پرسش :
در کتاب "المراقبات" مرحوم آیت الله میرزا جواد آقا ملکی آمده است که: امام حسین علیه السلام جانش را فدا کرد تا به این وسیله پیروانش را از گناهان، رهائی بخشد، ولی در کتاب حماسه حسینی شهید علامه مطهری آمده است که: بعضی دوستان نادان گفته اند که: امام حسین علیه السلام کشته شد که گناهان امت بخشیده شود و جنبه آسمانی و خیالی به قضیه داده اند، این دو مطلب، با هم منافات دارد؟
پاسخ :
قیام امام حسین ـ علیه السلام ـ انگیزه های مختلفی داشته که اگر بتوان آن ها را در جامعه رواج داد تمام مشکلات جامعه اسلامی از بین می رود و اسلام زنده می ماند چنان که به فرموده امام خمینی «ره» «این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است».
امااهداف این قیام مهم دچار تحریفاتی شده است که وظیفه مهم علماء دین و دانشمندان، تبیین درست انگیزه قیام امام حسین ـ علیه السلام ـ است.
دوعالم جلیل القدر شیعه شهید مرتضی مطهری و مرحوم آقا میرزا جواد ملکی تبریزی هر کدام با نگاه متفاوتی در صدد بیان این انگیزه ها برآمده اند، شهید مطهری تلاش دارد که ریشه انحرافات را بخشکاند و آقا میرزا جواد قصد دارد راه صحیح برای دست یابی به اهداف امام حسین ـ علیه السلام ـ را بیان کند.
کلام شهید مطهری ناظر به عقیده مسیحان است که عقیده دارند: انسان وقتی به دنیا می آید نمی تواند از آلودگی ها پاک باشد چون طبیعت انسان، گنه کار است به همین خاطر لازم است دو عمل انجام شود: الف) وقتی طفلی به دنیا آمد او را غسل تعمید بدهند.
ب) وقتی طفل، بزرگ شد اگر به دین مسیحیت درآمد آن شخص به خاطر این که حضرت عیسی قربانی امت گناه کار شده است، هر گناهی بکند آمرزیده می شود.
در انجیل موجود، آمده است که عیسی هنگام شام آخر نان و شراب بین شاگردان خود تقسیم کرد و گفت پیاله را بگیرید و بنوشید این است خون من در عهد جدید که در راه شما و به جهت آمرزش گناهان ریخته می شود.
به عقیده مسیحیان زندگی تازه ای که از فدا شدن حضرت عیسی پدید آمد به گونه ای است که اثر عینی و اجتماعی گناه نمی تواند در آن مانعی ایجاد کند. و نوع بشر از طریق نماینده خویش (یعنی عیسای مصلوب) با خدای عز و جل از در مصالحه در آمده است. و اسم این قانون را قانون «خدا» نامیده اند(1)
و اگر ما چنین عقیده ای نسبت به امام حسین ـ علیه السلام ـ داشته باشیم کاملا خطا کرده ایم و مراد شهید مطهری، رفع این شبهه است به این بیان که فلسفه شهادت امام حسین(ع)این نیست که مردم گناه کنندوبگویند آلودگی مابه گناه،به سبب شهادت امام حسین (ع)تطهیر می شود.
ولی مرحوم آیة الله میرزا جواد ملکی تبریزی در صدد بیان ایثار امام حسین ـ علیه السلام ـ بوده است، یعنی امام حسین ـ علیه السلام ـ می دانست که اگر می خواهد دین جدش (که زحمت بسیار برای این دین کشیده شده است) حفظ و احیاء شود چاره ای جز فدا کردن جانش و به اسارت رفتن خانواده او نیست، ایشان می فرمایند: امام حسین ـ علیه السلام ـ خویش را فدای امت ساخت و به یتیم شدن دلبندان و عزیزان خود و اسارت دختران و زنان خود و شهادت خویشان و یاران خود رضا داد تا ما را در دنیا از ضلالت و گمراهی و در آخرت از عذاب الهی برهاند و... این همه مصیبت و بلا را پذیرفت تا شریعت زنده بماند و امت به ضلالت نیفتند.(2)
همه این مصیبت ها به خاطر این بود که بنی امیه، دین اسلام را تحریف کردند و مردم را در گمراهی فرو بردند وامام(ع)برای نجات وهدایت امت جدش قیام کردومعلوم است که نجات امت ازعذاب درآخرت نتیجه ی مستقیم اعمال آنان ونتیجه ی باواسطه ی قیام وهدایت امام حسین(ع)است .
