پرسش :
چرا هنگام غسل بعد از سر و گردن حتماً بايد سمت راست شسته شود؟ اگر از سمت چپ شروع كنيم و يا در وضو اگر از پايين به بالا آب ريخته شود، چه اشكالي دارد؟
پاسخ :
ترتيبي كه در شستن اعضاي غسل و وضو بايد رعايت شود ( و اگر رعايت نگردد، غسل و وضو باطل مي شود) از روايات استفاده شده است. احكام شرعي بايد آن گونه انجام شود كه دستور اسلام است وگرنه عبادت نيست. عبادت اين است كه دقيقاً طبق دستور شرعي و به قصد قرب انجام شود.
هر حكمي از احكام الهي علت و حكمتي دارد، گرچه به حكمت و علت آن پي نبريم. يكي از حكمت ها تعبد و تسليم انسان در مقابل پروردگار مي باشد، يعني خداوند مي خواهد ببيند چه كسي عملي را به خاطر خدا انجام مي دهد و چه كسي به خاطر اهداف ديگر. به ديگر سخن آن چه در اعمال عبادي مايه رشد و ترقي انسان است، اين مي باشد كه عمل را قربة الي الله انجام دهد، نه به انگيزه هاي ديگر. از اين رو غسل و وضو و ساير اعمال را همان گونه كه اسلام گفته انجام مي دهيم، گرچه فلسفه آن را ندانيم.
يكي ديگر از حكمت ها رعايت نظم و ترتيب است. يكي از حكمت هاي نظم و ترتيب در اعمال عبادي، حفظ آن در زمان ها و دوره هاي مختلف باشد، اين مضمون از امام صادق بيان شده (ع) بسياري از پيامبران آمده اند، اما به مرور زمان، آيين و شريعت آنها دچار تحريف شد. اما در اسلام احكام و دستورها به شكل دقيق و منظم بيان شده، تا دچار تحريف و دگرگوني نشود. اگر دست و خواسته انسان ها در آن برود، در نهايت به جايي خواهد رسيد كه هيچ اثري از آن نباشد، مثلاً غسل، يكي بگويد چرا از راست شروع كنيم، بياييم از چپ شروع كنيم! ديگري بگويد چرا اصلاً غسل كنيم، بيايم فقط حمام برويم و تميز شويم! اصلاً چرا حمام برويم و ... كه در نهايت از هيچ چيز اثري باقي نخواهد ماند.
از ديگر اهداف ، ايجاد وحدت و همگوني اعمال بين مسلمانان است، كه همه از نظر عبادي به سوي يك قبله نماز بخوانند، نيز در وقت خاصي نماز بخوانند و در ماه خاصي روزه بگيرند و به يك گونه وضو و غسل انجام دهند و... اگر هر مسلماني به شكلي كه دلش مي خواهد عبادت كند يا غسل و وضو انجام دهد يا به جهتي كه دلش مي خواهد نماز بخواند ، ديگر اطاعت و پيروي از خدا و پيامبر و امام معنا پيدا نخواهد كرد. قرآن به مسلمانان دستور مي دهد: " ما آتاكم الرسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا؛(1) آنچه را كه پيامبر براي شما آورده و بدان دستور داده، آن را انجام دهيد و آنچه كه شما را از آن منع كرده انجام ندهيد".
"قل ان كنتم تحبّون الله فاتّبعوني يحببكم الله؛(2) بگو اگر خدا را دوست داريد، از من پيروي كنيد تا خدا نيز شما را دوست بدارد".
در مورد نماز پيامبر فرمود: "صلّوا كما رأيتموني أصلّي؛(3) همان طور كه من نماز مي خوانم، شما هم نماز بخوانيد". اصولاً عبادت به معناي بندگي است و بندگي يعني اطاعت از دستور، كه اگر چنين نباشد، از صورت عبادي و بندگي خارج خواهد شد.
اما اين كه بندگي انسان در مقابل خدوند چه فوايد و آثاري دارد، بحث مستقلي مي طلبد.
بنابراين اطاعت و پيروي از دستورهاي الهي مخصوصاً امور عبادي يك اصل اساسي و بسيار مهم است كه برخي از آثار پر بركت آن را جامعة اسلامي در نمازهاي جماعت و جمعه و مراسم عيد فطر و حج مشاهده مي كند و ابهّت و عظمت آن در ديد جهانيان چشمگير است.
پي نوشت ها :
1 - حشر (59) آية 7.
2 - آل عمران (13) آية 31.
3 - بحارالانوار، ج82، ص 279.
