پرسش :

طبق نص قرآن كريم، شب قدر يك شب بيشتر نيست و به عبارتي تعبير ليل به كار رفته نه ليالي. با توجه به كروي بودن زمين كه يك بخش شب و بخش ديگر روز است و افق‏هاي مختلف مثلاً در كشورهاي مصر و عربستان نسبت به ايران شب قدر را يك روز زودتر برگزار مي‏كنند. اين شب قدر شامل چه بخش و گروهي مي‏شود در حاليكه يك شب بيشتر نيست؟

پاسخ :
با توجه به اين كه زمين كروي است و هميشه يك نيمكره آن در تاريكي و نيمكره ديگر آن در روشنايي قرار دارد، به اين ترتيب اصلاً امكان ندارد كه در ساعت معين و مشتركي در سراسر زمين شب باشد ؛ و منظور از اين كه شب قدر در سراسر سال يك شب است اين است كه براي اهالي هر نقطه‏اي بر حسب سال قمري خودشان تنها يك »شب قدر« وجود دارد.
توضيح اين كه: اهالي هر نقطه از زمين، سال قمري خود را بر حسب افق خاص آن نقطه از اول ماه محرم آغاز مي‏كنندو پس از گذشتن چند ماه قمري، ماه رمضان همان نقطه هم بر حسب افق خاص آنجا آغاز مي‏شود و در اين ماه شب نوزدهم يا بيست و يكم و يا بيست و سوم براي اهالي آن نقطه، شب قدر است.
اين مطلب كه اهالي هر نقطه، ايام و اوقات مقدس خود را بايد با افق خاص آن نقطه تعيين كنند اختصاص به شب قدر نداشته، ساير روزها و اوقات مقدس اسلامي هم همين حساب وجود دارد، مانند عيد فطر و قربان ؛
هر كدام از اين اعياد هم در تمام سال بيش از يك روز نيست، اين روز واحد در كشورهاي مختلف اسلامي با تفاوت افقي كه دارند با مراجعه به افق خاص هر كشور تعيين مي‏گردد.
نكته ديگر، نزول فرشتگان در شب قدر است كه براي اهالي هر نقطه‏اي در شب قدر خاص آن نقطه صورت مي‏گيرد و اين حكايت از توسعه رحمت خاص الهي در اين شب مي‏كند.
برگرفته از پاسخ به پرسشهاي مذهبي، ص 500 - 502، آيت الله مكارم شيرازي و آيت الله جعفر سبحاني، چاپ اول (با تجديد نظر و اضافات) قم، 1377.
eporsesh.com