پرسش :
وقتي قيامت مي شود انسان چه مقدار از علم را كشف كرده است ؟
پاسخ :
نخست بايد دانست كه علم داراي مراتب است و علم مطلق فقط از آن خداست و همه انسانها و حتي پيامبر اسلام كه اشرف مخلوقات است به درگاه خداوند عرضه مي دارد «رب زدني علما؛ پروردگارا علم مرا فزوني بخش» (طه، آيه 114).
آنچه حتمي است رشد علمي انسانها در زمان ظهور بسيار خواهد بود. در روايات مربوط به حضرت مهدى(عج) آمده است در زمان حكومت آن حضرت علوم در تمام ابعاد خود پيشرفت خواهد كرد. در روايتى از امام صادق(ع) وارد شده است كه: «دانش بيست و هفت حرف (شاخه و برگ)است و مجموع آنچه پيامبران آوردهاند دو حرف است و مردم تا آن روز بيش از آن دو حرف را نمىدانند و چون قائم قيام كند بيست و پنج حرف بقيه را برون آورده و در ميان مردم منتشر سازد و بدينسان مجموع بيست و هفت جزء دانش را نشر مىدهد، (بحارالانوار،ج 52، ص 336).
نكته دوم اين كه متعلق علم و آگاهي متفاوت است و رشته هاي فراواني را شامل مي شود آنچه حتمي است در زمان ظهور نسبت به حقانيت دين و قدرت حاكمه خداوند همه به يقين مي رسند.
براي توضيح بيشتر توجه شما را به مطالب زير جلب مي كنيم:
1. از مجموع رواياتي كه رويدادهاي پس از ظهور حضرت مهدي(عج) را ذكر كرده اند، معلوم مي شود كه دنياي بشريت در آن هنگام، در همه عرصه هاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي و... دست خوش دگرگوني هاي جدي قرار مي گيرد، به گونه اي است كه در زمينه هاي مزبور، دنياي مادي با ظرفيت هاي فوق العاده اي به بار مي نشيند.
2. بي ترديد، نمايان شدن حقايق عالم همچون آگاهي از رمز و رازهاي طبيعت، شناخت حق و باطل، پي بردن به اسرار آفرينش و... از جمله دگرگوني هاي ياد شده خواهد بود در اين باره به چند روايت اشاره مي شود:
الف) امام محمد باقر(ع) فرمود: «اذا قام قائمنا وضع الله يده علي رؤوس العباد فجمع بها عقولهم و كملت به احلامهم؛ زماني كه حضرت مهدي(عج) قيام مي كند، خداوند دست خود را بر سر بندگان قرار مي دهد، در نتيجه عقل هايشان فزوني مي گيرد و بردباريشان كامل مي شود» (معجم احاديث الامام المهدي، ج3، ص 325).
ب) امام صادق(ع) مي فرمايد: «اذا قام قائمنا اشرقت الارض بنور ربها واستغني العباد عن ضوء الشمس و ذهبت الظلمه؛ هنگامي كه قائم ما قيام مي كند، زمين به نور پروردگارش روشن مي شود و بندگان از نور آفتاب بي نياز شده، ظلمت برطرف مي گردد» (ارشاد مفيد، به نقل از آيت الله مكارم شيرازي و ديگران، تفسير نمونه، ج 19، ص 545).
3. با توجه به احاديث مزبور و روايات مشابه آن، پيدايش دگرگوني علمي در مردم عصر ظهور، امري قطعي است؛ ولي در اين باره كه آيا ميزان دگرگوني مزبور تا بدانجاست كه ديگر هيچ مجهولي براي كسي باقي نماند، سخن به ميان نياورده اند.
4. از برخي آيات قرآن، فهميده مي شود كه دست يابي به حقايق اعمال مربوط به روز قيامت است: «و اشرقت الارض بنور ربها و وضع الكتاب...؛ [در روز قيامت] زمين به نور پروردگارش روشن مي شود و نامه هاي اعمال را پيش مي نهند...».
مرحوم علامه طباطبايي مي فرمايند: مراد از روشن شدن زمين به نور پروردگار كه از ويژگي هاي روز قيامت است، كنار رفتن پرده ها و حجاب ها و نمايان شدن حقايق اشياء و اعمال آدميان، از خير و شر اطاعت و نافرماني و حق و باطل مي باشد. آنگاه در تأييد اين معنا به آيه 22 سوره مباركه «ق» استناد مي فرمايند: «لقد كنت في غفله من هذا فكشفنا عنك غطائك فبصرك اليوم حديد؛ تو از اين موضوع غافل بودي، ما از كنار چشمانت، پرده را كنار زديم و امروز چشمت به خوبي مي بيند».
www.morsalat.com
نخست بايد دانست كه علم داراي مراتب است و علم مطلق فقط از آن خداست و همه انسانها و حتي پيامبر اسلام كه اشرف مخلوقات است به درگاه خداوند عرضه مي دارد «رب زدني علما؛ پروردگارا علم مرا فزوني بخش» (طه، آيه 114).
