پرسش :
لطفاً بگوييد خود اباعبدلله(علیه السلام) آن همه ظلم و جنايت در سرزمين كربلا را چگونه ريشه يابى نموده است؟ چون بيان آن ريشهها از زبان ايشان رساتر و ملموستر است؟
پاسخ :
ظلم و جنايت و درنده خويى در انسان، معلول قساوت قلب و سنگدلى است. عوامل فراوانى در قساوت و سختى دل نقش دارند، ولى در اين ميان خوردن غذاى حرام و هر نوع حرامخوارى داراى تأثير عميقى است. مردن دل و محجوب شدن فطرت پاك الهى و عدم گرايش به حق و عناد و دشمنى با خداوند و اولياى او، از ثمرههاى حرامخوارى است. عبادت در دين اسلام چنان معناى گستردهاى دارد كه پرهيز از خوردن غذاى حرام و پاكدامنى از بزرگترين عبادات شمرده شده است و در مقابل حرامخوارى از گناهان بزرگ و ويرانگر است.
حضرت باقر (ع) در حديثى مىفرمايد: «ما عبادة افضل عند الله من عفة بطن و فرج» «در نزد خداوند عبادتى بالاتر از نگه داشتن شكم و پاكدامنى نيست«.(1)
عامل ديگرى كه خود از آثار حرامخوارى است، از دست دادن حس تشخيص و از كار افتادن ابزار شناخت و عدم درك واقعيتها است كه در قرآن كريم و سخنان معصومين (ع) از آن به «مهر خوردن بر دل» تعبير شده و اصرار بر باطل و لجاجت در برابر حق و بيداد گرى و كفر و ستم را به دنبال دارد.
امام حسين (ع) در روز عاشورا،- در ميان لشكرى كه او را چون نگينى در بر گرفته بودند- ضمن خطبهاى، بر اين دو عامل مهم انگشت گذاشته و مىفرمايد: «فمن اطاعنى كان من المرشدين و من عصانى كان من المهلكين كلكم عاص المرى غير مستمع قولى، فقد ملئت بطونكم من الحرام و طبع على قلوبكم» «هركس از من اطاعت كند از رشد يافتگان و هر كس با من مخالفت كند از نابود شدگان است ولى همه شما با من مخالفت مىكنيد و به سخن من گوش نمىدهيد زيرا شكمهاى شما از حرام انباشته شده و بر دلهاى شما مهر زده شده است، واى بر شما چرا ساكت نمىشويد؟ چرا گوش نمىدهيد؟«(2)
سومين عامل كه در واقع اصلىترين آنها و ريشه همه انحرافات بشر است، «فراموشى ياد حق» و «غفلت از خداوند» است. ياد خداوند سرچشمه هر سعادت و كمال و بركت است. انسان هنگامى كه به ياد خدا است، چون قطرهاى است كه به اقيانوس عظمت و كمال و زيبايى پيوسته است. از حصار تنگ وجود خود خارج گشته و در فضاى بى انتهاى نور و صفا به پرواز درمى آيد. در حال «غفلت از ياد خداوند»، انسان حالت بركه راكدى دارد كه از زلال چشمه حيات جدا افتاده و در معرض گنديدن و فساد است. جانى كه از ياد حق خالى است، بهترين چراگاه شيطان و ميدان تاخت و تاز اعوان و انصار او است. بذر گناه و عصيان در زمين چنين دلى راحت و به سرعت جوانه مىزند و پس از چندى انسان اسير دام شيطان مىگردد و داخل در حزب او مىشود.
امام حسين (ع) در خطبهاى رو در روى انبوه دشمن و خطاب به آنها فرمود: «لقداستحوذ عليكم الشيطان فأنساكم ذكر الله العظيم» «بى شك شيطان بر شما مسلط شده و ذكر خداوند بزرگ را از يادتان برده است«.(3) اين سخن امام (ع) مضمون كلام الهى است كه مىفرمايد: «شيطان سخت بر آنها احاطه نموده پس ذكر خدا را از يادشان برده است. آنان حزب شيطان هستند، آگاه باشيد كه حزب شيطان همان زيانكاران مىباشند«.(4)
سخن امام حسين (ع) از وراى قرون و اعصار پيامى براى همه انسانها است كه كليد گنج سعادت حقيقى و تنها سپر در برابر شمشير تيز انحرافات و كجروىها و گناهانى كه زمينه ساز هر نوع جنايت و فساد است، ياد خدا و توجّه دايم به او است.
پی نوشتها:
(1) وسائلالشيعة، ج 11، ص 197، باب 22.
