پرسش :

ترتيب وضو گرفتن چرا د رمذهب شيعه با اهل سنت تفاوت دارد در صورتي كه از ظاهر معاني آيات قرآن چنين بدست مي آيد كه مثلاً دست ها را تاآرنج بشويند درحالي كه شيعيان برعكس تا مچ مي شويند؟

پاسخ :
بدون ترديد مسلمانان درآغاز دوره اسلام همانند پيامبر"ص" وضو گرفتند و دراين زمينه هيچ اختلافي ذكر نشده ست واختلاف وتفاوت پس ازوفات رسول اكرم"ص" روي داد وطبق تاريخ تا زمان عمر هم مردم همانند پيامبر وضو مي‌گرفتند ودر زمان عثمان بود كه اختلاف و تفاوت دربارة وضو ميان مردم رخ داد وآغاز كننده اين اختلاف خود عثمان بود."1"
واهل بيت"ع" كيفيت وضوي پيامبر"ص"را به ما نقل كرده اند پس وضويي كه ما الان مي گيريم همان طريقه وضو گرفتن پيامبر"ص" و امامان معصوم است.
وعلت اختلاف ميان شيعه واهل سنت آيه شريفة 6 سوره مباركه مائده است كه قرآن مي فرمايد : "يا أيها الذين آمنوا اذا اقمتم الي الصلوه فاغساوا وجوهكم وايديكم الي المرافق وامسحوا برؤوسكم وارجلكم الي الكعبين "
توضيح اين آيه شريفه وحدود شستن اعضاء وضو:
1- در اين آيه حد شستن صورت نيامده است ولي درروايات ائمه"ع" بيان شده كه حد صورت ازجهت طول از رستنگاه مو تا چانه واز جهت عرض آنچه در ميان انگشت وسط و ابهام (انگشت شست) قرار مي گيرد ذكر شده و اين درحقيقت توضيح همان معنايي است كه از كلمه وجه درعرف فهميده مي شود.
حد دست كه بايد در وضو شسته شود. تا آرنج ذكر شده زيرا مرافق جمع مرفق معني آرنج است و چون هنگامي كه گفته مي شود دست را بشوئيد ممكن است به ذهن چنين برسد كه دستها را تا مچ بشوييد،‌ زيرا غالباً اين مقدار شسته مي شود ولي قرآن مي فرمايد : "تا آرنج بشوييد "الي المرافق" ولذا "الي" در آيه براي بيان حد شستن است نه كيفيت شستن كه بعضي توهم كرده اند وخيال كرده اند كه آيه مي فرمايد بايد دستها را از سرانگشتان به طرف آرنج بشويد (چنانكه برخي از اهل سنت قائل هستند)
توضيح بيشتر اينكه : اين مسأله مانند اين است كه انسان به كارگري سفارش كند ديوار اطاق را از كف تا يك متر رنگ كند. روشن است منظور اين نيست كه ديوار از پائين به بالا رنگ شود بلكه بايد اين مقدار رنگ شود نه بيشتر ونه كمتر پس فقط مقداري از دست كه بايد شسته شود درآيه ذكر شده واما كيفيت آن درسنت پيامبر"ص" بوسيله اهل بيت"ع" به ما رسيده است وآن شستن آرنج است به طرف سرانگشتان.
3- كلمه "ب" در "برؤوسكم" طبق برخي از روايات ائمه"ع" وتصريح بعضي از اهل لغت به معني تبعيض است يعني قسمتي از سر را مسح كنيد كه در روايات ما محل آن به يك چهارم پيش سر محدود شده و بايد قسمتي ا زاين يك چهارم را هرچند اندك باشد با دست مسح كرد.
4- قرارگرفتن "ارجلكم" در كنار "رؤوسكم" شاهد آن است كه پاها نيز بايد مسح شود نه اينكه آن را بشويند."2"
خلاصه اين كه : طريقه وضو گرفتن در شيعه طبق قرآن كريم است و كيفيت آن از طريق ائمه اطهار"ع" كه همان سنت پيامبر"ص" است به ما رسيده است.
پی نوشتها:
(1) تفسير نمونه،ج4،ص288 - 285
(2) فقه تطبيقي،محمد جواد مغنيه،ترجمه كاظم پورجوادي،ص4و3 ، وضوي پيامبر تأليف حجه الاسلام سيد علي شهرستاني، ترجمه حسين صابري،ص140
eporsesh.com