پرسش :
کشورهاى جهان و مجامع بین المللى در مورد تجاوز عراق چه واکنشى نشان دادند؟ آیا واکنش ها معقول و عادلانه بود؟
پاسخ :
در مجموع کشورها و مجامع بینالمللى غالبا مشى بىتفاوتى ظاهرى، با جهتگیرى واقعى به نفع عراق را دنبال کردند. براى نمونه به اختصار به مواضع و برخوردهاى شوراى امنیت سازمان ملل متحد، سازمان کنفرانس اسلامى و دولت ایالات متحده امریکا، اشاره مىشود:
شوراى امنیت سازمان ملل
شوراى امنیت به موجب بند 1 ماده 24 منشور سازمان ملل، مسئولیت اولیه حفظ صلح و امنیت بینالمللى را بر عهده دارد: »به منظور تأمین اقدام سریع و مؤثر از طرف سازمان ملل متحد، اعضاى آن مسئولیت اولیه حفظ صلح و امنیت بینالمللى را به شوراى امنیت واگذار مىنمایند و موافقت مىکنند که شوراى امنیت در اجراى وظایفى که به موجب این مسئولیت بر عهده دارد از طرف آنها اقدام نماید. « در اجراى این مسئولیت، بر اساس ماده 39 منشور: »شوراى امنیت وجود هر گونه تهدید علیه صلح، نقض صلح و یا عمل تجاوز را احراز و توصیههایى خواهد نمود یا تصمیم خواهد گرفت ... « آیا شوراى امنیت سازمان ملل به این وظایف خود در قبال جنگ ایران و عراق عمل کرده است؟
با وجود اینکه تجاوز عراق به ایران کاملا محرز بود، اما شوراى امنیت سازمان ملل در اولین واکنش خود در 23 سپتامبر1980 ) 1مهر 1359( یک روز پس از آغاز جنگ، در بیانیهاى رسمى از »احراز تجاوز« عراق به ایران خوددارى کرد و آن را »وضعیت« نامید. شورا حتى »درگیرى مسلحانه« در مرزهاى دو کشور را در حد »نقض صلح« و »تهدید علیه صلح« هم ندانست تا با توسل به مواد 41 و 42 منشور »به اقدامى که براى حفظ یا اعاده صلح و امنیت بینالمللى ضرورى است، مبادرت کند« و با تشکیل نیروهاى ملل متحد وضعیت گذشته را اعاده کند. به این ترتیب شوراى امنیت عملا مواد فصل هفتم منشور درباره »اقدام در موارد تهدید علیه صلح، نقض صلح و اعمال تجاوز« را نادیده گرفت. با این حال شورا نمىتوانست از تصمیمگیرى در مورد جنگ ایران و عراق طفره برود. لذا در 28 سپتامبر1980 )6مهر 1359( نخستین قطعنامه خود یعنى قطعنامه 479 را صادر کرد. در این قطعنامه شوراى امنیت از دو کشور درگیر خواست « 1- ... بلافاصله از توسل بیشتر به قوه قهریه بپرهیزند و اختلاف خود را مسالمتآمیز و بر طبق اصول عدالت و حقوق بینالمللى حل نمایند.
2- ... هرگونه پیشنهاد میانجىگرى و سازش با توسل به سازمانهاى منطقهاى را که مىتواند اجراى تعهداتش بر اساس منشور ملل متحد را تسهیل نماید، بپذیرند. «
در قطعنامه همچنین از کلیه کشورهاى عضو خواسته شده بود » نهایت خویشتن دارى را مراعات نمایند و از هر عملى که ممکن است منجر به تشدید برخورد شود، خوددارى کنند. «
همان گونه که از مفاد قطعنامه بر مىآید، هیچ اشارهاى به تجاوز عراق و یا نقض تمامیت ارضى ایران نشده، پیشنهاد آتش بس نداده و از نیروهاى متجاوز خواسته نشده است که سرزمینهاى اشغالى را ترک کنند. در این قطعنامه تنها از ایران و عراق خواسته شده است که از استفاده بیشتر از زور خوددارى کنند که در واقع مفهوم آن چنین است که نیروهاى عراقى همچنان مناطق اشغالى را تحت کنترل داشته باشند و نیروهاى ایران از حمله براى بازپس گیرى سرزمینهاى اشغالى بپرهیزند.
