پرسش :

چه نفعی بر ازدواج مجدد متراتب است. توضیح بفرمایید.

پاسخ :
پاسخ از حجت الاسلام حسین دهنوی:
حکم ازدواج مجدد که در اسلام تشریع شده و خداوند آن را صادر فرموده است، جزء مترقی ترین احکام اسلام هست . البته به شرط این که در جایگاه خودش قرار بگیرد و شرایطی که ازدواج مجدد دارد رعایت بشود. شاید در قرنهای پیشین هم مستشرقین غربی و اسلام شناسان غربی بر اسلام به خاطر حکم ازدواج مجدد خُرده می گرفتند و انتقاد می کردند. اما در این قرن اخیر که مطالعاتشان بیشتر شد و جدی تر در مورد اسلام تحقیق کردند ، با اسلام آشناتر شدند و قدری هم انصاف به خرج دادند و نظرشان برگشت و مستشرقانی مثل آقای برنارد شو و دیگران صحه گذاشتند و حکم الهی را فهمیدند و به دیده تحسین به آن نگاه کردند. در بین مردم مسلمان ما، گاهی روی بعضی احکام ابهاماتی دارند. این طبیعی است شاید اطلاعات قرآنی و اسلامی شان کم باشد و تردی و ابهام دارند. مثل همین سوالی که شما مطرح کردید. ممکن است این تردید دلشان را نسبت به خدا و اسلام چرکین کند. طبیعی است روی ایمان و عبادت انسان تاثیر می گذارد. وقتی من اطمینان نداشته باشم و دلم چرکین باشد ممکن است روی ایمان و تعبدم اثر بگذارد. نکته ی مهم این است که اسلام ازدواج مجدد را مجاز کرده است یعنی حکم آن مجاز است . یعنی جایز و مباح است. به این معنا که مرد می تواند ازدواج مجدد بکند اگر شرایط را رعایت بکند . بعضی از آقایان فکر می کنند واجب است. بعضی ها فکر میکنند مثل نماز ، روزه، حج واجب و الهی است و زمین مانده است و حتما باید به این وظیفه ی الهی عمل بکنیم . نکته ی مهم دیگر این است که شرط مهمی دارد و آن عدالت است . یعنی اگر مرد می خواهد به غیر از همسر خودش، همسر دیگری را بگیرد که بر اساس آموزه های قرآنی تا چهار همسر میتواند صورت دائمی اختیار کند ، حتما باید عدالت را بین آنها رعایت کند . بدون تبعیض. آیه سه سوره نساء می فرماید : شما می توانید با چهار خانم ازدواج بکنید البته زنان پاک و پاکیزه و بین اینها عدالت را رعایت کنید. اگر نمی توانید یا می ترسید عدالت را رعایت نکنید ، این کار را نکنید . در جامعه ی فعلی رعایت عدالت خیلی سخت تر شده است . در زمانهای قدیم که جامعه بسیط و ساده بود و امکانات مادی خیلی زیاد نبود، شاید امکان رعایت عدالت بود. خیلی ها ازدواج کردند و این شرط را رعایت کردند . الان دنیا فرق کرده و جامعه پیچیده شده است. امکانات وسیع شده است. لذا کار سخت تر شده است. الان هم ممکن است در محیط هایی باشد که جامعه شان بیسط و ساده است و ازدواج مجدد هم دارند و یک جورهایی می توانند این عدالت را رعایت کنند . الان اکثر مردم ما در کلان شهرها و شهرهای بزرگ زندگی میکنند و هر قدر هم که جامعه پیچیده تر بشود ، عمل کردن به این شرط سخت تر میشود . الان آقا برای هسرشان خانه ای در شمال شهر خریده اند، حق ندارند برای هسر دوم خانه ای در پایین شهر بخرند . هر دو باید یا در جنوب شهر باشند یا در شمال شهر . اگر برای هسرش صد میلیون هزینه مسکن کرده ، باید برای همسر دوم هم همین مقدار هزینه مسکن بکند . بقیه ی امکانت هم باید همین طور باشد . اینکه آقایان از این نکته که خیلی هم مهم است و غافل هستند این است که این عدالت فقط در مسائل مادی نیست یعنی باید چند جانبه باشد . وسایل مادی و رفاهی باید مساوی باشد ، وقت آقا باید کاملا بین آنها تقسیم بشود . مهمتر از آن ارتباطات همسری و غریزی باید حتما تقسیم بشود . به سن همسران هم کاری ندارد و باید تقسیط بشود . از نظر احترام و شخصیت دادن نباید فرقی بکنند . حتی در احضار محبت باید این را رعایت کنند . ابراز محبت باید علی السویه باشد . آیه 121 سوره ی نساء خدا فرموده : محبت قلبی لازم نیست . چون دست انسان نیست . درست است خدا فرموده شما هرگز نمی توانید بین زنانتان عدالت برقرار کنید حتی اگر بکوشید . این منظور محبت قلبی است . لذا این استثنا است و دست انسان نیست . مسائل قلبی دست انسان نیست . ولی در ابراز محبت باید مساوی باشد . این شرط بسیار مهم است و باید در همه ی ابعاد باشد به جز بحث محبت قلبی که از قدرت انسان خارج است . بعضی ها نه تنها این شرط را رعایت نمیکنند ، حتی خانواده را رها میکنند . من مراجعانی داشته ام که خانم ها شکوه و گلایه می کنند . خانمی می گفتند : شوهر من بعد از سالها زندگی با من ، دو سال است که ازدواج مجدد کرده است و دوسال است من و فرزندم را رها کرده است و اصلا به ما سر نمی زند و سراغی هم از ما نمی گرد . نفقه هم نمی دهد. این نوع ازدواج مجدد نه تنها مستحسن نیست و مورد جواز نیست بلکه بسیار ناپسند است و مورد رضای خدا نیست. عواقب عجیب و غریبی بر اساس آموزه های دینی ما ، برای این در نظر گرفته اند. امام صادق (عليه السلام) می فرمایند: آقایی که دو تا خانم دارد و بین آنها عدالت را در مسائل غریزی و مالی رعایت نمی کند. در روز قیامت این آقا را می آورند که به دست و پای او غل و زنجیر بسته اند بگونه ای که نیمی از بدن او در زمین کشیده می شود و او را به آتش جهنم می اندازند . این مورد توجه آقایانی که این جوری ازدواج مجدد میکنند یعنی بین همسرانشان عدالت برقرار نمیکنند . حالا این آقا که اصلا نفقه هم نمی دهد و زندگی را رها کرده است ، ببینید چه بلایی سر او می آوردند. این مرد زندگی جدیدش را بر روی خرابه ای زندگی اول بنا کرده است . علاوه بر اینکه حرام است. چون عدالت را رعایت نمی کند من معتقد هستم که در این زندگی دوم خوشبخت نمی شود. خیلی این جوری ازدواج دیده ام و آه همسر اول زندگی آنها را گرفته است چون این یک ظلم و ستم است. بنا بر این نیست که ازدواج بکند و خانه ی قبلی را خراب کند و کلی فشارهای روحی و روانی بوجود می آید . حرمت ها بین او و همسرش از بین برود و حتی با فرزندان هم حرمت از بین برود زیرا بچه ها می بینند مادرشان مظلوم واقع شده است ، زحمت کشیده و به همسرش عشق می ورزیده و حالا پدر بدون شرایط این جوری بدون رضایت همسر اینکار را کرده و مشکل بوجود می آید. ازدواج مجدد برای خروج ار بن بست ها است نه اینکه خودش بن بست ایجاد کند . اینکه خروج از بن بست نیست. خودش بن بست ایجاد میکند و دین اسلام این جوری اجازه نمی دهد.
ch3.iribtv.ir