پرسش :
به چه دليل مقام امامت از مقام پيامبري بالاتر است؟
پاسخ :
بر اساس آيه 124 سوره بقره: «انى جاعلك للناس اماما» به برتر بودن مقام امامت از مقام نبوت روشن مي شود. زيرا به لحاظ تاريخى، مقام امامت آن وقت به حضرت ابراهيم اعطا گرديد كه ايشان مقام نبوت را داشتند. اين مطلب به ويژه با توجه به لحن آيه كه امامت را مبتنى بر امتحانات و آزمايشات سخت در دوران نبوت حضرت ابراهيم مبتنى كرده است به خوبى فهميده مىشود. آيه در مقام اعطاى نشان و درجه عالىترى است كه با درجات پيشين تفاوت ماهوى و حقيقى را داراست. و اگر جز اين باشد لغويت در حكم تازه لازم مىآيد.بنابراين مقام امامت مقامى است كه در رتبه بالاترى از مقام نبوت قرار گرفته است. حالا تفاوت ميان اين دو و اينكه آن رتبه بالاتر چيست؟ نظريات ذيل را در ميان علماء مىتوان مشاهده كرد: 1ـ بعضى گفتهاند: تنها فرق امام با نبى در اين است كه به نبى وحى مىشود اما بر امام وحى صورت نمىگيرد. به نظر مىرسد اين فرق درست نباشد زيرا علىالقاعده بايستى درجه بالاتر ويژگيهاى درجه پايينتر را در خود حفظ كند نه اينكه تنزل بكند. 2ـ در نظر برخى، از جمله علامه طباطبايى، نبى تنها داراى هدايت تشريعى و به اصطلاح ارائه كننده طريق است. اما امام افزون بر آن، داراى هدايت تكوينى هم هست. يعنى امام از نظر تأثير باطنى و نفوذ روحانى كه اثر وجوديش در قلب انسان مىتابد او را هدايت مىكند. و لذا مقامامامت يكنوع ولايت بر اعمال مردم است از نظر باطن، كه توأم با هدايت مىباشد. (ترجمه تفسير الميزان، ج 1، ص 372 تا ص 382). 3ـ برخى هم چون استاد مطهرى(ره) گفتهاند: فرق نبوت و امامت در اين است كه نبوت راهنمايى، ابلاغ و اخبار است. ولى امامت، رهبرى يعنى علاوه بر رهبرى اجتماعى، رهبرى معنوى به سوى خدا هم هست. (مطهرى، مرتضى، مجموعه آثار، ج 3،ص 318). 4ـ برخى ديگر مانند استاد سبحانى معتقدند: نبى تنها مأمور به ابلاغ رسالت و دادن نويدها و بيمها به مردم است اما امام علاوه بر آن پيشوايى است كه شخصا داراى سمَت امر و نهى و تكليف و دستورات است. و جامعه بشرى را با مديريت صحيح به حد كمال رساند.(سبحانى، جعفر، منشور جاويد، انتشارات توحيد، ج 5، ص 252) البته اين نکته را توجه داشته باشيد که برخي از پيامبران، مانند پيامبر اسلام(ص) علاوه بر نبوت مقام امامت و رهبري عملي جامعه ديني را نيز بر عهده داشته اند. از اين رو برتري مقام امامت به معناي برتري امامان(ع) بر آن حضرت(ص) نيست.
porseman.org
بر اساس آيه 124 سوره بقره: «انى جاعلك للناس اماما» به برتر بودن مقام امامت از مقام نبوت روشن مي شود. زيرا به لحاظ تاريخى، مقام امامت آن وقت به حضرت ابراهيم اعطا گرديد كه ايشان مقام نبوت را داشتند. اين مطلب به ويژه با توجه به لحن آيه كه امامت را مبتنى بر امتحانات و آزمايشات سخت در دوران نبوت حضرت ابراهيم مبتنى كرده است به خوبى فهميده مىشود. آيه در مقام اعطاى نشان و درجه عالىترى است كه با درجات پيشين تفاوت ماهوى و حقيقى را داراست. و اگر جز اين باشد لغويت در حكم تازه لازم مىآيد.بنابراين مقام امامت مقامى است كه در رتبه بالاترى از مقام نبوت قرار گرفته است. حالا تفاوت ميان اين دو و اينكه آن رتبه بالاتر چيست؟ نظريات ذيل را در ميان علماء مىتوان مشاهده كرد: 1ـ بعضى گفتهاند: تنها فرق امام با نبى در اين است كه به نبى وحى مىشود اما بر امام وحى صورت نمىگيرد. به نظر مىرسد اين فرق درست نباشد زيرا علىالقاعده بايستى درجه بالاتر ويژگيهاى درجه پايينتر را در خود حفظ كند نه اينكه تنزل بكند. 2ـ در نظر برخى، از جمله علامه طباطبايى، نبى تنها داراى هدايت تشريعى و به اصطلاح ارائه كننده طريق است. اما امام افزون بر آن، داراى هدايت تكوينى هم هست. يعنى امام از نظر تأثير باطنى و نفوذ روحانى كه اثر وجوديش در قلب انسان مىتابد او را هدايت مىكند. و لذا مقامامامت يكنوع ولايت بر اعمال مردم است از نظر باطن، كه توأم با هدايت مىباشد. (ترجمه تفسير الميزان، ج 1، ص 372 تا ص 382). 3ـ برخى هم چون استاد مطهرى(ره) گفتهاند: فرق نبوت و امامت در اين است كه نبوت راهنمايى، ابلاغ و اخبار است. ولى امامت، رهبرى يعنى علاوه بر رهبرى اجتماعى، رهبرى معنوى به سوى خدا هم هست. (مطهرى، مرتضى، مجموعه آثار، ج 3،ص 318). 4ـ برخى ديگر مانند استاد سبحانى معتقدند: نبى تنها مأمور به ابلاغ رسالت و دادن نويدها و بيمها به مردم است اما امام علاوه بر آن پيشوايى است كه شخصا داراى سمَت امر و نهى و تكليف و دستورات است. و جامعه بشرى را با مديريت صحيح به حد كمال رساند.(سبحانى، جعفر، منشور جاويد، انتشارات توحيد، ج 5، ص 252) البته اين نکته را توجه داشته باشيد که برخي از پيامبران، مانند پيامبر اسلام(ص) علاوه بر نبوت مقام امامت و رهبري عملي جامعه ديني را نيز بر عهده داشته اند. از اين رو برتري مقام امامت به معناي برتري امامان(ع) بر آن حضرت(ص) نيست.
porseman.org
