اثبات قتل عمد با سوگند

پرسش :

هرگاه شخص «الف» مدعی باشد که شخص «ب» پدر او را عمداً به قتل رسانده است، در صورتی که شاهدی بر ادعای خود نداشته و لوث نیز محقق نباشد؛ بفرمایید: الف. آیا مدعی حق احلاف متهم (شخص «ب») را دارد یا خیر؟ ب. در صورت مثبت بودن پاسخ سوال فوق، اگر متهم از ادای سوگند خودداری نموده و نکول کرد، به مجرد نکول، علیه او حکم صادر می‌شود و یا این که قسم به مدعی برگردانده می‌شود؟ ج. در صورتی که متهم حاضر به سوگند نبوده و سوگند را به مدعی برگرداند و یا قائل شویم به بازگشت سوگند با نکول متهم، آیا با سوگند مدعی، ادعای او که قتل عمد باشد، ثابت می‌شود؟ د. در صورت اثبات قتل عمد با سوگند مدعی، آیا اثر آن نیز ـ حق قصاص ـ مترتب می‌شود و یا احتیاطاً باید دیه اخذ گردد؟

پاسخ :
آیت الله العظمی محمد فاضل لنکرانی (ره)
«در فرض سوال که لوث وجود ندارد احکام سایر دعاوی را دارد و از لحاظ نکول و قسم حکم سایر دعاوی را دارد ولی بهتر است قصاص نشود. 1385/02/07»
 
آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی
«الف تا آخر ـ هرگاه شکایت در محضر قاضی مطرح شود و بیّنه‌ای برای مدعی نباشد، مدعی‌علیه باید سوگند یاد کند و اگر نکول کند و به مدعی بازگرداند و او قسم بخورد حکم ثابت می‌شود. همیشه موفق باشید. 1385/02/02»
 
آیت الله العظمی سید عبدالکریم موسوی اردبیلی
«الف. مدعی حق احلاف یک قسم دارد.
ب. به مجرد نکول متهم، حکم علیه او صادر نمی‌شود.
ج ود. چنانچه قسم به مدعی برگردانده شود و بر قتل عمد قسم بخورد، قتل عمد و احکام آن ثابت می‌شود. 1385/02/16»
 
منبع: مرکز تحقیقات فقهی حقوقی قوه قضاییه