پرسش :

چنانچه کسى به علّت استیصال و عدم تکافوى مخارج زندگیش و بدون اطّلاع مبلغى را از بیت المال استفاده نموده است، و مبلغى هم متعلّق به اشخاص مختلف بوده، در نتیجه حلال با حرام مخلوط گردیده، اکنون مى‌‏خواهد طورى عمل نماید که خسارات را جبران نماید تا حقّ الناس به گردن نداشته باشد. ضمنا از اشخاصى که به آنها مدیون است هیچ گونه نشانه و اطّلاعى ندارد.

پاسخ :
اگر مبلغى که به غیر وجه شرعى گرفته خرج شده و مدیون آن است باید دین خود را اداء کند و مورد تحلیل به خمس نیست، و اگر مأیوس از پیدا شدن صاحبان آنها است از طرف ایشان صدقه بدهد، و اگر عین مال مخلوط به حرام دارد تفصیل آن در رساله ذکر شده1.

پی‌نوشت:
1. توضيح المسائل: مسأله 1813 تا 1818.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص558