پرسش :
لطفا موضوعات زير را به صورت مجزا كتابشناسي نماييد و منابع مربوط به هر يك را مشخص كنيد: نقش و وظايف مادر در تربيت فرزندان از ديدگاه علم، قرآن و سنّت در دوران بارداري، كودكي، نوجواني و جواني؟
پاسخ :
در رابطه با خواسته‌هاي شما مناسب مي‌دانم نكته‌اي را از باب مقدمه بيان كنم و سپس به معرفي منابع خواسته شده بپردازم. و آن مقدمه اين است كه: قرآن كريم به عنوان كتاب آسماني و كتابي كه حاوي دستورات سعادت‌بخش است در اختيار انسانها قرار گرفته است و اين كتاب با عظمت، طوري نازل شده كه دستورات كلي واساسي را بيان كرده و شرح و تفصيل را به عمدة روايات معصومين ـ عليهم السّلام ـ و عقل و انديشة علماي دين واگذار كرده است و در واقع روايات مفسّر قرآن بوده و چيزي جداي از قرآن نيست و طوري نيست كه ما تصور كنيم كه بيان روايات با قرآن فرق دارد! و حتي مسائلي را كه انسانها با عقل و انديشه و تفكّر خود مي‌فهمند و به دست مي‌آورند تا زماني كه مخالف فرمايش قرآن نباشد، مورد تأييد است و قرآن كريم آن را مي‌پسندد، مثلاً اگر روشي در تربيت فرزند از نظر علمي ثابت و قطعي شود و آن روش مخالف و متضاد با تفكر اسلامي نباشد، مورد تأييد قرآن و اسلام است و هر چيزي كه آن را عقل انسان سالم و خردمند درك كند، موافق قرآن و مورد تأييد قرآن است.
و لذا ما در اين مجال به معرفي منابع اسلامي و روانشناختي در رابطه با وظايف والدين دربارة تربيت كودك اززمان بارداري تا نوجواني و جواني مي‌پردازيم و از شما خواهر ارجمند خواهشمنديم كه منابع را با دقت و هوشياري مطالعه كرده و معيار تربيت را بر اصولي قطعي و مسلم استوار كنيد و از نظريات مجهول و مشكوك و نامطمئن اجتناب نمائيد. زيرا در تربيت فرزند نمي‌توان از آزمايش و خطا استفاده نمود، بلكه چون تربيت حسّاس و اساسي و حياتي است لازم است از قوانين قطعي و مورد تأييد شرع مقدس بهره برد.
منابع:
1. حسين مظاهري، تربيت فرزند از نظر اسلام، انتشارات روحاني، 1377.
2. دكتر غلامعلي افروز، روانشناسي خانواده، همسران برتر، انتشارات انجمن اولياء و مربيان، 1377.
3. محمد اسدي گرمارودي، درسهايي از تربيت اسلامي، نشر فرهنگ رجاء، 1369.
4. غلامعلي افروز، روانشناسي تربيت كاربردي، انتشارات سازمان مركزي انجمن اولياء و مربيان، 1371.
5. ابراهيم اميني، اسلام و تعليم و تربيت، انتشارات سازمان مركزي انجمن اولياء و مربيان، 1372.
6. احمد بهشتي، اسلام و تربيت كودكان، انتشارات سازمان تبليغات اسلامي، 1373.
7. محمد تقي فلسفي، كودك از نظر وراثت و تربيت، هيئت نشرمعارف اسلامي، 1342.
8. علي قائمي، تربيت و بازسازي كودكان، دفتر تبليغات اسلامي، حوزه علميه قم، 1363.
9. علي قائمي، خانواده و مسائل جوانان و نوجوانان، انتشارات شفق، 1361.
10. يدالله جهانگرد، نحوه رفتار والدين با فرزندان، انجمن اولياء و مربيان جمهوري اسلامي ايران، 1373.
11. علي اكبر حسيني، تربيت در خانواده، نشر پيام مهدي، 1379.
قال رسول الله ـ صلّي الله عليه و آله ـ :
أكرموا اَولادَكُم و احْسِنوا آدابَهُمْ؛ كودكانتان را اكرام كنيد و گرامي بداريد و آنان را نيكو تربيت كنيد.
