پرسش :

ﺣﺪود ﻳﻜﺼﺪ و ده ﺳﺎل ﻗﺒﻞ ﻣﺎﻟﻚ ﻣﻘﺪاری از اﻣﻼک ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺸﺎع (در ﺑﻌﻀﻲ روﺳﺘﺎ دو داﻧﮓ در ﺑﻌﻀﻲ دو داﻧﮓ و ﻧﻴﻢ) وﻗﻒ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ: ﺳﺆال ﻣﺎ از ﺣﻀﺮﺗﻌﺎﻟﻲ اﻳﻦ اﺳﺖ در زﻣﺎن وﻗﻒ واﻗﻒ، زﻣﻴﻦ ﻣﺰروﻋﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺖ ﺑﺴﻴﺎر ﻣﺤﺪود ﺑﻮد ﭼﻮن وﺳﺎﺋﻞ ﻛﺸﺖ آن زﻣﺎن ﻣﺤﺪود ﺑﻮده اﺳﺖ از ﻃﺮﻓﻲ اﻓﺮاد ﺳﺎﻛﻦ در ﻫﺮ روﺳﺘﺎ ﭼﻨﺪ ﺧﺎﻧﻮاری ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﺮ اﺛﺮ ﻣﺮور اﻳﺎم اﻓﺮاد و ﺟﻤﻌﻴﺖ روﺳﺘﺎ زﻳﺎد ﺷﺪﻧﺪ و وﺳﺎﺋﻞ ﻛﺸﺖ و زرع ﺻﻨﻌﺘﻲ ﺷﺪه و زﻣﻴﻦﻫﺎﺋﻲ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت آﺟﺎم و ﻧﻴﺰار و ﻣﺮاﺗﻊ و ﺟﻨﮕﻞ و آﺑﮕﻴﺮ ﺧﻼﺻﻪ ﺟﺰء اﻧﻔﺎل ﺑﻮده، ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ اﺣﻴﺎء و ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺖ و زرع ﮔﺮدﻳﺪه، رأی و ﻓﺘﻮای ﻣﺒﺎرک را درﺑﺎره زﻣﻴﻦﻫﺎی اﺣﻴﺎء ﺷﺪه ﺑﻌﺪ از وﻗﻒ واﻗﻒ ﻣﺮﻗﻮم ﻓﺮﻣﺎﺋﻴﺪ آﻳﺎ ﻣﺎل ﻛﺴﺎﻧﻲ ﻛﻪ آﻧﻬﺎ را اﺣﻴﺎء و ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺖ و زرع ﻧﻤﻮده اﻧﺪ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ اﻳﻨﻜﻪ ﺟﺰء ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت ﺑﺤﺴﺎب ﻣﻲآﻳﺪ؟

پاسخ :
پاسخ از حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی :
ﻫﺮ ﻣﻘﺪار از اراﺿﻲ ﻛﻪ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ وﻗﻒ در ﺑﻴﻦ اﻫﺎﻟﻲ دارد و ﻳﺎ ﺑﺎ ﺑﻴﻨﻪ ﺷﺮﻋﻴﻪ و ﻳﺎ ﺑﻪ اﻗﺮار ﻣﺘﺼﺮﻓﻴﻦ وﻗﻔﻴﺖ آن وﻟﻮ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﺸﺎع ﻣﺤﺮز ﺑﺎﺷﺪ وﻗﻒ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد، و ﻫﺮ ﻣﻘﺪار از آن ﻣﺤﺮز ﺑﺎﺷﺪ در زﻣﺎن اﻧﺸﺎء وﻗﻒ ﺑﻪ ﺻﻮرت آﺟﺎم و ﺟﻨﮕﻞ و ﻣﺮاﺗﻊ ﻃﺒﻴﻌﻲ ﻣﻮات اﺻﻠﻲ و از اﻧﻔﺎل ﺑﻮده اﺳﺖ و ﺣﺮﻳﻢ ﻋﺮﻓﻲ اراﺿﻲ آﺑﺎد در آن زﻣﺎن ﻫﻢ ﻧﺒﻮده اﺳﺖ، و ﺑﻌﺪا ﻛﺸﺎورزان آن را ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﺗﻤﻠﻚ اﺣﻴﺎء و ﻗﺎﺑﻞ ﻛﺸﺖ و زرع ﻧﻤﻮدﻧﺪ ﺑﺨﻮد ﻛﺸﺎورزان اﺧﺘﺼﺎص دارد و ﺳﻬﻢ ﻣﺸﺎع وﻗﻒ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن ﺗﺴﺮی و ﺷﻤﻮل ﻧﺪارد، و ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ در اﻳﻦ ﺑﺎره ﻧﺰاع و اﺧﺘﻼف ﺑﺎﺷﺪ ﺟﻬﺖ رﺳﻴﺪﮔﻲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻫﻞ ﺧﺒﺮه ﻣﺤﻠﻲ ﻳﺎ ﺑﻪ دادﮔﺎه ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ.
منبع : اﺳﺘﻔﺘﺎﺋﺎت ﺑﺎب وﻗﻒ، ﺣﻀﺮت آﻳﺖ الله اﻟﻌﻈﻤﻲ ﺧﺎﻣﻨﻪای ﻣﺪﻇﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻲ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎزﻣﺎن اوﻗﺎف ، مهر1390