پرسش :

چرا به سورة الرحمن قلب قرآن گفته مي شود؟

پاسخ :
قلب قرآن به سورة يس اطلاق مي شود، زيرا پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ مي فرمايد: براي هر چيزي قلبي است و قلب قرآن سورة يس است.[1]به سورة «الرحمن» عروس قرآن گفته مي شود و اين نيز به خاطر روايتي از پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ است كه فرمود: براي هر چيزي عروسي است و عروس قرآن سورة «الرحمن» است.[2] در توضيح علت اطلاق قلب قرآن بودن بر سورة يس،‌بايد گفت كه قلب براي هر موجود زنده نقش اساسي و بنيادي را ايفا مي كند به گونه اي كه بدون داشتن قلب، آن موجود زنده نمي تواند به حيات خود ادامه دهد، طبق روايت ياد شده، اگر قرآن كريم را به يك موجود تشبيه كنيم، سورة مبارك يس قلب آن خواهد بود، اين امر نشان مي دهد كه در اين سوره به مهمترين و اساسي ترين مسايل اسلام كه شامل اصول اعتقادات اسلام مثل توحيد، نبوت، معاد و خالقيت مي شود اشاره شده است به همين خاطر اين سوره قلب قرآن نام گرفته است.
سورة يس نخست سخن از رسالت پيامبر اكرم ـ صلّي الله عليه و آله ـ و قرآن مجيد و هدف از نزول آن و پيروان آن به ميان مي آورد سپس در بخش ديگري رسالت سه نفر از پيامبران الهي و چگونگي دعوت آنها به توحيد و مبارزه آنان با شرك را مطرح مي كند، در بخش ديگري كه از آية 33 به بعد شروع مي شود به نكات جالب توحيدي و نشانه هاي عظمت خداوند مي پردازد. در قسمت ديگر اين سوره موضوعات مربوط به معاد و دلائل گوناگون حشر و نشر، سؤال و جواب در قيامت، پايان جهان و بهشت و جهنم سخن مي گويد؛ كه به نكات تكان دهنده در اين باره اشاره مي كند. در پايان سوره، صحنه هاي مختلفي از آفرينش، زندگي، مرگ، انذار و بشارت را مطرح مي كند و به انسان ها هشدارهاي جدي مي دهد.[3]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. محمد حسين طباطبايي، الميزان في تفسير القرآن، تهران، دارالكتب الاسلاميه، چاپ سوم، 1379، ق ، ج 17، ص 63، ج 19، ص 105.
2. ناصر مكارم شيرازي و همكاران، نمونه، تهران، دارالكتب الاسلاميه، چاپ چهارم، 1367، ش، ج 18، ص 307، ج 23، ص 89 و... .
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . طبرسي، مجمع البيان ، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1379 هـ ، ج 5، ص 195.
[2] . همان، ج 4، ص 413.
[3] . مكارم شيرازي ناصر و ديگران، تفسير نمونه، تهران، دارالكتب الاسلاميه ، چاپ دهم، 1371، ج 18، ص 307.