(نهج الفصاحه، كلمه 451)
( اندیشه قم )
در رابطه با خواسته‌هاي شما مناسب مي‌دانم نكته‌اي را از باب مقدمه بيان كنم و سپس به معرفي منابع خواسته شده بپردازم. و آن مقدمه اين است كه: قرآن كريم به عنوان كتاب آسماني و كتابي كه حاوي دستورات سعادت‌بخش است در اختيار انسانها قرار گرفته است و اين كتاب با عظمت، طوري نازل شده كه دستورات كلي واساسي را بيان كرده و شرح و تفصيل را به عمدة روايات معصومين ـ عليهم السّلام ـ و عقل و انديشة علماي دين واگذار كرده است و در واقع روايات مفسّر قرآن بوده و چيزي جداي از قرآن نيست و طوري نيست كه ما تصور كنيم كه بيان روايات با قرآن فرق دارد! و حتي مسائلي را كه انسانها با عقل و انديشه و تفكّر خود مي‌فهمند و به دست مي‌آورند تا زماني كه مخالف فرمايش قرآن نباشد، مورد تأييد است و قرآن كريم آن را مي‌پسندد، مثلاً اگر روشي در تربيت فرزند از نظر علمي ثابت و قطعي شود و آن روش مخالف و متضاد با تفكر اسلامي نباشد، مورد تأييد قرآن و اسلام است و هر چيزي كه آن را عقل انسان سالم و خردمند درك كند، موافق قرآن و مورد تأييد قرآن است.
و لذا ما در اين مجال به معرفي منابع اسلامي و روانشناختي در رابطه با وظايف والدين دربارة تربيت كودك اززمان بارداري تا نوجواني و جواني مي‌پردازيم و از شما خواهر ارجمند خواهشمنديم كه منابع را با دقت و هوشياري مطالعه كرده و معيار تربيت را بر اصولي قطعي و مسلم استوار كنيد و از نظريات مجهول و مشكوك و نامطمئن اجتناب نمائيد. زيرا در تربيت فرزند نمي‌توان از آزمايش و خطا استفاده نمود، بلكه چون تربيت حسّاس و اساسي و حياتي است لازم است از قوانين قطعي و مورد تأييد شرع مقدس بهره برد.
منابع:
1. حسين مظاهري، تربيت فرزند از نظر اسلام، انتشارات روحاني، 1377.
2. دكتر غلامعلي افروز، روانشناسي خانواده، همسران برتر، انتشارات انجمن اولياء و مربيان، 1377.
3. محمد اسدي گرمارودي، درسهايي از تربيت اسلامي، نشر فرهنگ رجاء، 1369.
4. غلامعلي افروز، روانشناسي تربيت كاربردي، انتشارات سازمان مركزي انجمن اولياء و مربيان، 1371.
5. ابراهيم اميني، اسلام و تعليم و تربيت، انتشارات سازمان مركزي انجمن اولياء و مربيان، 1372.
6. احمد بهشتي، اسلام و تربيت كودكان، انتشارات سازمان تبليغات اسلامي، 1373.
7. محمد تقي فلسفي، كودك از نظر وراثت و تربيت، هيئت نشرمعارف اسلامي، 1342.
8. علي قائمي، تربيت و بازسازي كودكان، دفتر تبليغات اسلامي، حوزه علميه قم، 1363.
9. علي قائمي، خانواده و مسائل جوانان و نوجوانان، انتشارات شفق، 1361.
10. يدالله جهانگرد، نحوه رفتار والدين با فرزندان، انجمن اولياء و مربيان جمهوري اسلامي ايران، 1373.
11. علي اكبر حسيني، تربيت در خانواده، نشر پيام مهدي، 1379.
قال رسول الله ـ صلّي الله عليه و آله ـ :
أكرموا اَولادَكُم و احْسِنوا آدابَهُمْ؛ كودكانتان را اكرام كنيد و گرامي بداريد و آنان را نيكو تربيت كنيد.
(نهج الفصاحه، كلمه 451)
( اندیشه قم )
.jpg "دختران شعیب؛ آداب حیا در معاشرت با نامحرم از نگاه قرآن")
.jpg "چرا فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو دوباره افزایش یافته است؟")