آنچه حتمي است رشد علمي انسانها در زمان ظهور بسيار خواهد بود. در روايات مربوط به حضرت مهدى(عج) آمده است در زمان حكومت آن حضرت علوم در تمام ابعاد خود پيشرفت خواهد كرد. در روايتى از امام صادق(ع) وارد شده است كه: «دانش بيست و هفت حرف (شاخه و برگ)است و مجموع آنچه پيامبران آوردهاند دو حرف است و مردم تا آن روز بيش از آن دو حرف را نمىدانند و چون قائم قيام كند بيست و پنج حرف بقيه را برون آورده و در ميان مردم منتشر سازد و بدينسان مجموع بيست و هفت جزء دانش را نشر مىدهد، (بحارالانوار،ج 52، ص 336).
نكته دوم اين كه متعلق علم و آگاهي متفاوت است و رشته هاي فراواني را شامل مي شود آنچه حتمي است در زمان ظهور نسبت به حقانيت دين و قدرت حاكمه خداوند همه به يقين مي رسند.
براي توضيح بيشتر توجه شما را به مطالب زير جلب مي كنيم:
1. از مجموع رواياتي كه رويدادهاي پس از ظهور حضرت مهدي(عج) را ذكر كرده اند، معلوم مي شود كه دنياي بشريت در آن هنگام، در همه عرصه هاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي، فرهنگي و... دست خوش دگرگوني هاي جدي قرار مي گيرد، به گونه اي است كه در زمينه هاي مزبور، دنياي مادي با ظرفيت هاي فوق العاده اي به بار مي نشيند.
2. بي ترديد، نمايان شدن حقايق عالم همچون آگاهي از رمز و رازهاي طبيعت، شناخت حق و باطل، پي بردن به اسرار آفرينش و... از جمله دگرگوني هاي ياد شده خواهد بود در اين باره به چند روايت اشاره مي شود:
الف) امام محمد باقر(ع) فرمود: «اذا قام قائمنا وضع الله يده علي رؤوس العباد فجمع بها عقولهم و كملت به احلامهم؛ زماني كه حضرت مهدي(عج) قيام مي كند، خداوند دست خود را بر سر بندگان قرار مي دهد، در نتيجه عقل هايشان فزوني مي گيرد و بردباريشان كامل مي شود» (معجم احاديث الامام المهدي، ج3، ص 325).
ب) امام صادق(ع) مي فرمايد: «اذا قام قائمنا اشرقت الارض بنور ربها واستغني العباد عن ضوء الشمس و ذهبت الظلمه؛ هنگامي كه قائم ما قيام مي كند، زمين به نور پروردگارش روشن مي شود و بندگان از نور آفتاب بي نياز شده، ظلمت برطرف مي گردد» (ارشاد مفيد، به نقل از آيت الله مكارم شيرازي و ديگران، تفسير نمونه، ج 19، ص 545).
3. با توجه به احاديث مزبور و روايات مشابه آن، پيدايش دگرگوني علمي در مردم عصر ظهور، امري قطعي است؛ ولي در اين باره كه آيا ميزان دگرگوني مزبور تا بدانجاست كه ديگر هيچ مجهولي براي كسي باقي نماند، سخن به ميان نياورده اند.
4. از برخي آيات قرآن، فهميده مي شود كه دست يابي به حقايق اعمال مربوط به روز قيامت است: «و اشرقت الارض بنور ربها و وضع الكتاب...؛ [در روز قيامت] زمين به نور پروردگارش روشن مي شود و نامه هاي اعمال را پيش مي نهند...».
مرحوم علامه طباطبايي مي فرمايند: مراد از روشن شدن زمين به نور پروردگار كه از ويژگي هاي روز قيامت است، كنار رفتن پرده ها و حجاب ها و نمايان شدن حقايق اشياء و اعمال آدميان، از خير و شر اطاعت و نافرماني و حق و باطل مي باشد. آنگاه در تأييد اين معنا به آيه 22 سوره مباركه «ق» استناد مي فرمايند: «لقد كنت في غفله من هذا فكشفنا عنك غطائك فبصرك اليوم حديد؛ تو از اين موضوع غافل بودي، ما از كنار چشمانت، پرده را كنار زديم و امروز چشمت به خوبي مي بيند».
www.morsalat.com
