پرسش :

ﻣﺴﺠﺪی دارای ﺣﻴﺎﻃﻲ اﺳﺖ ﺑﻴﺶ از 700 ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ (ﻣﻨﻬﺎی ﺑﻨﺎء ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن آن)، ﺳﻤﺖ ﺟﻨﻮب ﺣﻴﺎت ﻣﺴﺠﺪ ﻣﺸﺮف ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﻲ 30 ﻣﺘﺮی ﻛﻪ ﻃﺮح ﺗﻮﺳﻌﻪ آن از ﻗﺒﻞ از اﻧﻘﻼب اﻧﺠﺎم ﻳﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﻪ ﻣﺮور زﻣﺎن ﻗﺴﻤﺖ ﺟﻨﻮب ﺷﺮﻗﻲ و ﺟﻨﻮی ﻏﺮﺑﻲ در اﺛﺮ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ دﻳﻮار اﻳﻦ ﻣﺴﺠﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﻛﻪ در اﺛﺮ ﺗﻨﮕﻲ و ﺿﻴﻘﻲ ﻣﺴﻴﺮ ﺗﺎﻛﻨﻮن ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺗﺼﺎدف ﺷﺪه ﻛﻪ ﺑﻌﻀﻲ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ و اﻛﺜﺮ از آن ﻣﺼﺎدف ﺑﻪ ﺿﺮر ﻣﺎﻟﻲ و ﻧﻘﺺ ﻋﻀﻮ ﮔﺮدﻳﺪه اﺳﺖ . زﻳﺮا ﺗﺮدد وﺳﺎﻳﻞ ﻧﻘﻠﻴﻪ ﻣﻮاﺟﻪ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺗﺮدد ﻣﺤﺼﻠﻴﻦ ﻣﺮاﺣﻞ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮن ﻛﻪ ﻣﺪرﺳﻪﻫﺎی آﻧﺎن ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﻃﻮل ﻫﻤﻴﻦ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.اﻳﻦ ﻛﺜﺮت ﺿﺎﻳﻌﺎت و ﺗﺼﺎدﻓﺎت ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﻦ ﺷﻬﺮی و ﻣﻬﻨﺪﺳﻴﻦ و اوﻟﻴﺎء اﻣﺮ را ﺑﺮ آن داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﻛﻪ اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ و ﻫﻴﺌﺖ اﻣﻨﺎء ﻣﺴﺠﺪ و وراث ﻣﺮﺣﻮم واﻗﻒ را ﺑﺮ آن وا دارد ﺗﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ واﮔﺬاری 513 ﻣﺘﺮ از ﺣﻴﺎط ﻣﺴﺠﺪ ﻓﻮق ﺑﺎ ﻣﺘﻌﻠﻘﺎﺗﺶ از ﻗﺒﻴﻞ 4 درب ﺗﻮاﻟﺖ ﻗﺪﻳﻤﻲ و ﺳﻪ در اﻧﺒﺎری ﻛﻮﭼﻚ 3×4 ﻏﻴﺮ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻲ و ﻏﻴﺮ ﻣﻜﻔﻲ و ﻋﺪم رﻋﺎﻳﺖ ﻣﻮازﻳﻦ ﺷﺮﻋﻲ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺑﺎﻧﻮان و ﻧﻴﺎز آﻧﺎن (از ﻗﺪﻳﻢ اﻧﺠﺎم ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ) ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻧﻤﺎﺋﻴﻢ و ﻣﺮﺣﻮم واﻗﻒ ﻧﻴﺰ از ﻗﺒﻞ ﻛﺎﻣﻼ ﻣﻄﻠﻊ ﺑﻪ ﻋﻘﺐ ﻧﺸﻴﻨﻲ ﺣﻴﺎط ﻣﺴﺠﺪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺧﻴﺎﺑﺎن ﺑﻮده اﻧﺪ، ﻟﻬﺬا ﺑﻨﺎ و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺴﺠﺪ را در ﺿﻠﻊ ﺷﻤﺎﻟﻲ زﻣﻴﻦ ﻣﺴﺘﻘﺮ ﻧﻤﻮده اﻧﺪ ﻛﻪ ﻋﻨﺪ اﻟﺘﺨﺮﻳﺐ ﻣﻘﺮون ﺑﻪ 200 ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ دﻳﮕﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺣﻴﺎط ﺑﺎﻗﻲ ﺧﻮاﻫﺪ ﻣﺎﻧﺪ . وﻟﻲ ﻃﻮری اﺳﺖ ﻛﻪ ﺟﻮاﺑﮕﻮی ﺧﻮاﺳﺘﻪﻫﺎی ﺿﺮوری ﻣﺴﺠﺪ ﻧﻴﺴﺖ، ﻻزم ﺑﻪ ذﻛﺮ اﺳﺖ : اوﻻ: ﺷﻬﺮداری و دﺳﺖ اﻧﺪرﻛﺎران زﻣﻴﻨﻲ را ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺣﺖ ﻣﻘﺮون ﺑﻪ 700 ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺑﺎ اﺑﻌﺎد ﺑﺴﻴﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ای ﺑﺴﻴﺎر ﻧﺰدﻳﻚ در ﻗﺴﻤﺖ ﺟﻨﻮب ﻏﺮﺑﻲ ﻣﺴﺠﺪ در ﺗﺼﺮف ﻣﺎ ﻗﺮار داده اﻧﺪ ﻛﻪ از ﻫﺮ ﺣﻴﺚ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻛﻨﻨﺪه ﻛﻠﻴﻪ ﺧﻮاﺳﺘﻪﻫﺎ و ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﻳﻬﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺴﺠﺪ و ﻣﺤﻞ ﺣﺘﻲ ﻧﻴﺎز ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﻣﺤﺮوم را ﺑﻪ ﻧﺤﻮ اﺣﺴﻦ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ. در ﺿﻤﻦ ﻫﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﺧﺴﺎرﺗﻲ ﺑﺎﻟﻔﻌﻞ ﻳﺎ ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺑﻪ ﭼﻬﺎر دﻳﻮار ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن و ﺑﻨﺎی ﻣﺴﺠﺪ ﻧﻤﻲرﺳﺎﻧﺪ و ﺣﻀﻮرا ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﺷﺮﻳﻒ ﺑﻌﻀﻲ از اﻋﻀﺎی ﺷﻮرای ﻣﺤﺘﺮم اﺋﻤﻪ ﺟﻤﺎﻋﺎت ﺷﻬﺮﺳﺘﺎن ﻗﻢ رﺳﻴﺪه و ﻛﺎﻣﻼ در ﺟﺮﻳﺎن اﻳﻦ اﻣﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ و ﻛﺎﻣﻼ ﻣﺸﺮف و ﻣﺆﻳﺪ اﻳﻦ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷﺪه اﻧﺪ. ﺛﺎﻧﻴﺎ : از ﻣﺮﺣﻮم واﻗﻒ دال ﺑﺮ وﻗﻒ اﻳﻦ ﻣﻠﻚ ﻣﻮﺟﻮد ﻧﻴﺴﺖ و ﺳﻨﺪی ﻛﻪ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ ﻣﻠﻜﻲ اﺳﺖ ﻟﻜﻦ اﻳﻨﺠﺎﻧﺐ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﻣﺎم ﺟﻤﺎﻋﺖ ﭼﻨﺪﻳﻦ ﺳﺎﻟﻪ واﻛﺜﺮ از ﻣﺆﻣﻨﻴﻦ ﺑﻪ وﻗﻒ ﺷﺮﻋﻲ ﺑﻮدﻧﺶ اﻃﻼع دارم. ﺑﺎ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﻮارد ﻓﻮق و ﺟﻠﻮﮔﻴﺮی ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺿﺮر و زﻳﺎن ﻣﺎﻟﻲ و ﻋﻀﻮی، ﺗﺒﺪﻳﻞ آن ﻣﻨﻮط اﺳﺖ ﺑﻪ ﺣﻜﻢ ﺷﺮﻋﻲ و وﻻﺋﻲ آن وﻟﻲ ﻋﺎﻟﻴﻘﺪر ﻣﺴﻠﻤﻴﻦ و رﻫﺒﺮ ﺑﺰرﮔﻮار اﻧﻘﻼب و ﻣﺮﺟﻊ ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ ﺷﻴﻌﻴﺎن، اﻣﻴﺪ اﺳﺖ ﻣﻮرد ﻋﻨﺎﻳﺖ و ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد.

پاسخ :
پاسخ از حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی :
در ﻓﺮض ﺛﺒﻮت ﺷﺮﻋﻲ وﻗﻔﻴﺖ ﺣﻴﺎط ﻣﺬﻛﻮر ﺗﺒﺪﻳﻞ آن و ﻗﺮاردادن ﻗﺴﻤﺘﻲ از آن ﺟﺰء ﻛﻮﭼﻪ و ﺧﻴﺎﺑﺎن ﺟﺎﻳﺰ ﻧﻴﺴﺖ ﻣﮕﺮ آﻧﻜﻪ ﻣﺼﻠﺤﺖ ﻣﻬﻤﻲ از ﻗﺒﻴﻞ ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺟﺎن ﻣﺮدم و اﻣﺜﺎل آن در ﻣﻴﺎن ﺑﺎﺷﺪ.
منبع : اﺳﺘﻔﺘﺎﺋﺎت ﺑﺎب وﻗﻒ، ﺣﻀﺮت آﻳﺖ الله اﻟﻌﻈﻤﻲ ﺧﺎﻣﻨﻪای ﻣﺪﻇﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻲ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎزﻣﺎن اوﻗﺎف ، مهر1390