شنبه، 27 فروردين 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

شبهه: شيعه معيار قابل قبولي براي حجيت احاديث ندارد.


پاسخ :
فقهاى شيعه معتقدند آنچه لازمه حيات بشر بوده در قرآن، روايات پيامبر و ائمه اطهار (عليه السلام) به صورت كلى و يا جزئى آمده و بيش از 35 هزار حديث رسيده از آنها اين حقيقت را ثابت مى سازد.
حالا بايد ديد آيا فقهاى شيعه اين روايات را بدون چون و چرا مى پذيرند يا پس از بحث و بررسى دقيق، احكام را از آنها استنباط مى نمايند اساساً از چه راهى ثابت مى شود حديثى حجت است و حديث ديگر حجت نيست .
براى روشن شدن جواب ناگزيريم مطلب را در سه بخش مورد بررسى قرار دهيم.
1- اصل صدور 2- جهت صدور 3- كشف دلالت حديث
توضيح: هر سخنى كه از شخصى براى ما نقل شود و متضمن دستوراتى باشد به آن ترتيب اثر نمى دهيم مگر اينكه
اولا براى محرز شود كه انتساب سخن به آن شخص واقعيت دارد (اصل صدور) و ثانياً مطمئن شويم كه اين دستورات را از روى ترس و اجبار يا مزاح يا ساير جهات صادر نكرده باشد (جهت صدور) و ثالثاً معنا و دلالت آن سخنانى كه نقل شده بر مطلب، واضح و بدون ابهام باشد (جهت دلالت)، و اين هر سه در مورد احاديثى كه از معصومين (عليه السلام) نقل شده نيز صدق مى كند.
1- اصل صدور:
براى اينكه مسلم باشد اين اخبار و سنن از پيامبر و ائمه (عليهم السلام) رسيده، بايد بررسى و تحقيقاتى انجام شود.
براى تحقيق در اين باره علومى همچون علم رجال و علم درايه و جرح و تعديل تأسيس شده است.
به كمك علم رجال راويان احاديث شناسايى مى شوند و همه مطالبى كه به نوعى در خصوص اعتماد يا عدم اعتماد به نقل آنها مؤثر است (مثل مذهب، عدالت، وثاقت، تجرّد رفقه و حديث و قوت يا ضعف حافظه و...) در حدّ امكان جمع آورى مى شود.
و در علم درايه و جرح و تعديل، به بررسى رتبه و درجه حديث (از حيث اعتبار و عدم اعتبار) مى پردازند و اين ارزش گذارى داراى ملاك هاى متعددى از جمله: «اعتبار و عدم اعتبار راويان حديث، قلت و كثرت وسايط و راويان در سلسله سند، وحدت يا تعدّد سند، اتصال يا عدم اتصال سلسله سند و... مى باشد كه بر اساس اين ملاكها، احاديث به انواع متعددى تقسيم مى شود. و بالاخره در اين دو علم (رجال و درايه) مباحث دقيقى وجود دارد كه به كمك آن معلوم مى شود كه به قول كدام راوى مى توان اعتماد كرد و يك حديث در چه رتبه اى بايد قرار گيرد تا بتوان به آن عمل كرد.
2- جهت صدور:
در جهت صدور، اين معنى مورد بحث واقع مى شود كه سخن معصوم براى بيان حكم واقعى و عمومى صادر شده يا به جهتى ديگر، زيرا اين مطلب مورد اتفاق همه متخصصان در اين فن مى باشد كه معصومين (عليهم السلام) گاهى مطلبى را از روى تقيّه گفته اند و يا گاهى يك حكم مربوط به زمان يا شرائط خاصى بوده است، بنابراين براى پى بردن به اينكه حديثى كه از امام معصوم صادر شده به منظور بيان يك حقيقت عام و كلّى (براى همه افراد و همه زمانها) بوده يا نه بايد به امورى كه مى توانند به نحوى در كشف اين مطلب ما را يارى كنند توجه كنيم از آن جمله:
1- زمان صدور (عصر امويان ـ عباسيان و...).
2- مكان صدور (منطقه بيان حكم: مدينه، مكه و...).
3- حالت بيان حديث (منبر، پاسخ به سؤال و...).
4- حاضران مجلس.
5- شرايط ذهنى سؤال كننده.
3- دلالت حديث:
پس از تحقيق در اصل صدور و روشن شدن اينكه حديث از معصوم صادر شده، و پس از روشن شدن اينكه حديث به جهت بيان حكم صادر گرديده نوبت به بررسى متن و الفاظ حديث مى رسد كه آيا جملات حديث بر چه مطلبى دلالت دارند و دلالت آن از چه نوع (دلاله عموم، يا اطلاق يا ظاهر و يا نصّ و...)مى باشد؟ و براى فهم اين مسائل، «عم اصول فقه» تدوين شده است.
و بالاخره بعد از طى اين مراحل است كه مى توان بر اساس يك حديث , حكمى از احكام الهى را استنباط كرد.
www.andisheqom.com
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم
play_arrow
سرلشکر رحیم صفوی: وقتی به محضر رهبر شهید در سال ۱۳۸۶ رسیدیم ایشان فرمودند باید بالای ۲۰۰۰ موشک داشته باشیم + فیلم