پرسش :
در ﻣﻴﺎن ﻣﻠﺖ ﺷﻴﻌﻪ ﻫﻨﺪوﺳﺘﺎن و ﭘﺎﻛﺴﺘﺎن ﻣﺮﺳﻮم اﺳﺖ ﻛﻪ در ﺟﺎﻳﻲ ﻛﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ از ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺟﻤﻊ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ ﻳﻚ اﻧﺠﻤﻦ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲدﻫﻨﺪ. ﺑﻌﺪا اﻳﻦ اﻧﺠﻤﻦ ﺑﺮای اﻣﻮر دﻳﻨﻴﻪ از ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﻛﺮام ﺗﺒﺮﻋﺎت ﺟﻤﻊ ﻣﻲﻛﻨﺪ و ﮔﺎﻫﻲ ﻳﻚ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ ﻧﺎم ﺣﺴﻴﻨﻴﻪ ﻳﺎ ﻣﺮﻛﺰ دﻳﻨﻲ ﻣﻲﺳﺎزد ﻳﺎ ﻣﻲﺧﺮد ﺳﺆال اﻳﻦ اﺳﺖ: 1. اﻳﻦ ﺗﺒﺮﻋﺎت ﺑﺮ ﻣﻠﻚ اﺻﺤﺎﺑﺶ ﺑﺎﻗﻲ اﺳﺖ ﻳﺎ از ﻣﻠﻜﻴﺖ ﺧﺎرج ﻣﻲﺷﻮد اﮔﺮ ﺑﺮ ﻣﻠﻜﻴﺖ ﺑﺎﻗﻲ اﺳﺖ آﻳﺎ ﺧﻤﺲ ﺑﺮ آن واﺟﺐ اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ و اﮔﺮ از ﻣﻠﻜﻴﺖ ﺧﺎرج ﺷﺪه آﻳﺎ ﺑﺮ اﻋﻀﺎی اﻧﺠﻤﻦ اﺧﺮاج ﺧﻤﺲ ﻻزم اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟ 2. اﮔﺮ اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن وﻗﻒ ﻣﻲﺷﻮد ﺑﺪون ا ﺟﺮاء ﺻﻴﻐﻪ، آﻳﺎ اﻋﻀﺎی اﻧﺠﻤﻦ ﻳﺎ رﺋﻴﺲ اﻧﺠﻤﻦ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﻲﺷﻮد ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟ 3. ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻨﺎ ﺷﺪه ﻳﺎ ﺧﺮﻳﺪه ﺷﺪه ﺣﻜﻢ وﻗﻒ را دارد ﻳﺎ ﻣﺠﺮد اﺑﺎﺣﻪ ﺗﺼﺮﻓﺎت اﺳﺖ اﮔﺮ ﺣﻜﻢ وﻗﻒ دارد آﻳﺎ ﻓﺮوش اﻳﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺟﺎﻳﺰ اﺳﺖ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟ 4. اﮔﺮ اﻧﺠﻤﻦ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻧﻴﺴﺖ ﻣﺘﻮﻟﻲ اﻣﻮر دﻳﻨﻴﻪ ﻛﻴﺴﺖ؟ 5. اﮔﺮ ﻣﺘﻮﻟﻲ اﻣﻮر ﺣﺎﻛﻢ ﺷﺮع اﺳﺖ آﻳﺎ ﺣﻀﺮﺗﻌﺎﻟﻲ ﺑﺮای آن ﻫﺰارﻫﺎ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻓﺮدا ﻓﺮد ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﻨﺼﻮب ﻓﺮﻣﻮده اﻳﺪ ﻳﺎ اﻣﺮ ﻣﻮﻛﻮل ﺑﻪ ﻋﺪول ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﻳﺎ اﻋﻀﺎی اﻧﺠﻤﻦ ﻳﺎ ﻋﻠﻤﺎء ﻣﻨﻄﻘﻪ اﺳﺖ؟
پاسخ :
پاسخ از حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی :
