فضای مجازی چیست؟ ( بخش اول)

خدمات فضای مجازی مهم ترین بعد اینترنت به شمار می رود.
 

چکیده: اینترنت ابزار ورود به فضای مجازی است؛ اینترنت شبکه شبکه­ ها است، که از میلیون­ ها شبکه خصوصی، عمومی، دانشگاهی، تجاری و دولتی در اندازه­ های محلی و کوچک تا جهانی و بسیار بزرگ تشکیل شده است.

تعداد کلمات 686  / تخمین زمان مطالعه 3 دقیقه

مواجهه امروزی با فضای مجازی که به گفته کارشناسان و صاحب نظران به عرصه حقیقی زندگی بشر تبدیل شده است، چالش­هایی را در جامعه ایجاد کرده است که حاصل توسعه سریع اینترنت و شبکه­های اجتماعی و پایین بودن دانش رسانه­ای جامعه است. در بخش اول این مقاله با فضای مجازی آشنا می شویم.
 

نمی­توان فضای مجازی را مترادف با اینترنت دانست، اما اینترنت ابزار ورود به فضای مجازی است؛ اینترنت ساما­نه­ای جهانی از شبکه های رایانه­ای به هم پیوسته است که از مجموع « پروتکل اینترنت» (1) برای ارتباط با یکدیگر استفاده میکنند. به عبارت دیگر اینترنت شبکه شبکه­ها است که از میلیون­ها شبکه خصوصی، عمومی، دانشگاهی، تجاری و دولتی در اندازه­های محلی و کوچک تا جهانی و بسیار بزرگ تشکیل شده است. که با آرایه­های وسیعی از فناوری­های الکترونیکی و نوری به هم متصل شده اند. اگر بخواهیم آنچه اینترنت را تشکیل می دهد معرفی کنیم، باید به سه بعد اشاره کنیم:
* زیرساخت: منظو از این عنوان، وسایل فیزیکی است که امکان اتصال و دسترسی به فضای مجازی را فراهم می کند که شامل روش اتصال به اینترنت اعم از استفاده از خطوط تلفن (Dial-up)، وای فای (Wi-Fi)، ماهواره و فناوری تلفن همراه  3Gو غیره، همچنین دستگاه اتصال به اینترنت اعم از تلفن همراه، تبلت، رایانه و .... می شود.
* خدمات: منظور نرم افزارهایی است که روی زیرساخت فضای مجازی ارایه می شوند و شرایط برقراری ارتباط اینترنتی را برقرار می کنند.
* محتوا: منظور نوع و میزان داده ها ( Data) و اطلاعاتی است که از طریق نرم افزارهای فضای مجازی منتقل می شوند که می تواند در قالب متن، صوت، تصویر،  ویدیو یا فایل کاربردی باشد. و به لحاظ موضوعی هم شامل اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، دینی، آموزشی، سرگرمی و ... می شود. از این سه مورد که در بالا به آن اشاره شد، آن چیزی که اهمیت و کاربرد بیشتری دارد، خدمات فضای مجازی است؛ فضای مجازی آنقدر از لحاظ محتوایی خدمات متنوعی دارد، که به سختی می توان از آن دسته بندی­ای ارائه داد، اما خدمات موجود را می توان در دسته بندی های استقرایی زیر خلاصه کرد:
* خدمات پایه: شامل موتورهای جست و جو است.
* انتقال پیام: شامل ایمیل، پیام رسان های فوری مانند تلگرام و برقرارکننده های صوتی و تصویری مانند ایمو و اسکایپ می شود.
* اشتراک گذاری: شامل سرویس­های میزبانی فایل، متن، صوت، عکس( اینستاگرام)، ویدیو (یوتیوپ و آپارات) می شود.
* آموزش و تحصیل: شامل دانشگاه های آنلاین و وبسایت های درس محور است.
* خدمات شهروندی بین مردم و حاکمیت: اعم از دولت الکترونیک، امور قضایی، ثبت درخواست ها مجوزها و ... است.
* کسب و کار: تجارت الکترونیک اعم از خرید و فروش کالا، تراکنش های مالی، مبادله بورس و اوراق بهادار و .... است.
* شبکه های اجتماعی و پیام رسان: شبکه­ های اجتماعی رایانه مانند فیس بوک و کلوب، شبکه­ های اجتماعی موبایلی مانند تانگو و .... از جمله شبکه ­های اجتماعی به شمار می روند.
* تفریح و سرگرمی: شامل انواع بازی­ های رایانه ای، گیم ­ها، ورزش­های فکری و ....است.

ادامه دارد...
 
پی نوشت:
1. استانداردهای اینترنت چارچوبی را مشخص می کنند، که به نام «مجموعه پروتکل اینترنت» شناخته می شود. این بسته یک مدل معماری است که با لایه بندی­ای که انجام می دهد باعث ایجاد این ارتباط می شود؛ برای مثال یکی از این لایه­ها، پروتکل آدرس دهی اینترنت (IP) است که این قابلیت را به رایانه ها می دهد که یکدیگر را شناسایی کنند و مکان یکدیگر را بیابند و به هم متصل شوند.
 
منبع:
محمد حسین سیاح طاهری و دیگران؛ (1395)، حقیقت مجازی، انتشارات مرکز ملی فضای مجازی