(2) بحارالانوار، ج 45، ص 8.
(3) بحارالانوار، ج 45، ص 5.
(4) مجادله (58): آيه 91.
ظلم و جنايت و درنده خويى در انسان، معلول قساوت قلب و سنگدلى است. عوامل فراوانى در قساوت و سختى دل نقش دارند، ولى در اين ميان خوردن غذاى حرام و هر نوع حرامخوارى داراى تأثير عميقى است. مردن دل و محجوب شدن فطرت پاك الهى و عدم گرايش به حق و عناد و دشمنى با خداوند و اولياى او، از ثمرههاى حرامخوارى است. عبادت در دين اسلام چنان معناى گستردهاى دارد كه پرهيز از خوردن غذاى حرام و پاكدامنى از بزرگترين عبادات شمرده شده است و در مقابل حرامخوارى از گناهان بزرگ و ويرانگر است.
حضرت باقر (ع) در حديثى مىفرمايد: «ما عبادة افضل عند الله من عفة بطن و فرج» «در نزد خداوند عبادتى بالاتر از نگه داشتن شكم و پاكدامنى نيست«.(1)
عامل ديگرى كه خود از آثار حرامخوارى است، از دست دادن حس تشخيص و از كار افتادن ابزار شناخت و عدم درك واقعيتها است كه در قرآن كريم و سخنان معصومين (ع) از آن به «مهر خوردن بر دل» تعبير شده و اصرار بر باطل و لجاجت در برابر حق و بيداد گرى و كفر و ستم را به دنبال دارد.
امام حسين (ع) در روز عاشورا،- در ميان لشكرى كه او را چون نگينى در بر گرفته بودند- ضمن خطبهاى، بر اين دو عامل مهم انگشت گذاشته و مىفرمايد: «فمن اطاعنى كان من المرشدين و من عصانى كان من المهلكين كلكم عاص المرى غير مستمع قولى، فقد ملئت بطونكم من الحرام و طبع على قلوبكم» «هركس از من اطاعت كند از رشد يافتگان و هر كس با من مخالفت كند از نابود شدگان است ولى همه شما با من مخالفت مىكنيد و به سخن من گوش نمىدهيد زيرا شكمهاى شما از حرام انباشته شده و بر دلهاى شما مهر زده شده است، واى بر شما چرا ساكت نمىشويد؟ چرا گوش نمىدهيد؟«(2)
سومين عامل كه در واقع اصلىترين آنها و ريشه همه انحرافات بشر است، «فراموشى ياد حق» و «غفلت از خداوند» است. ياد خداوند سرچشمه هر سعادت و كمال و بركت است. انسان هنگامى كه به ياد خدا است، چون قطرهاى است كه به اقيانوس عظمت و كمال و زيبايى پيوسته است. از حصار تنگ وجود خود خارج گشته و در فضاى بى انتهاى نور و صفا به پرواز درمى آيد. در حال «غفلت از ياد خداوند»، انسان حالت بركه راكدى دارد كه از زلال چشمه حيات جدا افتاده و در معرض گنديدن و فساد است. جانى كه از ياد حق خالى است، بهترين چراگاه شيطان و ميدان تاخت و تاز اعوان و انصار او است. بذر گناه و عصيان در زمين چنين دلى راحت و به سرعت جوانه مىزند و پس از چندى انسان اسير دام شيطان مىگردد و داخل در حزب او مىشود.
امام حسين (ع) در خطبهاى رو در روى انبوه دشمن و خطاب به آنها فرمود: «لقداستحوذ عليكم الشيطان فأنساكم ذكر الله العظيم» «بى شك شيطان بر شما مسلط شده و ذكر خداوند بزرگ را از يادتان برده است«.(3) اين سخن امام (ع) مضمون كلام الهى است كه مىفرمايد: «شيطان سخت بر آنها احاطه نموده پس ذكر خدا را از يادشان برده است. آنان حزب شيطان هستند، آگاه باشيد كه حزب شيطان همان زيانكاران مىباشند«.(4)
سخن امام حسين (ع) از وراى قرون و اعصار پيامى براى همه انسانها است كه كليد گنج سعادت حقيقى و تنها سپر در برابر شمشير تيز انحرافات و كجروىها و گناهانى كه زمينه ساز هر نوع جنايت و فساد است، ياد خدا و توجّه دايم به او است.
پی نوشتها:
(1) وسائلالشيعة، ج 11، ص 197، باب 22.
(2) بحارالانوار، ج 45، ص 8.
(3) بحارالانوار، ج 45، ص 5.
(4) مجادله (58): آيه 91.