در نتیجه با توجه و دقت در کلمات این دو بزرگوار و مقاماتی که این دو بزرگوار در صدد بیان آن هستند دیگر جائی برای تنافی باقی نمی ماندزیرا:وقتی مرحوم آقاجوادملکی می گویدامام حسین(ع)شهیدشد تاپیروان اوازآتش نجات یابد.معنایش آن است که قیام حضرت برای هدایت ونجات امت بود تا مردم گمراه نشوند وهدایت یابند نه این که هدایت نشده نجات یابند.
واین که شهید مطهری می گوید امام(ع)برای آمرزش امت ،شهیدنشدبلکه
براساس کلام خود حضرت برای اصلاح امت جدش شهیدشد.نیزمعنایش این است که برای هدایت امت شهیدشد وهمین هدایت آنان موجب نجات ازعذاب الهی است.
به بیان دیگرن کلام مرحوم آقاملکی تبریزی ناظربه این است که قیام امام(ع)برای هدایت ودرنتیجه نجات امت ازعذاب الهی بوده است.وکلام شهید ناظربه این جهت است که قیام امام(ع)برای نجات (بدون هدایت واصلاح)نبوده است.بااندک تأمل می توان دریا فت که بین این دو کلام منافاتی وجودندارد.
پاورقی ها:
1. توفیقی، حسین، آشنائی با ادیان بزرگ، نشر سمت، چاپ اول، ص 151 و150.
2. ملکی تبریزی، جواد، ترجمه سید محمد راستگو، سلوک عارفان، نشر الهادی، چاپ دوم، ص 34.
منبع : اندیشه قم
قیام امام حسین ـ علیه السلام ـ انگیزه های مختلفی داشته که اگر بتوان آن ها را در جامعه رواج داد تمام مشکلات جامعه اسلامی از بین می رود و اسلام زنده می ماند چنان که به فرموده امام خمینی «ره» «این محرم و صفر است که اسلام را زنده نگه داشته است».
امااهداف این قیام مهم دچار تحریفاتی شده است که وظیفه مهم علماء دین و دانشمندان، تبیین درست انگیزه قیام امام حسین ـ علیه السلام ـ است.
دوعالم جلیل القدر شیعه شهید مرتضی مطهری و مرحوم آقا میرزا جواد ملکی تبریزی هر کدام با نگاه متفاوتی در صدد بیان این انگیزه ها برآمده اند، شهید مطهری تلاش دارد که ریشه انحرافات را بخشکاند و آقا میرزا جواد قصد دارد راه صحیح برای دست یابی به اهداف امام حسین ـ علیه السلام ـ را بیان کند.
کلام شهید مطهری ناظر به عقیده مسیحان است که عقیده دارند: انسان وقتی به دنیا می آید نمی تواند از آلودگی ها پاک باشد چون طبیعت انسان، گنه کار است به همین خاطر لازم است دو عمل انجام شود: الف) وقتی طفلی به دنیا آمد او را غسل تعمید بدهند.
ب) وقتی طفل، بزرگ شد اگر به دین مسیحیت درآمد آن شخص به خاطر این که حضرت عیسی قربانی امت گناه کار شده است، هر گناهی بکند آمرزیده می شود.