1. ﺗﺎﺑﻊ ﻗﺼﺪ و ﻧﻈﺮ اﻫﺪاءﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﺳﺖ، اﮔﺮ وﺟﻮه و ﺗﺒﺮﻋﺎت اﻫﺪاﺋﻲ را ﺟﻬﺖ ﺻﺮف در ﺧﻴﺮات از ﻣﻠﻚ ﺧﻮد ﺧﺎرج و ﺑﻪ اﻧﺠﻤﻦ ﻳﺎ ﻫﻴﺄت واﮔﺬار ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﺮ ﻣﻠﻚ آﻧﺎن ﻧﻴﺴﺖ و ﺑﺮ آﻧﺎن ﻳﺎ ﺑﺮ ﻫﻴﺌﺖ و اﻧﺠﻤﻦ ﺗﺨﻤﻴﺲ آن واﺟﺐ ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺮای ﻣﺼﺎرﻓﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻮدﻧﺪ اﺧﺘﺼﺎص دارد. 2. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻋﻀﺎء ﻳﺎ رﺋﻴﺲ اﻧﺠﻤﻦ ﻳﺎ ﻫﻴﺌﺖ، اﺧﺘﻴﺎر ﺻﺮف وﺟﻮه درﻳﺎﻓﺘﻲ در وﻗﻒ ﻣﻠﻜﻲ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺴﻴﻨﻴﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺑﺮای آن را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺿﻤﻦ اﻧﺸﺎء وﻗﻒ، ﺧﻮد ﻳﺎ ﺷﺨﺺ دﻳﮕﺮی را ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻧﺼﺐ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، وﻟﻲ ﻣﺠﺮد ﺗﺼﺪی ﺻﺮف وﺟﻮه در ﺗﻬﻴﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺴﻴﻨﻴﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﺣﺼﻮل ﺗﻮﻟﻴﺖ ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ ﺑﺮای اﻋﻀﺎء اﻧﺠﻤﻦ ﻳﺎ رﺋﻴﺲاﻧﺠﻤﻦ ﻧﻴﺴﺖ. 3. ﺗﺎﺑﻊ ﻧﻈﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺣﺪود اﺧﺘﻴﺎرات آﻧﺎن اﺳﺖ، اﮔﺮ ﻣﺠﺎز در وﻗﻒ ﻛﺮدن ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﻗﺼﺪ وﻗﻒ ﺗﻬﻴﻪ و واﮔﺬار ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﻜﻢ ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ دارد. 4. ﻣﻮﻗﻮﻓﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺟﻬﺖ اداره اﻣﻮر آن دارد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﻨﺼﻮب از ﻃﺮف واﻗﻒ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻮﻟﻴﺖ آن ﺑﺎ ﺣﺎﻛﻢ ﺷﺮع اﺳﺖ. 5. در ﻏﻴﺮ ﻣﻮارد ﺑﺨﺼﻮﺻﻲ ﻛﻪ اﻗﺪام ﺑﺮ ﻧﺼﺐ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺧﺎص ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺮ اداره ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت ﻋﺎﻣﻪ ﻓﻌﻼ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن اوﻗﺎف و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻣﺎ در آن ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ.
