پرسش :

چرا در آيه ( خَتَمَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَ عَلَى سَمْعِهِمْ وَ عَلَى اَبْصَارِهِمْ غِشاوَة ) كلمه «سمع» مفرد آمده امّا «قلب» و «بصر» به صورت جمع آمده اند ؟!

پاسخ :
بعضى از مفسّران گفته اند «سمع» در اين جا به معناى مصدر است و هرگاه مصدر به كلمه اى اضافه شود، از آن معناى جمع و عموم استفاده مى شود و محتاج به جمع بستن آن كلمه نيست، ولى آن دو كلمه ديگر يعنى قلب و بصر به معناى اسمى «عضو خاص» استعمال شده، از اين جهت به صورت جمع آمده است.
بعضى ديگر از محقّقين علّت تفاوت اين دو تعبير را چنين بيان كرده اند كه هر فردى با قلب و فكر خود چيزهاى گوناگون را درك مى كند و همچنين با چشم، الوان، اشكال و اندازه ها را احساس مى كند و چون مدركات اين دو عضو متعدّد و فوق العاده متنوعند، از اين لحاظ گويا هر فردى از ما داراى قلب ها و چشم هاست، ولى هريك از ما با نيروى شنوايى فقط امواج صوتى را درك مى كند، از اين نظر به صورت مفرد استعمال شده است.
درست است كه اصوات نيز متنوعند، امّا تنوّع آنها هرگز به اندازه تنوّع چيزهايى كه با چشم ديده مى شود نيست و همچنين امورى را كه انسان با فكر خود درك مى كند فوق العاده تنوّع دارند.