پرسش :
مراد از علم الجفر چيست؟ و كلاً راجع به جميع علوم غريبه توضيحاتي مبسوط ارائه نمائيد.
پاسخ :
مراد از علم جفر: (علم الحروف) علمي است كه صاحبان آن علم ادّعا دارند كه بوسيله علم جفر تمامي حوادث عالم را تا انقراض عالم ميدانند. و صورت كامل و صحيح اين علم مخصوص ائمّه اطهارعليهم السلام است. در مجمع البحرين مينويسد كه علم جفر و علم جامعه دو كتابي است كه عليعليه السلام در آن دو كتاب تمامي علوم و حوادث را تا انقراض عالم به طريق علم حروف تهجي و ابجدي با املاء رسول اكرمصلي الله عليه وآله بر پوست بز و پوست گوسفند حتي ارش خراشيدن صورت و پوست، و نصف خراشيدن پوست همه را نوشته است. همه امامان معصومعليهم السلام آن علم را ميدانند و به آن نگاه كرده بوسيله آن علم حكم ميكنند.
و نيز بر اين قضيّه شاهد آورده و حديثي از امام صادقعليه السلام نقل ميكند كه امام صادقعليه السلام فرمود: "عندي الجفر الأبيض و الجفر الأحمر" "پيش من علم جفر سفيد و جفر سُرخ است." زيد بن ابي العلاء سؤال كرد يابن رسول اللّه چه چيز در جفر سفيد هست؟ امام فرمود: در آن (مطالب) زبور داوُد، و تورات موسي، انجيل عيسي، صحف ابراهيم و حلال و حرام مُصحف فاطمهعليها السلام است و هر آنچه كه مردم در دانستن آن به ما احتياج دارند و ما به كسي احتياج نداريم (در آن كتاب موجود است.)
و نيز در حديث ديگر نقل كرده كه شخصي از امام صادقعليه السلام پرسيد: و ما الجفر؟ يعني جفر چيست؟ امام فرمود: آن علمي است كه در پوست بز و گوسفند كه روي هم پيچيده (نوشته شده) و در آن سلاح رسول خداصلي الله عليه وآله و تمامي كتب آسماني و مُصحف فاطمه عليها السلام است.(1)
اما توضيحاتي در علوم غريبه:
طبق نقل پنج علم غريبه داريم كه از عامّه مردم مخفي و پنهان است و آن را خمسه مُحتحبه نامند. و آن پنج علم عبارتند از: كيميا، ليميا، هيميا، سيميا، ريميا و (كلمه سر) رمز آن علوم است. هر حرفي اشاره به علمي است. ما در اينجا توضيحات هر يكي از علوم را از كتاب جلد دوم مائدة يا فرحة الروح، ص 19 نقل ميكنيم، او هم به نقل از كتاب تحفه حكيم بيان نموده است به قلم ميآوريم:
1- علم صناعت (علم كيميا): علمي است كه بوسيله آن ميتوان قواي اجرام معدني بعضي را به بعض ديگر تبديل كرد. مثلاً بوسيله اين علم ميتوان طلا و نقره را از فلزات جدا كرد.(2)
2- علم ليميا: (علم طلسمات): علمي است كه بوسيله آن روح در بدن ديگري انتقال دهند. كيفيّت تمزيج قواي فاعله عاليه با مفعوله سافله تا فعل غريب از آن حادث گردد.
3- علم هيميا: علمي است كه بوسيله آن سيارات هفتگانه را ميشناسند و در اثر آن شناخت بوسيله ستارههاي هفتگانه در زمين تصرف ميكنند و كارهاي عجيب و غريب در روي زمين انجام ميدهند. از جمله بوسيله آن علم جنّيان را تسخير ميكنند.(3)
4- علم سيميا: علمي است كه انسان بوسيله يادگيري آن قدرت براي انجام كارهاي خارق العاده پيدا ميكند.(4)
5- علم ريميا: علم شعبده است و آن عبارت است از معرفت قواي جواهر ارضيّه و مزاج آنها در يكديگر تا از آنها قوّتي حاصل شود كه از آن قوّة فعل غريب صدور يابد.(5)
علمي است كه از آن در هر جا كه بخواهند ميتوانند در يك لحظه بروند (مانند طي الارض).(6)
پي نوشت ها:
1) مجمع البحرين، مؤلف الشيخ الطريحي(چاپ دوم، در سه مجلّد، ناشر: مرتضوي) مادّه جفر، ص 248.
2) المنجد، ص 706، ماده كيم.
3) قاضي عبدالنبي، جامع العلوم (بيروت، مؤسسة الاعلمي) ج 2، ص 278.
4) فرهنگ معين، ج 2، ص 1985.
5) كتاب المائدة يا فرحة الروح، مؤلف سيد احمد عبد منافي (بنا به نقل از كتاب تحفه حكيم، مؤلف سيد محمد مؤمن حسيني) ج 2، ص 19.
