پرسش :

تغذیه ی کودکان پیش دبستانی چقدر می تواند در روند رشد و تکامل آنها در زندگی مؤثر باشد؟

پاسخ :
پاسخ از آقای دکتر راستی:
من فقط مقدمتاً عرض کنم که مواردی هستند که بر رشد و نمو کودکان اثر دارند : یکی از آنها وراثت است ، یعنی ژنتیک افراد . اگر پدر و مادر بسیار قد کوتاه باشند ، یعنی مثلاً غیر عادی باشند حدود 120 سانت و کوتوله باشند ، می شود گفت که انتظار می رود بچه های آنها نیز به همین ترتیب باشند. ولی اشتباهاً در ذهن خیلی از افراد جا افتاده که اگر مثلاً پدر 155 سانت و مادر 150 سانت است حتماً باید فرزند آنها نیز 150 یا 155 سانت باشد . این دیدگاه کاملاً اشتباه است چون می خواهم همین را عرض کنم که وراثت فقط بخشی از ماجرا است و بخش دیگر آن هم عوامل دیگری هستند که یکی از آنها تغذیه است. اگر همین پدر، در کودکی خود تغذیه ی مناسبی داشت شاید قد بلند تر بود و مادر نیز به همین صورت . پس به این قد فعلی مادر و پدر صرفاً نگاه نکنیم و قضاوت نیز نکنیم . علاوه بر وراثت و تغذیه، عوامل دیگری نیز هستند . یعنی ما گاهاً می بینیم که والدین خیلی تلاش کرده اند و تغذیه ی بسیار خوبی را نیز برای فرزند خود فراهم کرده اند ولی متوجه نشدند که این بچه یک بیماری مزمن دارد . مثلاً ناراحتی گوارشی دارد که وقتی غذا می خورد او را ناراحت می کند. اما چون از خیلی کودکی با او بوده باور کرده که همه همین طور هستند و شاید این دل درد ها و این آزارها طبیعی است . شکایت کمتری می کند اما نمی تواند خوب غذا بخورد و یا حتی می خورد ولی نمی تواند خوب آن را هضم و جذب کند . به این نکته هم باید توجه کرد ، یعنی ما برای بچه ها ، صرفاً به قد و قواره ی خود، یا به غذایی که به آنها می دهیم نگاه نکنیم . باید به عوامل دیگری هم توجه کنیم ، عوامل روحی و وضعیتی که در خانواده حاکم است و اینکه بچه در چه فضای روحی و روانی قرار می گیرد بسیار مهم است . چندین سال است که ما درخصوص چاقی کودکان کارکرده و به نکات جالبی نیز رسیده ایم ، مثلاً بچه هایی که توجه چندانی به آنها نمی کنند ، نه اینکه آنها را اذیت کنند یا بی احترامی کنند ، اصلاً به آنها توجه نمی کنند. یعنی مثل اینکه این بچه ها اصلاً نیستند و یا اینکه پدر و مادر در کنار این بچه ها نیستند ، بیشتر احتمال چاقی برای آنها وجود دارد و یا گاهی احتمال دارد بیشتر لاغر و قد کوتاه و غیره شوند . پس اگر از نظر خلقی والدین بتوانند با بچه ها ارتباط بهتری را پیدا کنند، در رشد و نمو آنها تأثیر بهتری خواهد گذاشت. از بیماری هایی هم که ممکن است گریبان گیر بچه ها شود یکی از آن مشکلات هورمونی است . بعضی ها می دانند که اگر هورمون رشد کم ترشح کند ، بچه کم رشد می کند . هورمون های دیگری هم هستند مانند هورمون های سوخت و ساز تیروئید که اگر به اندازه ی کافی ترشح نشوند و یا بیش از حد ترشح کنند هر کدام عوارضی را دارند . البته در فصول مختلف و در سنین مختلف ، میزان رشد و نمو بچه و میزان غذایی که می خورد متفاوت است . این مقدمه را عرض کردم که اگر ما واقعاً می خواهیم رشد و نمو بچه ها را کنترل کنیم و مورد توجه قرار دهیم اول باید همه ی عوامل مختلف را بسنجیم و دوم اینکه بدانیم که تغذیه فوق العاده مهم است. اینکه خانواده ای لاغر هستند و یا خانواده ای قد کوتاه هستند الزاماً ملاک نیست . تغذیه ی خوب و مناسب را برای بچه ها تدارک ببینیم تا بهترین رشد و نمو را داشته باشیم .
www.ch3.ir