پرسش :

زوجه بعد از فوت همسرش با توافق بقيه وراث از محل ماترك متوفي اقدام به خريد منزل نموده كه سه دانگ آن به نام خود و مابقي به نسبت مساوي بين سه فرزند خود كه دو دختر ويك پسر مي باشند منتقل گرديده. هم اكنون وي با دادن دادخواستي عليه ورثه شوهر كه مادر و پدر شوهر نيز شامل آن مي گردد مهريه خود را مطالبه نموده است. سوال اول : آيا ورثه مي توانند مبلغي كه به عنوان ثمن منزل از محل ماترك پرداخت گرديده وبسيار بيشتر از سهم الارث زوجه مي باشد ما به ازاء مهريه محاسبه نمايند ؟ سوال دوم : با توجه به عدم تبرع بودن مبلغ پرداختي بابت منزل خريداري شده آيا ورثه مي توانند مازاد مهريه وسهم الارث زوجه را كه فعلاً بصورت مال غيرمنقول در اختيار زوجه قرار گرفته از وي مطالبه نمايند؟ لازم به ذكر است كه هيچ دليلي مبني بر بخشيدن سهم ورثه به زوجه وجود نداشته و پول پرداخت شده صرفاً براي خريدن منزل مسكوني بوده است.

پاسخ :
وفق قانون مدني ايران و فقه اماميه ، در صورت فوت شوهر چنانچه زوجه صاحب فرزند باشد از 8/1 و چنانچه صاحب اولاد نباشد از 4/1 ما ترک زوج ارث مي برد .
بر اين مبنا چنانچه ادّله و مستندي مبني بر انتقال ما ترک متوفي در قالب هبه ، انتقال قطعي قبل از فوت ، وصيّت و... به زوجه وجود نداشته باشد ، زوجه فقط در حد نصاب مذکور از سهم الأرث برخوردار مي شود و با توجه به اينکه مهريه زن از ديون ممتاز تلّقي مي شود ، پرداخت مهريّه زن از محل ما ترک در اولويت قرار دارد.
بر اين اساس اولا اقدام زوجه در طرح شکايت مطالبه مهريه في نفسه مانعي ندارد ، لکن بقّيه ورّاث نيز مي توانند از بابت ابطال اقدامات زوجه مبني بر تصّرف مال غير ، معاملۀ فضولي و ... ، مازاد مهريه سهم الارث زوجه را مطالبه نموده و مطابق قانون ارث فيما بين ورّاث قانوني تقسيم نمايند.
www.hvm.ir