سازمان کنفرانس اسلامى
با آغاز جنگ ایران و عراق، به پیشنهاد اندونزى و لیبى، در 26 سپتامبر1980 )4مهر 1359( به منظور بررسى جنگ، اجلاس فوقالعاده وزیران خارجهى کشورهاى عضو کنفرانس در نیویورک برگزار شد. در این اجلاس کمیتهاى به عنوان کمیتهى حسن نیت متشکل از سران 9 کشور تشکیل شد که ریاست آن به عهدهى ضیاء الحق رئیس جمهور پاکستان و مقر آن در جده بود. این کمیته به بررسى جوانب مسئله جنگ پرداخت. این هیئت پس از مسافرت به ایران و عراق با رهبران دو کشور مذاکره و گفت و گو کرد. صدام در مذاکره با این هیئت اظهار داشت که حاضر به اجراى یک آتش بس یک طرفه است )وى قبلا نیز این مسئله را در سخنرانى خود که در رسانههاى عراق منعکس شد، اعلام کرده بود( و اعلام کرد که حاضر است آن را تحت نظارت هر سازمانى که مورد موافقت ایران باشد به اجرا در آورد. به دنبال آن دولت عراق متن پیشنهادى خود را در این مورد که حاوى چند بند بود اعلام کرد. در مقدمه این متن آمده بود که دولت عراق با توجه به این حقیقت که در موقعیت برتر نظامى است، در سپتامبر 1980 آمادگىاش را براى آتش بس در صورتى که ایران موافق باشد، اعلام مىدارد . پس از این مقدمه عراق شرایط خود را براى برقرارى آتش بس به این صورت اعلام کرد:
1- توقف هرگونه عملیات نظامى در هوا، دریا و زمین از جانب ایران علیه نیروهاى عراقى.
2- توقف بیانیههاى مداخله جویانه که مغایر با آتش بس باشند و توسل به مذاکره توسط رهبران مسئول سیاسى نظامى در ایران.
3- کاهش تمرکز نظامى در نقاط تماس بین طرفین در مرزها.
مسئولان ایران نیز در دیدار با هیئت فوق، براى قبول آتش بس دو شرط قائل شدند:
1- عقبنشینى سربازان عراقى از ایران.
2- وعده عراق مبنى بر عدم مداخله مستقیم و غیر مستقیم در امور داخلى ایران.
لازم به توضیح است که در این زمان کیلومترها از خاک و تعدادى از شهرها و روستاهاى ایران در اشغال سربازان عراقى بود.
این هیئت گزارش گفت و گوهاى خود را به اجلاس فوقالعاده در نیویورک که یک ماه بعد در اول اکتبر 1980 جهت شنیدن و بررسى گزارش هیئت تشکیل شده بود، ارائه داد.
اجلاس مذکور ضمن استماع گزارش دبیر کل درباره هیئت حسن نیت و همچنین سخنرانى ضیاءالحق و نمایندگانى از ایران و عراق اعلام داشت:
«کنفرانس وزراى خارجهى اسلامى در نیویورک توصیه مىکند که هیئت به کوششهاى خود ادامه دهد و توصیه مىکند که این نشست تا رسیدن به یک نتیجه مطلوب و جلوگیرى از خونریزى مسلمین استمرار یابد. »
یک ماه پس از آغاز جنگ در 28 مهر 1359 حبیب شطى دبیر کنفرانس به ایران آمد و در دیدار با امام خمینى نظر ایشان را دربارهى ورود هیئتى از کنفرانس اسلامى جهت بررسى جنگ جویا شد. امام در پاسخ به حبیب شطى فرمودند: «براى رسیدگى به جنایات صدام آمدن به ایران مانعى ندارد. »
مواضع و اقدامات امریکا در قبال تجاوز عراق
امریکایىها ضمن توصیه به شوروى مبنى بر عدم مداخله در جنگ ایران و عراق، سه مسئله اساسى را در پیامد حملهى عراق پیگیرى مىکردند:
1- حملهى عراق باعث آزادى جاسوسان امریکایى شود.
2- ایران براى بازداشتن عراق از ادامه تجاوز، ضمن بر آورده ساختن خواستههاى امریکا، از این کشور درخواست کمک کند.
3- ایران با زیر پا گذاشتن برخى اصول انقلابى خود، در مجامع رسمى بینالمللى حضور یابد و به قواعد آنها تن دهد. امریکا براى تحقق این امر در ظاهر به اصطلاح بىطرفى فعال را دنبال مىکرد و از سوى دیگر سعى داشت ایران از دست زدن به انسداد تنگه هرمز - که تنها امکان اعمال فشار ایران بر نظام بینالمللى براى بازداشتن از هجوم بیشتر عراق بود - باز دارد.
این در حالى بود که امریکا نظارهگر پیشروى عراق بود و وقتى در هفته دوم جنگ، عراق را دستیابى کامل به اهداف خود ناتوان دید به جاى پیشنهاد عقبنشینى تنها خواستار آتش بس آن هم از طریق کشورهاى منطقه یا کنفرانس اسلامى و سازمان ملل شد.
گزیدهاى از اظهارات مقامات امریکایى در آغاز تجاوز عراق:
کارتر رئیس جمهور امریکا: جنگ ایران و عراق ممکن است به آزادى گروگانهاى امریکایى منجر شود. از طرفى این جنگ مىتواند ایران را در مورد لزوم صلح و قبول قوانین بینالمللى متقاعد سازد. خبرهاى رسیده از ایران حاکى است که اشتیاق شدیدى در ایرانیان براى حل اختلافاتشان با ما دیده مىشود.
ادموند ماسکى وزیر امور خارجه امریکا: اگر ایران بخواهد تعهد و نقش کامل خود را در جامعه ملل ایفا کند، نخست باید گروگانهاى امریکایى را آزاد کند. رهایى گروگانهاى امریکایى به تحریمهاى بینالمللى علیه ایران و انزواى ایران در صحنه جهانى پایان مىدهد و آثار انسانى گوناگونى به جاى خواهد گذاشت. امریکا آماده است به محض آزادى گروگانها، بر اساس احترام متقابل و برابرى، کلیه مسائل حل نشده و سوء تفاهمهایى را که ایران و امریکا را از هم جدا ساخته است، مورد رسیدگى قرار دهد.
سخنگوى دولت امریکا: ایالات متحده بر تصمیم خود مبنى بر عدم فروش قطعات یدکى تسلیحاتى به ارتش ایران استوار است ... دولت امریکا اطلاعى از تحول اوضاع جنگ ندارد.
رادیو امریکا: امریکا قصد ندارد در اوضاع ایران و عراق دخالت نماید و کماکان موضع بىطرفى اتخاذ خواهد کرد.
رئیس جمهورى امریکا: امریکا آزادى عبور کشتىها از تنگه هرمز را اصل اساسى مىداند ... ایالات متحده امریکا در این زد و خوردها مداخله نخواهد کرد و به شوروى نیز توصیه مىکند که از دخالت خوددارى ورزد.
ادموند ماسکى، وزیر امور خارجه امریکا: ایالات متحده در حال مشورت با متحدین خود درباره ایجاد یک نیروى دریایى در صورت مسدود شدن خلیج فارس است ... هم روسها و هم ما مىدانیم این اوضاع به سود هیچ کس نیست و هر دو برآنیم راهى براى پایان آن بیابیم.
