پرسش :
وقتي نوجوان 14 ساله ام را نصيحت مي کنم، به شدت مقاومت نشان مي دهد. اشکال کار کجا است؟
پاسخ :
اگر نصيحت هاي شما به صورت ذيل باشد، فرزندتان( به ويژه نوجوان) در برابر آن، مقاومت رواني خواهد داشت.
1. همراه با سرزنش: نصيحت هاي خود را با سرزنش همراه نکنيد. جمله هايي مانند« تو کي آدم مي شي» هنگام نصيحت، اثر آن را از بين مي برد.
2. همراه با دستور: پندهاي خود را در قالب امر القا نکنيد. جمله هايي چون « بهت دستور مي دم که...» اثر بخش نخواهد بود.
3. با القاب زشت: هنگام نصيحت، از القاب زشتي چون شلخته، بي عرضه، چلفتي، چلاق، چُل مَن و ... بپرهيزيد.
4. با تهديد: نصيحت همراه با تهديد، نوجوان را به مقاومت رواني و لجاجت مي کشاند؛ پس او را با جمله هايي چون « اگه يک بار ديگه...» تهديد نکنيد.
5. با هشدار: برخي والدين گمان مي کنند که اگر پندهاي خود را با هشدارهايي چون « بدبخت مي شي؛ بيچاره مي شي؛ به گدايي مي افتي و...» همراه کنند، اثر بيشتري خواهد داشت؛ حال آن که چنين نيست؛ بلکه ممکن است، بيچارگي و بدبختي را به فرزند خود تلقين کنند.
6. با تحريک شديد عواطف: گاهي والدين( به ويژه مادر)، هنگام نصيحت فرزند خود، عاطفه او را بيش از حد تحريک مي کنند که به جريحه دار کردن عاطفه، بيشتر شباهت دارد.
تحريک عاطفه و احساس فرزند، شيوه اي خوب براي تربيت فرزند است( ر.ک: ج1، ص 98)؛ اما اگر با جمله هايي چون « با اين کارت منو روونه قبرستون مي کني» همراه شود، افزون بر فشارهاي روحي بر او، اثر خود را نيز از دست خواهد داد.
7. با طعنه و تمسخر: هنگام پند دادن به فرزند خود، به او طعنه نزنيد و مسخره اش نکنيد:« در سليقه رو دست نداري!»
8. با نقش دادن: هنگام نصيحت فرزند، هرگز به او نقش هاي منفي( تو مايه ننگ خانواده ما هستي) ندهيد؛ زيرا به جهت اثر تلقيني آن، ممکن است باور کند.
9. به شکل سخنراني: گاهي والدين( به ويژه پدر) هنگام نصيحت فرزند خود، بيست دقيقه سخنراني مي کنند و جالب آن که در پايان سخنراني مي گويند:
من گنگ خواب ديده و عالَم تمام کَر
من عاجزم ز گفتن و خلق از شنيدنش
اگر مي خواهيد فرزندتان در برابر پندهاي شما مقاومت کمتري داشته باشد، افزون بر رعايت شرايط نصيحت( ر.ک: ص 27-29)، از جمله هاي کوتاه استفاده کنيد.
بياييد از اولياي الاهي و امامان معصوم درس بگيريم که با سخنان کوتاه خود( کلمات قصار)، آثار شگرفي بر مخاطبان خود مي گذاشتند.
فضيل عياض(1) و بشر حافي(2) را جمله هايي کوتاه دگرگون ساخت.
پی نوشتها:
1. فضيل عياض، همان راهزني است که راه را بر زائران خانه خدا مي بست و شبي با شنيدن آيه اي از قرآن دگرگون شد؛ الم يأن للذين آمنوا ان تخشع قلوبهم لذکرالله؛ آيا وقت آن نرسيده است که دل هاي مؤمنان از ياد خدا خاشع شود؟!( حديد(57)، 16).
2. بشر حافي، همان مردي است که صداي ساز و آواز و رقص از خانه اش بيرون مي آمد و امام کاظم(ع) با جمله اي کوتاه به کنيز وي، او را دگرگون ساخت. حضرت پرسيد: صاحب اين خانه آزاد است يا بنده؟ کنيز عرض کرد: آزاد است. امام فرمود: آري، اگر بنده مي بود، از مولاي خود مي ترسيد( شيخ عباس قمي، منتهي الآمال، در مکارم اخلاق امام کاظم(ع)).
