پرسش :

سود قربانى روز عيد قربان در سرزمين منى چيست با اين كه بسيارى از قربانيها به مصرف نمى رسد و در دل خاك مدفون مى گردد؟

پاسخ :
يكى از اعمال حج، براى حاجيان در روز دهم ذى حجه الحرام اين است كه حيوانى را در منى قربانى كنند و اين فريضه اى مهم و دستورى صريح است و يكى از اسرار آن، يادآورى خاطره فداكارى بزرگ قهرمان توحيد، حضرت ابراهيم خليل((عليه السلام))است.
ماجراى فداكارى حضرت ابراهيم خليل((عليه السلام)) چنين است كه خداوند براى آزمودن او و رسانيدنش به بالاترين مراتب كمال دستور داد كه فرزند بسيار عزيزش را در سرزمين منى قربانى كند. البته، اين فرمان، گونه اى آزمون و براى اثبات شايستگى آن مرد الهى بود و از اين رو، هنگامى كه حضرت ابراهيم((عليه السلام)) آماده شد تا دستور خداوند را به انجام رساند، فرمان رسيد كه به جاى فرزند خويش گوسفندى را ذبح كند. آمادگى وى براى فرمانبردارى، ثابت كرد كه مى تواند در پرتو ايمان بر هر چيز حتى بر عواطف و احساسات ريشه دار پدرانه پيروز آيد و براى هدفى والا و معنوى از فرزند خويش بگذرد.
زئران خانه خدا با كشتن حيوانى در سرزمين منى، خاطره اخلاص و استوارى ايمان و فداكارى حضرت ابراهيم((عليه السلام)) را در دلها زنده مى سازند و از اين رهگذر به يكديگر درس فداكارى و جانبازى مى دهند و گويا چنين مى گويند كه مرد خدا كسى است كه در راه او از همه چيز بگذرد; چنان كه آن مرد بزرگ درگذشت. اين گوشه اى از اسرار قربانى روز منى است.
اكنون بايد ديد نظر اسلام درباره چگونگى مصرف گوشتهاى قربانى چيست و آيا مسلمانان در اين باره وظيفه اى دارند. براى پاسخ به اين پرسش شايسته است به كتاب آسمانى قرآن مجيد بنگريم. كه خداوند در سوره حج به كسانى كه روز عيد قربان در منى قربانى مى كنند چنين دستور مى دهد«واطعموا البائس الفقير; از گوشت قربانى درماندگان را اطعام كنيد». 1
در رساله مناسك حج فقيهان نيز آمده است كه زائران خانه خدا گوشت قربانى را سه بخش كنند بخشى از آن را خود بخورند و بخشى را به مؤمنان و بخشى ديگر را به نيازمندان دهند. اين دستورها، حاكى از اين است كه قربانى، افزون بر سودهاى معنوى، داراى سود مادّى نيز هست.
اكنون وظيفه حجّاج مسلمان و دولتهاى اسلامى است كه از اين قربانيها به گونه درست بهره بردارى كنند و وظيفه اسلامى آنهاست كه مثلا به وسيله سردخانه نگذارند كه گوشتها در دل خاك دفن شوند. در زمانهاى گذشته كه شمار حجاج چنين بسيار نبود از گوشت قربانى در همان روز به گونه درتس بهره مى بردند، ولى امروز حجاج فزونى يافته است. پس اگر در اين جا كاستى و اشكالى هست، از آن مسلمانان و دولت حاكم بر عربستان است، نه فريضه انسان ساز و ارزشمند حج.
پی نوشت:
1.سوره حج، آيه 28،
www.eporsesh.com