کریستوفر معاون وزیر امور خارجه امریکا: ایالات متحده و کشورهاى هم پیمان عربى تلاش مىکنند در صورت بسته شدن راه آبى هرمز، تدابیر لازم را اتخاذ کنند. سخنگوى پنتاگون: امریکا نیروهاى نظامى خود را در خلیج فارس گسترش مىدهد، از جمله ناوهاى حامل 20600 تفنگدار دریایى امریکا که اکنون در منطقه مستقر شدهاند.
روزنامه نیویورک تایمز: تصمیمى مبنى بر تهیه سپاه دویست هزار نفرى و یکصد هزار سرباز ذخیره براى عملیات فوقالعاده در منطقه، اتخاذ شده است و جزیره به دیهگو گارسیا، پایگاه نظامى امریکا تقویت مىشود.
نماینده امریکا در سازمان ملل: اگر عراق از امریکا کمک بخواهد، امریکا هرگونه امکانات نظامى را در اختیار عراق قرار خواهد داد.
کریستوفر معاون وزیر امور خارجه امریکا: اتحاد جماهیر شوروى مىداند که ایالات متحده در صورت دخالت آن کشور ساکت نخواهد نشست.
وزیر خارجه امریکا به طور جداگانه با معاون وزارت خارجه عمان و وزیران خارجه بحرین، پاکستان و مصر که براى شرکت در جلسات مجمع عمومى سازمان ملل به نیویورک رفتهاند، دیدار و تبادل نظر کرد و گفت: امریکا منتظر نتایج میانجىگرى کنفرانس اسلامى و سازمان ملل متحد است.
کارتر: اگر به جنگ جمهورى اسلامى و عراق پایان داده نشود، به زودى تبدیل به بحران بزرگى براى جهانیان خواهد شد.
منبع: جنگ ایران و عراق، پرسشها و پاسخها، فرهاد درویشی، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ
در مجموع کشورها و مجامع بینالمللى غالبا مشى بىتفاوتى ظاهرى، با جهتگیرى واقعى به نفع عراق را دنبال کردند. براى نمونه به اختصار به مواضع و برخوردهاى شوراى امنیت سازمان ملل متحد، سازمان کنفرانس اسلامى و دولت ایالات متحده امریکا، اشاره مىشود:
شوراى امنیت سازمان ملل
شوراى امنیت به موجب بند 1 ماده 24 منشور سازمان ملل، مسئولیت اولیه حفظ صلح و امنیت بینالمللى را بر عهده دارد: »به منظور تأمین اقدام سریع و مؤثر از طرف سازمان ملل متحد، اعضاى آن مسئولیت اولیه حفظ صلح و امنیت بینالمللى را به شوراى امنیت واگذار مىنمایند و موافقت مىکنند که شوراى امنیت در اجراى وظایفى که به موجب این مسئولیت بر عهده دارد از طرف آنها اقدام نماید. « در اجراى این مسئولیت، بر اساس ماده 39 منشور: »شوراى امنیت وجود هر گونه تهدید علیه صلح، نقض صلح و یا عمل تجاوز را احراز و توصیههایى خواهد نمود یا تصمیم خواهد گرفت ... « آیا شوراى امنیت سازمان ملل به این وظایف خود در قبال جنگ ایران و عراق عمل کرده است؟
با وجود اینکه تجاوز عراق به ایران کاملا محرز بود، اما شوراى امنیت سازمان ملل در اولین واکنش خود در 23 سپتامبر1980 ) 1مهر 1359( یک روز پس از آغاز جنگ، در بیانیهاى رسمى از »احراز تجاوز« عراق به ایران خوددارى کرد و آن را »وضعیت« نامید. شورا حتى »درگیرى مسلحانه« در مرزهاى دو کشور را در حد »نقض صلح« و »تهدید علیه صلح« هم ندانست تا با توسل به مواد 41 و 42 منشور »به اقدامى که براى حفظ یا اعاده صلح و امنیت بینالمللى ضرورى است، مبادرت کند« و با تشکیل نیروهاى ملل متحد وضعیت گذشته را اعاده کند. به این ترتیب شوراى امنیت عملا مواد فصل هفتم منشور درباره »اقدام در موارد تهدید علیه صلح، نقض صلح و اعمال تجاوز« را نادیده گرفت. با این حال شورا نمىتوانست از تصمیمگیرى در مورد جنگ ایران و عراق طفره برود. لذا در 28 سپتامبر1980 )6مهر 1359( نخستین قطعنامه خود یعنى قطعنامه 479 را صادر کرد. در این قطعنامه شوراى امنیت از دو کشور درگیر خواست « 1- ... بلافاصله از توسل بیشتر به قوه قهریه بپرهیزند و اختلاف خود را مسالمتآمیز و بر طبق اصول عدالت و حقوق بینالمللى حل نمایند.