4 - علل الشرايع، ج2، ص 10.
www.eporsesh.com
ترتيبي كه در شستن اعضاي غسل و وضو بايد رعايت شود ( و اگر رعايت نگردد، غسل و وضو باطل مي شود) از روايات استفاده شده است. احكام شرعي بايد آن گونه انجام شود كه دستور اسلام است وگرنه عبادت نيست. عبادت اين است كه دقيقاً طبق دستور شرعي و به قصد قرب انجام شود.
هر حكمي از احكام الهي علت و حكمتي دارد، گرچه به حكمت و علت آن پي نبريم. يكي از حكمت ها تعبد و تسليم انسان در مقابل پروردگار مي باشد، يعني خداوند مي خواهد ببيند چه كسي عملي را به خاطر خدا انجام مي دهد و چه كسي به خاطر اهداف ديگر. به ديگر سخن آن چه در اعمال عبادي مايه رشد و ترقي انسان است، اين مي باشد كه عمل را قربة الي الله انجام دهد، نه به انگيزه هاي ديگر. از اين رو غسل و وضو و ساير اعمال را همان گونه كه اسلام گفته انجام مي دهيم، گرچه فلسفه آن را ندانيم.
يكي ديگر از حكمت ها رعايت نظم و ترتيب است. يكي از حكمت هاي نظم و ترتيب در اعمال عبادي، حفظ آن در زمان ها و دوره هاي مختلف باشد، اين مضمون از امام صادق بيان شده (ع) بسياري از پيامبران آمده اند، اما به مرور زمان، آيين و شريعت آنها دچار تحريف شد. اما در اسلام احكام و دستورها به شكل دقيق و منظم بيان شده، تا دچار تحريف و دگرگوني نشود. اگر دست و خواسته انسان ها در آن برود، در نهايت به جايي خواهد رسيد كه هيچ اثري از آن نباشد، مثلاً غسل، يكي بگويد چرا از راست شروع كنيم، بياييم از چپ شروع كنيم! ديگري بگويد چرا اصلاً غسل كنيم، بيايم فقط حمام برويم و تميز شويم! اصلاً چرا حمام برويم و ... كه در نهايت از هيچ چيز اثري باقي نخواهد ماند.
از ديگر اهداف ، ايجاد وحدت و همگوني اعمال بين مسلمانان است، كه همه از نظر عبادي به سوي يك قبله نماز بخوانند، نيز در وقت خاصي نماز بخوانند و در ماه خاصي روزه بگيرند و به يك گونه وضو و غسل انجام دهند و... اگر هر مسلماني به شكلي كه دلش مي خواهد عبادت كند يا غسل و وضو انجام دهد يا به جهتي كه دلش مي خواهد نماز بخواند ، ديگر اطاعت و پيروي از خدا و پيامبر و امام معنا پيدا نخواهد كرد. قرآن به مسلمانان دستور مي دهد: " ما آتاكم الرسول فخذوه و ما نهاكم عنه فانتهوا؛(1) آنچه را كه پيامبر براي شما آورده و بدان دستور داده، آن را انجام دهيد و آنچه كه شما را از آن منع كرده انجام ندهيد".
"قل ان كنتم تحبّون الله فاتّبعوني يحببكم الله؛(2) بگو اگر خدا را دوست داريد، از من پيروي كنيد تا خدا نيز شما را دوست بدارد".
در مورد نماز پيامبر فرمود: "صلّوا كما رأيتموني أصلّي؛(3) همان طور كه من نماز مي خوانم، شما هم نماز بخوانيد". اصولاً عبادت به معناي بندگي است و بندگي يعني اطاعت از دستور، كه اگر چنين نباشد، از صورت عبادي و بندگي خارج خواهد شد.
اما اين كه بندگي انسان در مقابل خدوند چه فوايد و آثاري دارد، بحث مستقلي مي طلبد.
بنابراين اطاعت و پيروي از دستورهاي الهي مخصوصاً امور عبادي يك اصل اساسي و بسيار مهم است كه برخي از آثار پر بركت آن را جامعة اسلامي در نمازهاي جماعت و جمعه و مراسم عيد فطر و حج مشاهده مي كند و ابهّت و عظمت آن در ديد جهانيان چشمگير است.
پي نوشت ها :
1 - حشر (59) آية 7.
2 - آل عمران (13) آية 31.
3 - بحارالانوار، ج82، ص 279.
4 - علل الشرايع، ج2، ص 10.
www.eporsesh.com
.jpg "دختران شعیب؛ آداب حیا در معاشرت با نامحرم از نگاه قرآن")
.jpg "چرا فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو دوباره افزایش یافته است؟")