در انجیل موجود، آمده است که عیسی هنگام شام آخر نان و شراب بین شاگردان خود تقسیم کرد و گفت پیاله را بگیرید و بنوشید این است خون من در عهد جدید که در راه شما و به جهت آمرزش گناهان ریخته می شود.
به عقیده مسیحیان زندگی تازه ای که از فدا شدن حضرت عیسی پدید آمد به گونه ای است که اثر عینی و اجتماعی گناه نمی تواند در آن مانعی ایجاد کند. و نوع بشر از طریق نماینده خویش (یعنی عیسای مصلوب) با خدای عز و جل از در مصالحه در آمده است. و اسم این قانون را قانون «خدا» نامیده اند(1)
و اگر ما چنین عقیده ای نسبت به امام حسین ـ علیه السلام ـ داشته باشیم کاملا خطا کرده ایم و مراد شهید مطهری، رفع این شبهه است به این بیان که فلسفه شهادت امام حسین(ع)این نیست که مردم گناه کنندوبگویند آلودگی مابه گناه،به سبب شهادت امام حسین (ع)تطهیر می شود.
ولی مرحوم آیة الله میرزا جواد ملکی تبریزی در صدد بیان ایثار امام حسین ـ علیه السلام ـ بوده است، یعنی امام حسین ـ علیه السلام ـ می دانست که اگر می خواهد دین جدش (که زحمت بسیار برای این دین کشیده شده است) حفظ و احیاء شود چاره ای جز فدا کردن جانش و به اسارت رفتن خانواده او نیست، ایشان می فرمایند: امام حسین ـ علیه السلام ـ خویش را فدای امت ساخت و به یتیم شدن دلبندان و عزیزان خود و اسارت دختران و زنان خود و شهادت خویشان و یاران خود رضا داد تا ما را در دنیا از ضلالت و گمراهی و در آخرت از عذاب الهی برهاند و... این همه مصیبت و بلا را پذیرفت تا شریعت زنده بماند و امت به ضلالت نیفتند.(2)
همه این مصیبت ها به خاطر این بود که بنی امیه، دین اسلام را تحریف کردند و مردم را در گمراهی فرو بردند وامام(ع)برای نجات وهدایت امت جدش قیام کردومعلوم است که نجات امت ازعذاب درآخرت نتیجه ی مستقیم اعمال آنان ونتیجه ی باواسطه ی قیام وهدایت امام حسین(ع)است .
در نتیجه با توجه و دقت در کلمات این دو بزرگوار و مقاماتی که این دو بزرگوار در صدد بیان آن هستند دیگر جائی برای تنافی باقی نمی ماندزیرا:وقتی مرحوم آقاجوادملکی می گویدامام حسین(ع)شهیدشد تاپیروان اوازآتش نجات یابد.معنایش آن است که قیام حضرت برای هدایت ونجات امت بود تا مردم گمراه نشوند وهدایت یابند نه این که هدایت نشده نجات یابند.
واین که شهید مطهری می گوید امام(ع)برای آمرزش امت ،شهیدنشدبلکه
براساس کلام خود حضرت برای اصلاح امت جدش شهیدشد.نیزمعنایش این است که برای هدایت امت شهیدشد وهمین هدایت آنان موجب نجات ازعذاب الهی است.
به بیان دیگرن کلام مرحوم آقاملکی تبریزی ناظربه این است که قیام امام(ع)برای هدایت ودرنتیجه نجات امت ازعذاب الهی بوده است.وکلام شهید ناظربه این جهت است که قیام امام(ع)برای نجات (بدون هدایت واصلاح)نبوده است.بااندک تأمل می توان دریا فت که بین این دو کلام منافاتی وجودندارد.
پاورقی ها:
1. توفیقی، حسین، آشنائی با ادیان بزرگ، نشر سمت، چاپ اول، ص 151 و150.
2. ملکی تبریزی، جواد، ترجمه سید محمد راستگو، سلوک عارفان، نشر الهادی، چاپ دوم، ص 34.
منبع : اندیشه قم