2- ... هرگونه پیشنهاد میانجىگرى و سازش با توسل به سازمانهاى منطقهاى را که مىتواند اجراى تعهداتش بر اساس منشور ملل متحد را تسهیل نماید، بپذیرند. «
در قطعنامه همچنین از کلیه کشورهاى عضو خواسته شده بود » نهایت خویشتن دارى را مراعات نمایند و از هر عملى که ممکن است منجر به تشدید برخورد شود، خوددارى کنند. «
همان گونه که از مفاد قطعنامه بر مىآید، هیچ اشارهاى به تجاوز عراق و یا نقض تمامیت ارضى ایران نشده، پیشنهاد آتش بس نداده و از نیروهاى متجاوز خواسته نشده است که سرزمینهاى اشغالى را ترک کنند. در این قطعنامه تنها از ایران و عراق خواسته شده است که از استفاده بیشتر از زور خوددارى کنند که در واقع مفهوم آن چنین است که نیروهاى عراقى همچنان مناطق اشغالى را تحت کنترل داشته باشند و نیروهاى ایران از حمله براى بازپس گیرى سرزمینهاى اشغالى بپرهیزند.
سازمان کنفرانس اسلامى
با آغاز جنگ ایران و عراق، به پیشنهاد اندونزى و لیبى، در 26 سپتامبر1980 )4مهر 1359( به منظور بررسى جنگ، اجلاس فوقالعاده وزیران خارجهى کشورهاى عضو کنفرانس در نیویورک برگزار شد. در این اجلاس کمیتهاى به عنوان کمیتهى حسن نیت متشکل از سران 9 کشور تشکیل شد که ریاست آن به عهدهى ضیاء الحق رئیس جمهور پاکستان و مقر آن در جده بود. این کمیته به بررسى جوانب مسئله جنگ پرداخت. این هیئت پس از مسافرت به ایران و عراق با رهبران دو کشور مذاکره و گفت و گو کرد. صدام در مذاکره با این هیئت اظهار داشت که حاضر به اجراى یک آتش بس یک طرفه است )وى قبلا نیز این مسئله را در سخنرانى خود که در رسانههاى عراق منعکس شد، اعلام کرده بود( و اعلام کرد که حاضر است آن را تحت نظارت هر سازمانى که مورد موافقت ایران باشد به اجرا در آورد. به دنبال آن دولت عراق متن پیشنهادى خود را در این مورد که حاوى چند بند بود اعلام کرد. در مقدمه این متن آمده بود که دولت عراق با توجه به این حقیقت که در موقعیت برتر نظامى است، در سپتامبر 1980 آمادگىاش را براى آتش بس در صورتى که ایران موافق باشد، اعلام مىدارد . پس از این مقدمه عراق شرایط خود را براى برقرارى آتش بس به این صورت اعلام کرد:
1- توقف هرگونه عملیات نظامى در هوا، دریا و زمین از جانب ایران علیه نیروهاى عراقى.
2- توقف بیانیههاى مداخله جویانه که مغایر با آتش بس باشند و توسل به مذاکره توسط رهبران مسئول سیاسى نظامى در ایران.
3- کاهش تمرکز نظامى در نقاط تماس بین طرفین در مرزها.
مسئولان ایران نیز در دیدار با هیئت فوق، براى قبول آتش بس دو شرط قائل شدند:
1- عقبنشینى سربازان عراقى از ایران.
2- وعده عراق مبنى بر عدم مداخله مستقیم و غیر مستقیم در امور داخلى ایران.
لازم به توضیح است که در این زمان کیلومترها از خاک و تعدادى از شهرها و روستاهاى ایران در اشغال سربازان عراقى بود.
این هیئت گزارش گفت و گوهاى خود را به اجلاس فوقالعاده در نیویورک که یک ماه بعد در اول اکتبر 1980 جهت شنیدن و بررسى گزارش هیئت تشکیل شده بود، ارائه داد.
اجلاس مذکور ضمن استماع گزارش دبیر کل درباره هیئت حسن نیت و همچنین سخنرانى ضیاءالحق و نمایندگانى از ایران و عراق اعلام داشت:
«کنفرانس وزراى خارجهى اسلامى در نیویورک توصیه مىکند که هیئت به کوششهاى خود ادامه دهد و توصیه مىکند که این نشست تا رسیدن به یک نتیجه مطلوب و جلوگیرى از خونریزى مسلمین استمرار یابد. »
یک ماه پس از آغاز جنگ در 28 مهر 1359 حبیب شطى دبیر کنفرانس به ایران آمد و در دیدار با امام خمینى نظر ایشان را دربارهى ورود هیئتى از کنفرانس اسلامى جهت بررسى جنگ جویا شد. امام در پاسخ به حبیب شطى فرمودند: «براى رسیدگى به جنایات صدام آمدن به ایران مانعى ندارد. »
مواضع و اقدامات امریکا در قبال تجاوز عراق
امریکایىها ضمن توصیه به شوروى مبنى بر عدم مداخله در جنگ ایران و عراق، سه مسئله اساسى را در پیامد حملهى عراق پیگیرى مىکردند:
1- حملهى عراق باعث آزادى جاسوسان امریکایى شود.
2- ایران براى بازداشتن عراق از ادامه تجاوز، ضمن بر آورده ساختن خواستههاى امریکا، از این کشور درخواست کمک کند.
3- ایران با زیر پا گذاشتن برخى اصول انقلابى خود، در مجامع رسمى بینالمللى حضور یابد و به قواعد آنها تن دهد. امریکا براى تحقق این امر در ظاهر به اصطلاح بىطرفى فعال را دنبال مىکرد و از سوى دیگر سعى داشت ایران از دست زدن به انسداد تنگه هرمز - که تنها امکان اعمال فشار ایران بر نظام بینالمللى براى بازداشتن از هجوم بیشتر عراق بود - باز دارد.
این در حالى بود که امریکا نظارهگر پیشروى عراق بود و وقتى در هفته دوم جنگ، عراق را دستیابى کامل به اهداف خود ناتوان دید به جاى پیشنهاد عقبنشینى تنها خواستار آتش بس آن هم از طریق کشورهاى منطقه یا کنفرانس اسلامى و سازمان ملل شد.
گزیدهاى از اظهارات مقامات امریکایى در آغاز تجاوز عراق:
کارتر رئیس جمهور امریکا: جنگ ایران و عراق ممکن است به آزادى گروگانهاى امریکایى منجر شود. از طرفى این جنگ مىتواند ایران را در مورد لزوم صلح و قبول قوانین بینالمللى متقاعد سازد. خبرهاى رسیده از ایران حاکى است که اشتیاق شدیدى در ایرانیان براى حل اختلافاتشان با ما دیده مىشود.
