پرسش :
در دهى یک نهر آب عمومى مىباشد که از آن مزارع و باغات مشروب مىشوند و از سه سال قبل نهر مذکور بر اثر ریزش، به باغ مشجرى برخورد نموده و از نظر اعیان در درختان میوه و غیره و سنگ چین دیوار باغ مزبور ایجاد خسارت کرده و یک قسمت از باغ فاقد بازده محصول سالانه شده است صاحبان املاک ذى نفع نهر، نهر را به وسیله ورق آهن سفید تغییر جهت دادهاند به طورى که نهر را با آهن سفید و چوب پایهبندى نموده و تغییر شکل نیز دادهاند و آب را عبور دادهاند، صاحب باغ بر اثر ریزش احتمالى از فیما بین چوبها با تحمل خسارت قبلى قادر به تجدید اعیان و مرمّت نیست مضافا بر اینکه قبل از تخریب باغ فوق الذکر از چندین نقطه مختلف نهر انشعاب آب داشته و مشروب مىگردیده است که فعلا به دلیل تغییر جهت و شکل نهر امکان آبیارى از یک جا هست و خسارت دیگرى نیز از این راه متوجه باغ شده است آیا صاحبان املاک ذى نفع از نهر در هر دو صورت ضامن ضرر وارده مىباشند یا خیر؟ ثانیا آیا باید نهر را به نحوى درست نمایند تا صاحب باغ بتواند از جاهاى اولیه آبیارى نماید و از ریزش نهر در امان باشد و اشجار خود را مرمت نماید یا نه؟
پاسخ :
اگر ریزش نهر و خساراتى که به باغ وارد شده بدون تعدّى و تفریطى از طرف آنها بوده ضامن نیستند ولى تغییر مسیر نهر بدون رضایت تمام شرکاء جایز نیست و موجب ضمان است.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص554
اگر ریزش نهر و خساراتى که به باغ وارد شده بدون تعدّى و تفریطى از طرف آنها بوده ضامن نیستند ولى تغییر مسیر نهر بدون رضایت تمام شرکاء جایز نیست و موجب ضمان است.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص554