پرسش :

آيا بعد از شهادت امام زمان، امامان قبل از ايشان رجعت می‌نمایند؟

پاسخ :
در اين رابطه ما با دو دسته از روايات مواجه هستيم:

1- رواياتی كه مسأله رجعت امام حسين(ع) و امامان ديگر را بيان نموده‌‏اند، از جمله روايات امام صادق(ع) است كه حضرت در ذيل آيه شريفه «ثُمَّ رَدَدْنا لَكُم الكَرَّةَ عَلَيهِم»(1) می‌‏فرمايند:
«مقصود زنده شدن دوباره امام حسين(ع) و هفتاد نفر از اصحابش در عصر امام زمان(عج) است، در حالی كه كلاهخودهايی طلايی به سر دارند، و به مردم، رجعت و زنده شدن دوباره حضرت امام حسين(ع) را اطلاع می‌‏دهند تا مؤمنان به شک و شبهه نيفتند. اين در حالی است كه حضرت حجت در ميان مردم است. چون معرفت و ايمان به حضرتش در دل‏‌های مردم استقرار يافت، مرگ حضرت حجت می‌‏رسد، پس حضرت امام حسين(ع) متولی غسل و كفن و حنوط و دفن ايشان خواهند شد و هرگز غير از وصی، وصی را تجهيز و آماده به خاک‌سپاري نمی‌كند.»(2)

2- رواياتي كه می‌گويند: «چون قائم آل محمد(ص) از دنيا برود و يا شهيد شود، چهل روز پس از آن قيامت بر پا می‌گردد و مردگان از گورها به در آيند و برای حساب و جزای محشر آماده گردند و خداوند بر آنچه واقع می‌‏شود داناتر، و ولّی توفيق و صواب است.»(3)

شيخ حرّ عاملی(ره) در كتاب شريف «ايقاظ» می‌نويسد: شايد چهل روز ايام هجرت باشد و اين عدد اشاره به كمی دوران حضرتش باشد، چون مقدار زيادی را به هفتاد و مقدار كم را با اعداد كمتر معرفی می‌كنند و يا اين كه هر روزی برابر هزار سال باشد. چنان كه در قرآن می‌فرمايد: «وَ اِنَّ يَوماً عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سِنَةٍ مِمّا تَعُدُّونَ؛ يک روز نزد پروردگارت مثل هزار سالی است كه شما می‌شماريد.»(4)

و شايد مراد از قيامت در روايات دسته دوّم، قيامت صغری، يعني رجعت باشد، البته اطلاق قيامت بر رجعت منعی ندارد، ممكن است قيامت بر هر دو اطلاق شود.(5)

پی‌نوشت‌ها:
1. سوره اسراء، آیه 6.
2. علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 3، ص 13.
3. شيخ مفيد، ارشاد، ترجمه ساعدي، ص 708.
4. سوره سجده، آیه 5.
5. - شيخ حرّ عاملی، الايقاظ من الهجمه، ترجمه احمد جنّتی، ص 400.

منبع:يكصد پرسش و پاسخ پيرامون امام زمان (عج)، علیرضا رجالي تهرانی، قم: انتشارات نبوغ (1375).