههای مخابراتی دچار تراکم شدید میشوند. تماسهای غیرضروری و بیمورد باعث میشود نیروهای امدادی نتوانند از شبکه استفاده کنند.آنچه نباید انجام دهید
از تماسهای طولانی و غیرضروری برای «احوالپرسی» یا «تعریف ماجرا» خودداری کنید. خطوط تلفن را فقط برای گزارش وضعیتهای اضطراری به اورژانس، هلالاحمر یا آتشنشانی باز بگذارید. همچنین، از انتشار اخبار تایید نشده در شبکههای اجتماعی که باعث ایجاد ترافیک مخابراتی میشود، بپرهیزید.بخش دوازدهم: خودداری از عملیات امدادی قهرمانانه
بسیاری از مردم با دیدن خطر برای دیگران، بدون داشتن مهارت امداد و نجات یا تجهیزات غریقنجات، اقدام به پریدن در آب میکنند.آنچه نباید انجام دهید
مگر در شرایطی که جان شما مستقیماً در خطر نیست و کاملاً بر شرایط مسلط هستید، وارد آب نشوید تا دیگران را نجات دهید. آمارها نشان میدهد تعداد زیادی از امدادگران داوطلب به دلیل عدم آشنایی با تکنیکهای نجات در سیل، خودشان غرق شدهاند. به جای ورود به آب، به دنبال پیدا کردن ابزارهای شناور (مانند طناب یا چوب بلند) باشید و با مراجع رسمی تماس بگیرید.بخش سیزدهم: پاکسازی بدون تجهیزات محافظتی
وقتی آب فروکش کرد، گلولای زیادی باقی میماند که حاوی انواع میکروبها و مواد سمی است.آنچه نباید انجام دهید
بلافاصله و بدون پوشیدن دستکش ضخیم، چکمههای بلند و ماسک، شروع به پاکسازی گلولای نکنید. پوست بدن شما نباید هیچ تماسی با رسوبات سیلاب داشته باشد. خشک شدن این رسوبات میتواند باعث پخش گرد و غبار آلوده در هوا شود.بخش چهاردهم: بازگشت شتابزده به مناطق خطر
فروکش کردن آب به معنای «پایان خطر» نیست. ساختمانهایی که در آب بودهاند، از نظر سازهای ضعیف شدهاند.آنچه نباید انجام دهید
تا زمانی که کارشناسان شهرداری یا بنیاد مسکن اجازه بازگشت به خانه را ندادهاند، وارد ساختمانهای سیلزده نشوید. به ظاهر سالم دیوارها اعتماد نکنید؛ سیل میتواند پی ساختمان را خالی کرده و باعث فرو ریختن ناگهانی سقف یا دیوارها شود.بخش پانزدهم: جدی نگرفتن دستور تخلیه (اصرار بر ماندن)
بسیاری از افراد به دلیل «عرق به خانه» یا «ترس از سرقت وسایل»، در برابر دستور تخلیه مقاومت میکنند و در خانه باقی میمانند.آنچه نباید انجام دهید
اگر نیروهای امدادی یا مقامات محلی دستور تخلیه منطقه را صادر کردند، درنگ نکنید. مقاومت در برابر این دستورها، نه تنها جان شما را به خطر میاندازد، بلکه در صورت بروز حادثه، نیروهای امدادی را مجبور میکند جان خود را برای نجات شما به خطر بیندازند. وسایل قابل جایگزینی هستند، اما فرصت تخلیه منطقه تنها یکبار در اختیار شماست.بخش شانزدهم: نادیده گرفتن جراحات کوچک و علائم بیماری
بسیاری از افراد در تب و تاب بحران، جراحات سطحی خود را نادیده میگیرند. در محیط سیلزده، آب حاوی باکتریها و مواد آلوده است و حتی یک خراش کوچک میتواند به عفونتی جدی یا کزاز تبدیل شود.آنچه نباید انجام دهید
هرگز بریدگیها، خراشها یا زخمهای خود را بدون شستشوی کامل با آب سالم و ضدعفونیکننده رها نکنید. تصور نکنید که «خونریزی بند آمده پس خوب شده است». در صورت مشاهده تورم، قرمزی یا تب، به مراکز درمانی مراجعه کنید. همچنین از خوددرمانی با داروهای آنتیبیوتیک بدون تجویز پزشک پرهیز کنید.بخش هفدهم: جابجایی و دستکاری اشیاء مشکوک یا غریبه
پس از سیل، اشیاء بسیاری از مناطق بالادست یا نقاط دوردست به محل زندگی شما منتقل میشوند. این اشیاء ممکن است شامل کپسولهای گاز، بشکههای مواد شیمیایی، تجهیزات صنعتی یا حتی قطعات تخریبشده ساختمانهای دیگر باشد که توسط جریان آب به حیاط یا خانه شما آورده شدهاند.آنچه نباید انجام دهید
