پرسش :

لطفا جواب این سه سوال را بدهید: الف ـ چرا سوره منافقون نازل شد. ب ـ چرا به اين نام معروف است؟ ج ـ لطفاً توضيح مختصر درباره اين سوره بدهيد؟

پاسخ :
الف. سورة منافقون؛ اين سوره وضع منافقين را توصيف مي كند شدّت دشمني آنان با مسلمين را بيان كرده، به پيامبراکرم(ص) دستور مي دهد تا از آنان بر حذر باشد و مؤمنين را نصيحت مي كند تا از كارهايي كه سرانجامش نفاق است، بپرهيزند تا كارشان به آتش دوزخ منجر نشود.(ترجمه الميزان، سيدمحمد باقر موسوي همداني، ج 19، ص 469، نشر: دفتر انتشارات اسلامي.)
"زيد بنارقم" مي گويد: از عبدالله بن اُبَيّ (سركردة منافقين) شنيدم كه به ياران خود ميگفت: به كسانيكه نزد پيامبرند به هيچ وجه انفاق و بخشش نكنيد تا پراكنده شوند و ما اگر به مدينه برگرديم، عزيزترين افراد بايد ذليلترين افراد را از شهر مدينه بيرون كنند. و منظور از عزيزترين افراد خودش و ذليلترين، پيامبراکرم(ص) بود. زيد ميگويد: اين موضوع را به پيامبراکرم(ص) اطلاع داديم، پيامبراکرم(ص) عبدالله بنابي را خواست و قضيه را از او سؤال نمود، او سوگند ياد كرد كه چنين چيزي را كه زيد بنارقم گفته است، به زبان نياورده و سخنان من (زيد بنارقم) تكذيب شد. تا اين كه آيه "إِذَا جَآءَكَ الْمُنَـَفِقُون..."(منافقون،1) نازل شد و پيامبراکرم(ص) مرا طلبيد و آيه را براي من تلاوت كرد و فرمود: اي زيد؛ خداوند گفتار تو را تصديق كرد.(مجمع البيان، ج 6، ص 85 تا 87، منشورات دار مكتبة الحياة، بيروت.)
ب. به مناسبت اين كه بيشتر آيات اين سوره دربارة منافقان نازل شده و دربارة ويژگيها و كارهاي آنان سخن گفته، اين سوره را منافقون، ناميدهاند.
ج. روي هم رفته محتواي اين سوره در چهار بخش خلاصه مي شود.
1. نشانه هاي منافقان كه خود شامل چند بخش است؛
2. بر حذر داشتن مؤمنان از توطئه هاي منافقان و مراقبت هميشگي در اين زمينه؛
3. هشدار به مؤمنان كه نعمت هاي دنيوي آنان را از ياد خدا غافل نكند؛
4. توصيه با انفاق در راه خدا و بخشش و بهره گيري از اموال پيش از رسيدن مرگ.(ر.ك: تفسير نمونه، آيت اللّه مكارم شيرازي و ديگران، ج 24، ص 144، دارالكتب الاسلامية.)
eporsesh.com