منبع : اﺳﺘﻔﺘﺎﺋﺎت ﺑﺎب وﻗﻒ، ﺣﻀﺮت آﻳﺖ الله اﻟﻌﻈﻤﻲ ﺧﺎﻣﻨﻪای ﻣﺪﻇﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻲ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎزﻣﺎن اوﻗﺎف ، مهر1390
پاسخ از حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی :
1. ﺗﺎﺑﻊ ﻗﺼﺪ و ﻧﻈﺮ اﻫﺪاءﻛﻨﻨﺪﮔﺎن اﺳﺖ، اﮔﺮ وﺟﻮه و ﺗﺒﺮﻋﺎت اﻫﺪاﺋﻲ را ﺟﻬﺖ ﺻﺮف در ﺧﻴﺮات از ﻣﻠﻚ ﺧﻮد ﺧﺎرج و ﺑﻪ اﻧﺠﻤﻦ ﻳﺎ ﻫﻴﺄت واﮔﺬار ﻛﺮده ﺑﺎﺷﻨﺪ دﻳﮕﺮ ﺑﺎﻗﻲ ﺑﺮ ﻣﻠﻚ آﻧﺎن ﻧﻴﺴﺖ و ﺑﺮ آﻧﺎن ﻳﺎ ﺑﺮ ﻫﻴﺌﺖ و اﻧﺠﻤﻦ ﺗﺨﻤﻴﺲ آن واﺟﺐ ﻧﻴﺴﺖ ﺑﻠﻜﻪ ﺑﺮای ﻣﺼﺎرﻓﻲ ﻛﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻧﻤﻮدﻧﺪ اﺧﺘﺼﺎص دارد. 2. ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ اﻋﻀﺎء ﻳﺎ رﺋﻴﺲ اﻧﺠﻤﻦ ﻳﺎ ﻫﻴﺌﺖ، اﺧﺘﻴﺎر ﺻﺮف وﺟﻮه درﻳﺎﻓﺘﻲ در وﻗﻒ ﻣﻠﻜﻲ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺴﻴﻨﻴﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن و ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺑﺮای آن را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺿﻤﻦ اﻧﺸﺎء وﻗﻒ، ﺧﻮد ﻳﺎ ﺷﺨﺺ دﻳﮕﺮی را ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺗﻌﻴﻴﻦ و ﻧﺼﺐ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، وﻟﻲ ﻣﺠﺮد ﺗﺼﺪی ﺻﺮف وﺟﻮه در ﺗﻬﻴﻪ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﻲ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﺴﻴﻨﻴﻪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ آن ﻛﺎﻓﻲ ﺑﺮای ﺣﺼﻮل ﺗﻮﻟﻴﺖ ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ ﺑﺮای اﻋﻀﺎء اﻧﺠﻤﻦ ﻳﺎ رﺋﻴﺲاﻧﺠﻤﻦ ﻧﻴﺴﺖ. 3. ﺗﺎﺑﻊ ﻧﻈﺮ ﺗﻬﻴﻪ ﻛﻨﻨﺪﮔﺎن و ﺣﺪود اﺧﺘﻴﺎرات آﻧﺎن اﺳﺖ، اﮔﺮ ﻣﺠﺎز در وﻗﻒ ﻛﺮدن ﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﻗﺼﺪ وﻗﻒ ﺗﻬﻴﻪ و واﮔﺬار ﺟﻬﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻢ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﻜﻢ ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ دارد. 4. ﻣﻮﻗﻮﻓﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺟﻬﺖ اداره اﻣﻮر آن دارد ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﻣﻨﺼﻮب از ﻃﺮف واﻗﻒ ﻧﺪاﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻮﻟﻴﺖ آن ﺑﺎ ﺣﺎﻛﻢ ﺷﺮع اﺳﺖ. 5. در ﻏﻴﺮ ﻣﻮارد ﺑﺨﺼﻮﺻﻲ ﻛﻪ اﻗﺪام ﺑﺮ ﻧﺼﺐ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺧﺎص ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ، اﻣﺮ اداره ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت ﻋﺎﻣﻪ ﻓﻌﻼ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎن اوﻗﺎف و ﻧﻤﺎﻳﻨﺪه ﻣﺎ در آن ﺳﺎزﻣﺎن اﺳﺖ.
منبع : اﺳﺘﻔﺘﺎﺋﺎت ﺑﺎب وﻗﻒ، ﺣﻀﺮت آﻳﺖ الله اﻟﻌﻈﻤﻲ ﺧﺎﻣﻨﻪای ﻣﺪﻇﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻲ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎزﻣﺎن اوﻗﺎف ، مهر1390