منبع: کتاب نسیم مهر(2)، حجت الاسلام حسین دهنوی، انتشارات خادم الرضا(علیه السلام)/1388
اگر نصيحت هاي شما به صورت ذيل باشد، فرزندتان( به ويژه نوجوان) در برابر آن، مقاومت رواني خواهد داشت.
1. همراه با سرزنش: نصيحت هاي خود را با سرزنش همراه نکنيد. جمله هايي مانند« تو کي آدم مي شي» هنگام نصيحت، اثر آن را از بين مي برد.
2. همراه با دستور: پندهاي خود را در قالب امر القا نکنيد. جمله هايي چون « بهت دستور مي دم که...» اثر بخش نخواهد بود.
3. با القاب زشت: هنگام نصيحت، از القاب زشتي چون شلخته، بي عرضه، چلفتي، چلاق، چُل مَن و ... بپرهيزيد.
4. با تهديد: نصيحت همراه با تهديد، نوجوان را به مقاومت رواني و لجاجت مي کشاند؛ پس او را با جمله هايي چون « اگه يک بار ديگه...» تهديد نکنيد.
5. با هشدار: برخي والدين گمان مي کنند که اگر پندهاي خود را با هشدارهايي چون « بدبخت مي شي؛ بيچاره مي شي؛ به گدايي مي افتي و...» همراه کنند، اثر بيشتري خواهد داشت؛ حال آن که چنين نيست؛ بلکه ممکن است، بيچارگي و بدبختي را به فرزند خود تلقين کنند.
6. با تحريک شديد عواطف: گاهي والدين( به ويژه مادر)، هنگام نصيحت فرزند خود، عاطفه او را بيش از حد تحريک مي کنند که به جريحه دار کردن عاطفه، بيشتر شباهت دارد.
تحريک عاطفه و احساس فرزند، شيوه اي خوب براي تربيت فرزند است( ر.ک: ج1، ص 98)؛ اما اگر با جمله هايي چون « با اين کارت منو روونه قبرستون مي کني» همراه شود، افزون بر فشارهاي روحي بر او، اثر خود را نيز از دست خواهد داد.
7. با طعنه و تمسخر: هنگام پند دادن به فرزند خود، به او طعنه نزنيد و مسخره اش نکنيد:« در سليقه رو دست نداري!»
8. با نقش دادن: هنگام نصيحت فرزند، هرگز به او نقش هاي منفي( تو مايه ننگ خانواده ما هستي) ندهيد؛ زيرا به جهت اثر تلقيني آن، ممکن است باور کند.
9. به شکل سخنراني: گاهي والدين( به ويژه پدر) هنگام نصيحت فرزند خود، بيست دقيقه سخنراني مي کنند و جالب آن که در پايان سخنراني مي گويند:
من گنگ خواب ديده و عالَم تمام کَر
من عاجزم ز گفتن و خلق از شنيدنش
اگر مي خواهيد فرزندتان در برابر پندهاي شما مقاومت کمتري داشته باشد، افزون بر رعايت شرايط نصيحت( ر.ک: ص 27-29)، از جمله هاي کوتاه استفاده کنيد.
بياييد از اولياي الاهي و امامان معصوم درس بگيريم که با سخنان کوتاه خود( کلمات قصار)، آثار شگرفي بر مخاطبان خود مي گذاشتند.
فضيل عياض(1) و بشر حافي(2) را جمله هايي کوتاه دگرگون ساخت.
پی نوشتها:
1. فضيل عياض، همان راهزني است که راه را بر زائران خانه خدا مي بست و شبي با شنيدن آيه اي از قرآن دگرگون شد؛ الم يأن للذين آمنوا ان تخشع قلوبهم لذکرالله؛ آيا وقت آن نرسيده است که دل هاي مؤمنان از ياد خدا خاشع شود؟!( حديد(57)، 16).
2. بشر حافي، همان مردي است که صداي ساز و آواز و رقص از خانه اش بيرون مي آمد و امام کاظم(ع) با جمله اي کوتاه به کنيز وي، او را دگرگون ساخت. حضرت پرسيد: صاحب اين خانه آزاد است يا بنده؟ کنيز عرض کرد: آزاد است. امام فرمود: آري، اگر بنده مي بود، از مولاي خود مي ترسيد( شيخ عباس قمي، منتهي الآمال، در مکارم اخلاق امام کاظم(ع)).
منبع: کتاب نسیم مهر(2)، حجت الاسلام حسین دهنوی، انتشارات خادم الرضا(علیه السلام)/1388
.jpg "چرا فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو دوباره افزایش یافته است؟")