هرگز بدون دستکش ضخیم و بدون بررسی دقیق، به اشیاء غریبه، بشکهها، کپسولها یا بستههایی که با سیل به محل شما آورده شدهاند، دست نزنید. بسیاری از این اشیاء ممکن است حاوی مواد شیمیایی خطرناک، سمی یا حتی مواد منفجره صنعتی باشند که از کارخانهها یا انبارها شسته شده و آورده شدهاند. همچنین، برخورد ناگهانی یا تکان دادن آنها میتواند باعث نشت مواد شیمیایی به محیط شود. در صورت مشاهده هرگونه شیء مشکوک یا مخزن دارای برچسبهای شیمیایی، فاصله خود را حفظ کرده و به نیروهای امدادی یا آتشنشانی اطلاع دهید.بخش هجدهم: عجله در تعمیرات اساسی پیش از ارزیابی سازه
پس از فروکش کردن آب، مالکان خانه اغلب دچار اضطراب شده و بلافاصله سعی میکنند دیوارها را ترمیم کنند، کفپوشها را تعویض کنند یا سیستم برق را وصل کنند.آنچه نباید انجام دهید
هرگز بدون بازدید کارشناس فنی یا مهندس ساختمان، اقدام به تعمیرات اساسی نکنید. آب سیل میتواند پیِ ساختمان را شسته و باعث ایجاد ناپایداری در ستونها یا دیوارهای باربر شود. فشارِ وارد کردنِ مصالح ساختمانی جدید به یک سازه تضعیفشده، میتواند باعث فروریختن ناگهانی آن شود.بخش نوزدهم: اصرار بر عبور از سدهای پلیس و مسیرهای مسدود شده
در زمان سیل، نیروهای انتظامی و امدادی مسیرهای مشخصی را برای عبور و مرور ایمن باز نگه میدارند و جادههای خطرناک را مسدود میکنند.آنچه نباید انجام دهید
هیچگاه به دلیل «خلوت بودن جاده» یا «شناخت منطقه»، از نوارهای خطر، موانع پلیس یا تابلوهای هشدار عبور نکنید. مسیرهای مسدود شده به دلایل فنی (مانند احتمال ریزش کوه، فرونشست زمین یا تخریب پل) بسته شدهاند و اصرار بر عبور از آنها، مستقیماً به معنای ورود به تله مرگ است.بخش بیستم: انزوا و خودداری از ثبتنام در لیستهای امدادی
برخی افراد به دلیل روحیه استقلالطلبانه یا بیاعتمادی، از ارتباط با تیمهای امدادی محلی، پایگاههای هلالاحمر یا لیستهای ثبتنامی خودداری میکنند.آنچه نباید انجام دهید
در شرایط بحرانی، «تنهایی» یکی از بزرگترین خطرات است. اگر در منطقهای سیلزده هستید، حتماً حضور و وضعیت خود را به گروههای امدادی، معتمدین محل یا پایگاههای مدیریت بحران اطلاع دهید. خودداری از این کار باعث میشود در صورت بروز حادثه ثانویه (مانند بیماری ناگهانی یا محاصره مجدد توسط آب)، نیروهای امدادی از حضور شما بیخبر باشند و عملیات نجات شما با تأخیر و مشکل مواجه شود.جمع بندی
سیل پدیدهای نیست که بتوان با آن «مبارزه» کرد، بلکه پدیدهای است که باید از آن «گریخت». تمام نکاتی که در بالا ذکر شد، همگی بر یک محور اصلی میچرخند: اولویت قاطعِ «جان انسان» بر «اموال». بسیاری از رفتارهای خطرناک در سیل، ریشه در غرور کاذب، کماهمیت شمردن قدرت طبیعت و دلبستگی شدید به داراییهای مادی دارد. با پرهیز از این رفتارهای نادرست—یعنی عدم ورود به آبهای جاری، عدم ماندن در طبقات همکف، بیتوجهی به هشدارهای رسمی و ریسکهای بیمورد—میتوان تفاوت میان مرگ و زندگی را رقم زد. آگاهی، سلاح اصلی شما در برابر سیل است. قبل از وقوع بحران، مسیرهای خروج ایمن را شناسایی کنید، کیف اضطراری تهیه کنید و به یاد داشته باشید که در لحظه بحران، فقط باید به غریزه بقا تکیه کنید و از انجام اقدامات نمایشی یا حفظِ دارایی بپرهیزید. طبیعت در حال خشم، به هیچکس رحم نمیکند، مگر آنکه او با عقلانیت و سرعت عمل، از مسیر خشم آن کنار برود.منبع: سایت راسخون
.jpg "قبل از خرید لوازم التحریر به چه نکاتی توجه کنیم؟")
