جمعه، 21 بهمن 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

چرا واژة "مِن‌" بعضي اوقات به معناي "هيچ‌" و بعضي اوقات به معناي "از" آمده است‌؟


پاسخ :
"مِن‌ْ" از "حروف جارّه‌" مي‌باشد كه به پانزده معنا در كلام عرب آمده است‌; از اين معاني‌، حدود سيزده‌تاي آن در قرآن آمده كه يكي از معاني "مِن‌" ـ كه اغلب هم به همين معنا به كار مي‌رود ـ "ابتداي غايت‌" است كه در فارسي معناي "از" مي‌دهد، مانند: "سُبْحَـَن‌َ الَّذِي‌َّ أَسْرَي‌َ بِعَبْدِه‌ِي لَيْلاً مِّن‌َ الْمَسْجِدِ الْحَرَام‌ِ إِلَي الْمَسْجِدِ الاْ ئَقْصَا... ;(اسرأ،1) پاك و منزه است خدايي كه بنده‌اش را در يك شب‌، از مسجد الحرام به مسجد الاقصي برد." ; "إِنَّه‌ُو مِن سُلَيْمَـَن‌َ... ;(نمل‌،30) اين نامه از سليمان است‌."
"من‌" دو معناي ديگر دارد كه به خودي خود معناي "هيچ‌" نمي‌دهد، ولي اين دو معنا وقتي در جملة منفي قرار مي‌گيرند، نفي را تعميم مي‌دهند; در نتيجه معناي "هيچ‌" در جمله به وجود مي‌آيد; آن دو معنا عبارت‌اند از:
1. معناي "تنصيص بر عموم‌": "مِن‌" گاهي سبب مي‌شود كه عمومي بودن و فراگيري مفهوم جمله به صراحت بيان مي‌شود، مانند آن كه اگر بگويي "ماجائني رجل‌" معنايش اين است كه "مردي نزدمن نيامد"، ولي تصريح ندارد در اين كه "هيچ مردي نزد من نيامد"، يعني ممكن است كه مقصود آن باشد كه تنها يك مرد نزد او نيامده است‌، ولي اگر پيش از "رجل‌" كلمة "مِن‌" اضافه شود، به اين معنا ـ كه هيچ مردي نزد من نيامد ـ تصريح مي‌شود: "ماجائني من رجل‌" يعني "نيامد نزد من هيچ مردي‌"، "..وَمَا تَسْقُطُ مِن وَرَقَة‌ٍ إِلآ يَعْلَمُهَا... ;(انعام‌،59) هيچ برگي ]از درختي‌[ نمي‌افتد، مگر اين كه از آن آگاه است‌."
2. معناي "تأكيد عموم‌": برخي جمله‌ها بدون داشتن "من‌" داراي مفهومي عام هستند، مانند: "ماجائني احد" كسي نزد من نيامد، ولي با آمدن "مِن‌" اين مفهوم عام‌، تأكيد مي‌شود: "ماجائني من احد" هيچ كس نزد من نيامد. اين معنا در اين آية شريف دو بار آمده است‌: "... مَّا تَرَي‌َ فِي خَلْق‌ِ الرَّحْمَـَن‌ِ مِن تَفَـَوُت‌ٍ فَارْجِع‌ِ الْبَصَرَ هَل‌ْ تَرَي‌َ مِن فُطُورٍ ;(ملك‌،3) در آفرينش خداوند رحمان "هيچ‌" تضاد و عيبي نمي‌بيني‌. بار ديگر نگاه كن آيا "هيچ‌" شكاف و خللي مشاهده مي‌كني‌؟!"
هر گاه "مِن‌" در زبان عرب به اين دو معنا به كار رود، در اصطلاح به آن "مِن‌" زائده مي‌گويند.(مغني اللبيب‌، ابن هشام انصاري‌، ج 1، ص 318 ـ 323، نشر كتابخانة آيت الله مرعشي‌، قم‌.)
eporsesh.com
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
زیست‌بوم پایداری و ریشه‌های هویت؛ واکاوی جامعه‌شناختی و راهبردی جایگاه روستا و عشایر در بازتولید حیات ملی
زیست‌بوم پایداری و ریشه‌های هویت؛ واکاوی جامعه‌شناختی و راهبردی جایگاه روستا و عشایر در بازتولید حیات ملی
معیارهای قرآنی برای اعتراضات مردمی (۵): حفظ امید و جلوگیری از یأس مؤمنان
معیارهای قرآنی برای اعتراضات مردمی (۵): حفظ امید و جلوگیری از یأس مؤمنان
چرا فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو دوباره افزایش یافته است؟
چرا فاصله قیمت کارخانه و بازار خودرو دوباره افزایش یافته است؟
چگونه حافظه گوشی را خالی کنیم؟ روش‌های ساده برای افزایش فضای ذخیره‌سازی
چگونه حافظه گوشی را خالی کنیم؟ روش‌های ساده برای افزایش فضای ذخیره‌سازی
نماز؛ اکسیر فلاح و رستگاری و رکن حیات طیّبه
نماز؛ اکسیر فلاح و رستگاری و رکن حیات طیّبه
معیارهای قرآنی برای اعتراضات مردمی (۴): عدم اطاعت از کفار و منافقان
معیارهای قرآنی برای اعتراضات مردمی (۴): عدم اطاعت از کفار و منافقان
نماز؛ ستون تمدن اسلامی: خوانش راهبردی پیام رهبر انقلاب به اجلاس سراسری نماز ۱۴۰۵
نماز؛ ستون تمدن اسلامی: خوانش راهبردی پیام رهبر انقلاب به اجلاس سراسری نماز ۱۴۰۵
آرامش از درون؛ نقش معنویت در سلامت روان و سبک زندگی مؤمنانه
آرامش از درون؛ نقش معنویت در سلامت روان و سبک زندگی مؤمنانه
خانه؛ نخستین مدرسه ایمان
خانه؛ نخستین مدرسه ایمان
بهترین روش نگهداری از لبو در یخچال و فریزر
بهترین روش نگهداری از لبو در یخچال و فریزر
طلایه‌داران تمدن نوین؛ واکاوی مسئولیت‌های نخبگان در هندسه‌ قدرت و پیشرفت ایران اسلامی
طلایه‌داران تمدن نوین؛ واکاوی مسئولیت‌های نخبگان در هندسه‌ قدرت و پیشرفت ایران اسلامی
قناعت؛ هنر خوب زیستن در دنیای مصرف‌زده
قناعت؛ هنر خوب زیستن در دنیای مصرف‌زده
ایمان در جهان آنلاین؛ سبک زندگی مؤمنانه میان فرصت‌ها و چالش‌های فضای مجازی
ایمان در جهان آنلاین؛ سبک زندگی مؤمنانه میان فرصت‌ها و چالش‌های فضای مجازی
نقد و پاسخ به شبهه‌ی منسوب به گاندی درباره‌ی دعوت به بهشت
نقد و پاسخ به شبهه‌ی منسوب به گاندی درباره‌ی دعوت به بهشت
منزلت و تکریم سالمندان؛ واکاوی ابعاد جمعیتی، اخلاق مراقبت و مسئولیت‌های فردی و حاکمیتی
منزلت و تکریم سالمندان؛ واکاوی ابعاد جمعیتی، اخلاق مراقبت و مسئولیت‌های فردی و حاکمیتی