پرسش :

آيا گمراهان در قيامت كر و كور هستند، مگر در قيامت صداها را نمي‌شنوند؟ در آيه‌هاي ديگر مي‌خوانيم كه صداها و مسائل دوزخ و... را مي‌بينند، توجيه اين‌ها چگونه است‌؟

پاسخ :
آياتي در قرآن مجيد هست كه بر ديدن و شنيدن مجرمان در قيامت دلالت دارد: "وَ رَءَا الْمُجْرِمُون‌َ النَّارَ;(كهف‌، 53.) گناهكاران‌، آتش دوزخ را مي‌بينند." ; "دَعَوْاْ هُنَالِكَ ثُبُورًا ;(فرقان‌، 13.) دوزخيان‌، صداي خود را به واويلا بلند مي‌كنند."; "سَمِعُواْ لَهَا تَغَيُّظًا وَ زَفِيرًا ;(فرقان‌، 12.) مجرمان‌، صداي وحشتناك آتش خشمگين را مي‌شنوند."
از طرف ديگر برخي آيه‌هاي قرآن مجيد مي‌فرمايد: "مجرمان‌، در حالي كه كور و لال و كرند، در قيامت محشور مي‌شوند كه از جملة آن آيه‌ها، همين آية شريف است‌: "عمياً و بكماً و صماً".
حال پرسش اين جاست كه آيا بين اين دو دسته آيه‌، تضادّي وجود دارد؟ به طور قطع چنين نيست‌. مفسّران پاسخ هايي‌داده‌اند كه به برخي از آن‌ها اشاره مي‌شود:
1. مي‌دانيم كه قيامت ايستگاه‌هاي متعدّدي دارد، مجرمان در برخي از اين ايستگاه‌ها كر و كورند و اين حالت نيز خود براي آن‌ها مجازاتي است كه قدر نعمت‌هاي الهي را ندانسته‌، از آن در جهت صحيح خود استفاده نكردند، ولي آن‌ها در برخي مرحله‌ها مي‌بينند و مي‌شنوند واين هم مجازات ديگري است كه صحنه‌هاي عذاب را ببينند و صداي ملامت را بشنوند.
2. توجيه ديگر اين است كه بگوييم آيه‌هايي كه مي‌فرمايند مجرمين كر و كورند; يعني نعمت‌ها و اسباب نجات را نمي‌بينند و آن چه ماية خوشحالي است را نمي‌شنوند و از طرف ديگر آيه‌هايي كه مي‌فرمايند مجرمان مي‌بينند، يعني عذاب‌هاي الهي و آن چه كه ماية زجر و عذاب است را مي‌بينند و مي‌شنوند.
بر اين اساس‌، بين اين دسته آيات‌، تضادّ و تنافي وجود ندارد و هر كدام به بخشي از عذاب مجرمان اشاره دارد.(تفسير نمونه‌، آيت الله ناصر مكارم شيرازي و همكاران‌، ص 297 ـ 298، دار الكتب الاسلاميه‌.)
eporsesh.com