6) لغت نامه دهخدا.
مراد از علم جفر: (علم الحروف) علمي است كه صاحبان آن علم ادّعا دارند كه بوسيله علم جفر تمامي حوادث عالم را تا انقراض عالم ميدانند. و صورت كامل و صحيح اين علم مخصوص ائمّه اطهارعليهم السلام است. در مجمع البحرين مينويسد كه علم جفر و علم جامعه دو كتابي است كه عليعليه السلام در آن دو كتاب تمامي علوم و حوادث را تا انقراض عالم به طريق علم حروف تهجي و ابجدي با املاء رسول اكرمصلي الله عليه وآله بر پوست بز و پوست گوسفند حتي ارش خراشيدن صورت و پوست، و نصف خراشيدن پوست همه را نوشته است. همه امامان معصومعليهم السلام آن علم را ميدانند و به آن نگاه كرده بوسيله آن علم حكم ميكنند.
و نيز بر اين قضيّه شاهد آورده و حديثي از امام صادقعليه السلام نقل ميكند كه امام صادقعليه السلام فرمود: "عندي الجفر الأبيض و الجفر الأحمر" "پيش من علم جفر سفيد و جفر سُرخ است." زيد بن ابي العلاء سؤال كرد يابن رسول اللّه چه چيز در جفر سفيد هست؟ امام فرمود: در آن (مطالب) زبور داوُد، و تورات موسي، انجيل عيسي، صحف ابراهيم و حلال و حرام مُصحف فاطمهعليها السلام است و هر آنچه كه مردم در دانستن آن به ما احتياج دارند و ما به كسي احتياج نداريم (در آن كتاب موجود است.)
و نيز در حديث ديگر نقل كرده كه شخصي از امام صادقعليه السلام پرسيد: و ما الجفر؟ يعني جفر چيست؟ امام فرمود: آن علمي است كه در پوست بز و گوسفند كه روي هم پيچيده (نوشته شده) و در آن سلاح رسول خداصلي الله عليه وآله و تمامي كتب آسماني و مُصحف فاطمه عليها السلام است.(1)
اما توضيحاتي در علوم غريبه:
طبق نقل پنج علم غريبه داريم كه از عامّه مردم مخفي و پنهان است و آن را خمسه مُحتحبه نامند. و آن پنج علم عبارتند از: كيميا، ليميا، هيميا، سيميا، ريميا و (كلمه سر) رمز آن علوم است. هر حرفي اشاره به علمي است. ما در اينجا توضيحات هر يكي از علوم را از كتاب جلد دوم مائدة يا فرحة الروح، ص 19 نقل ميكنيم، او هم به نقل از كتاب تحفه حكيم بيان نموده است به قلم ميآوريم:
1- علم صناعت (علم كيميا): علمي است كه بوسيله آن ميتوان قواي اجرام معدني بعضي را به بعض ديگر تبديل كرد. مثلاً بوسيله اين علم ميتوان طلا و نقره را از فلزات جدا كرد.(2)
2- علم ليميا: (علم طلسمات): علمي است كه بوسيله آن روح در بدن ديگري انتقال دهند. كيفيّت تمزيج قواي فاعله عاليه با مفعوله سافله تا فعل غريب از آن حادث گردد.
3- علم هيميا: علمي است كه بوسيله آن سيارات هفتگانه را ميشناسند و در اثر آن شناخت بوسيله ستارههاي هفتگانه در زمين تصرف ميكنند و كارهاي عجيب و غريب در روي زمين انجام ميدهند. از جمله بوسيله آن علم جنّيان را تسخير ميكنند.(3)
4- علم سيميا: علمي است كه انسان بوسيله يادگيري آن قدرت براي انجام كارهاي خارق العاده پيدا ميكند.(4)
5- علم ريميا: علم شعبده است و آن عبارت است از معرفت قواي جواهر ارضيّه و مزاج آنها در يكديگر تا از آنها قوّتي حاصل شود كه از آن قوّة فعل غريب صدور يابد.(5)
علمي است كه از آن در هر جا كه بخواهند ميتوانند در يك لحظه بروند (مانند طي الارض).(6)
پي نوشت ها:
1) مجمع البحرين، مؤلف الشيخ الطريحي(چاپ دوم، در سه مجلّد، ناشر: مرتضوي) مادّه جفر، ص 248.
2) المنجد، ص 706، ماده كيم.
3) قاضي عبدالنبي، جامع العلوم (بيروت، مؤسسة الاعلمي) ج 2، ص 278.
4) فرهنگ معين، ج 2، ص 1985.
5) كتاب المائدة يا فرحة الروح، مؤلف سيد احمد عبد منافي (بنا به نقل از كتاب تحفه حكيم، مؤلف سيد محمد مؤمن حسيني) ج 2، ص 19.
6) لغت نامه دهخدا.
