مهارت نه گفتن

پرسش :

جرأت مندی و مهارت نه گفتن چیست؟

پاسخ :
جرأتمندی توانایی این است که اعتقاد حقیقی، احساسات، دیدگاه ها و حقوق خود را بدون نگرانی و بدون تضییع حقوق دیگران بیان کنید. 

جرأتمندی با پرخاشگری متفاوت است و حد وسط میان رفتار قلدرمآبانه و رفتار حقیرانه و از سر ترس است.

رفتاری است که وابسته به احساس خودکارآمدی است. احساسی که میگوید اگر شما به این روش خاص رفتار کنید،  اتفاقی قابل پیش بینی خواهد افتاد. یا به عبارتی نتایج رفتارهای شما قابل پیش بینی است.

رفتار غیرجرأتمندانه از کجا می آید؟

 خیلی از ما یاد گرفته ایم که باید همیشه رضایت دیگران را در نظر داشته باشیم ویا تسلیم خواسته  های آنها شویم. یاد گرفته ایم که خیلی  خوب نیست که خواسته های خود را مهم تر از خواسته های دیگران بدانیم، یا نباید دردسر و آشوب  وتنش درست کنیم، یعنی اگر کسی  کاری کرد یا چیزی گفت که ما دوست نداشتیم باید ساکت باشیم و سعی کنیم در آینده از آن آدم دوری کنیم. 
 

مهارت "نه" گفتن

کلمه «نه» یکی از کوتاهترین و ساده ترین کلمات برای تلفظ در فارسی است. اما گاهی به زبان آوردن همین کلمه دو حرفی ساده، بسیار سخت می شود. وقتی میخواهیم به دیگران «نه» بگوییم، میترسیم که احساساتشان را جریحه دار کرده یا ناراحتشان کنیم یا حتی بدتر، آنها دیگر دوستمان نداشته باشند. باید بدانیم که مثل هر کار دیگری "نه" گفتن هم مهارت هایی نیاز دارد و قرار نیست با یک نه گفتن دنیا تمام شود. اما چند مهارت ساده برای اینکه آسان تر "نه" بگوییم:

۱. بعد از نه گفتن تشکر کنید: اگر ضمن اینکه خواسته دیگران را رد می کنید و بعد از "نه" گفتن، یک کلمه تشکرآمیز مثل "ممنون" یا "خیلی متشکر" بگویید تاثیر سریع و مثبتی روی درخواست کننده خواهید گذاشت و جوّ منفی احتمالی را تا حد زیادی تعدیل می کنید.

۲. محکم باشید: اگر مطمئن هستید که باید نه بگویید بدون معطلی و قاطعانه یک "نه" محکم بگویید. این البته به مفهوم عصبانیت، پرخاش یا پریدن به طرف مقابل نیست. فقط شک و تردید در صدایتان راه ندهید. 

۳. زمان بخرید: اگر واقعا در پاسخ منفی شک دارید یا اگر حس می کنید طرف مقابلتان از اینکه رک و صریح دست رد به سینه اش بزنید ناراحت می شود و بهش برمی خورد، از تکنیک زمان خریدن استفاده کنید و به او بگویید که برای پاسخ فرصت می خواهید. به این ترتیب زمینه راحت نه گفتن پدید می آید.

۴. پشنهاد دیگری بدهید: می توانید با یک پیشنهاد دیگر مسیر صحبت و درخواست را عوض کنید و در واقع با یک پیشنهاد بهتر هم خودتان سود ببرید و هم منافع طرف مقابل را در نظر بگیرید.

مثال کاربردی:

موقعیتی را تصور کنید که در آن شما به همراه یکی از دوستان صمیمی حضور دارید. دوست شما به شما پیشنهاد می دهد که آخر هفته در یک میهمانی خاص به همراه او شرکت کنید. شما به دلایل مختلفی میدانید که این کار اصلا به صلاح شما نیست و نباید پاسخ مثبت بدهید، هرچندچنین پاسخی به دوست صمیمی تان برای شما دشوار است.

پاسخ شما طبق مهارت اول و دوم: بلافاصله و بی درنگ بگویید "نه، خیلی ممنون، من نمیام".
پاسخ شما طبق مهارت سوم: "اگه اشکال نداره تا شب فکرامو بکنم و جواب بدم" یا "باشه، فکرامو میکنم و تا فردا خبر میدم".
پاسخ شما طبق مهارت چهارم: "ببین، این هفته یک فیلم خیلی باحال از فلان بازیگر اکران میشه، من دوست دارم این فیلمو ببینم پیشنهاد میکنم با هم بریم و بعدشم غذا بیرون بخوریم". 

کتابهایی با موضوع مرتبط:

1. مهارت های زندگی (۱): مهارت های نه گفتن - محمدصادق ایرانیان - ناشر: نگار تابان
2. مهارت های نه گفتن در زندگی - کریم عزیزی، سحر کاردان - ناشر: نگار تابان 
3. قدرت نه گفتن - زیبا رادمنش - ناشر: مادوتا 
4. ۲۵۰ روش برای نه گفتن: اجازه ندهید دیگران از شما سوء استفاده کنند! - سوزان نیومن، هانیه حق نبی مطلق (مترجم)، شیرین وحدانی (ویراستار) - ناشر: سلسله
5. نه گفتن به اطرافیان (جواب من نه است) -  نانت گارترل، مریم عابدین سلیم آبادی (مترجم)، سمانه گل محمدی (ویراستار) - ناشر: آریاسگال 
6. توانایی نه گفتن به بدیها و گناهان - حسین علیزاده - ناشر: شمیم کوثر 
7. هنر "نه" گفتن "نه" واژه ی طلایی - حسین صلاحی، فرهاده پاکزاد (ویراستار) - ناشر: آوای ویانا 
8. مثبت نه! " نه گفتن آگاهانه را بیاموزیم!" - محسن مولاپناه، کیوان فاتحی - ناشر: مکارمی 

منبع: www.soalcity.ir