ادموند ماسکى وزیر امور خارجه امریکا: اگر ایران بخواهد تعهد و نقش کامل خود را در جامعه ملل ایفا کند، نخست باید گروگانهاى امریکایى را آزاد کند. رهایى گروگانهاى امریکایى به تحریمهاى بینالمللى علیه ایران و انزواى ایران در صحنه جهانى پایان مىدهد و آثار انسانى گوناگونى به جاى خواهد گذاشت. امریکا آماده است به محض آزادى گروگانها، بر اساس احترام متقابل و برابرى، کلیه مسائل حل نشده و سوء تفاهمهایى را که ایران و امریکا را از هم جدا ساخته است، مورد رسیدگى قرار دهد.
سخنگوى دولت امریکا: ایالات متحده بر تصمیم خود مبنى بر عدم فروش قطعات یدکى تسلیحاتى به ارتش ایران استوار است ... دولت امریکا اطلاعى از تحول اوضاع جنگ ندارد.
رادیو امریکا: امریکا قصد ندارد در اوضاع ایران و عراق دخالت نماید و کماکان موضع بىطرفى اتخاذ خواهد کرد.
رئیس جمهورى امریکا: امریکا آزادى عبور کشتىها از تنگه هرمز را اصل اساسى مىداند ... ایالات متحده امریکا در این زد و خوردها مداخله نخواهد کرد و به شوروى نیز توصیه مىکند که از دخالت خوددارى ورزد.
ادموند ماسکى، وزیر امور خارجه امریکا: ایالات متحده در حال مشورت با متحدین خود درباره ایجاد یک نیروى دریایى در صورت مسدود شدن خلیج فارس است ... هم روسها و هم ما مىدانیم این اوضاع به سود هیچ کس نیست و هر دو برآنیم راهى براى پایان آن بیابیم.
کریستوفر معاون وزیر امور خارجه امریکا: ایالات متحده و کشورهاى هم پیمان عربى تلاش مىکنند در صورت بسته شدن راه آبى هرمز، تدابیر لازم را اتخاذ کنند. سخنگوى پنتاگون: امریکا نیروهاى نظامى خود را در خلیج فارس گسترش مىدهد، از جمله ناوهاى حامل 20600 تفنگدار دریایى امریکا که اکنون در منطقه مستقر شدهاند.
روزنامه نیویورک تایمز: تصمیمى مبنى بر تهیه سپاه دویست هزار نفرى و یکصد هزار سرباز ذخیره براى عملیات فوقالعاده در منطقه، اتخاذ شده است و جزیره به دیهگو گارسیا، پایگاه نظامى امریکا تقویت مىشود.
نماینده امریکا در سازمان ملل: اگر عراق از امریکا کمک بخواهد، امریکا هرگونه امکانات نظامى را در اختیار عراق قرار خواهد داد.
کریستوفر معاون وزیر امور خارجه امریکا: اتحاد جماهیر شوروى مىداند که ایالات متحده در صورت دخالت آن کشور ساکت نخواهد نشست.
وزیر خارجه امریکا به طور جداگانه با معاون وزارت خارجه عمان و وزیران خارجه بحرین، پاکستان و مصر که براى شرکت در جلسات مجمع عمومى سازمان ملل به نیویورک رفتهاند، دیدار و تبادل نظر کرد و گفت: امریکا منتظر نتایج میانجىگرى کنفرانس اسلامى و سازمان ملل متحد است.
کارتر: اگر به جنگ جمهورى اسلامى و عراق پایان داده نشود، به زودى تبدیل به بحران بزرگى براى جهانیان خواهد شد.
منبع: جنگ ایران و عراق، پرسشها و پاسخها، فرهاد درویشی، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ
