0
ویژه نامه ها
و هو العلی - ویژه نامه عید سعید غدیر خم

و هو العلی - ویژه نامه عید سعید غدیر خم

شنبه، 3 شهريور 1397
مولودی های عید سعید غدیر خم

مولودی های عید سعید غدیر خم

پنجشنبه، 24 مرداد 1398

راهکارهایی برای شکوفاسازی استعداد کودکان

تاکید و توجه ویژه رسول اکرم (ص) و امامان معصوم (ع) بر کسب علم و دانش فرزندان، نشان­ دهنده اهمیت شکوفایی استعدادهای آن­ها در سیره معصومین است. از سوی دیگر، در صورت رشد و پرورش استعدادهای کودک در بستر تربیت دینی، انسان به سمت جامعه آرمانی حرکت می­ کند.
راهکارهایی برای شکوفاسازی استعداد کودکان
شکوفایی استعدادهای کودکان، در بستر تربیت دینی آن­ها محقق می ­شود.
 
چکیده : تاکید و توجه ویژه رسول اکرم (ص) و امامان معصوم (ع) بر کسب علم و دانش فرزندان، نشان­ دهنده اهمیت شکوفایی استعدادهای آن­ها در سیره معصومین است. از سوی دیگر، در صورت رشد و پرورش استعدادهای کودک در بستر تربیت دینی، انسان به سمت جامعه آرمانی حرکت می­ کند.

تعداد کلمات 1232 / تخمین زمان مطالعه 6 دقیقه

راهکارهایی برای شکوفاسازی استعداد کودکان

شکوفاسازی استعداد

انسان موجودی اثرگذار، اثرپذیر و دارای نیروی اختیار، انتخاب و اراده آزاد است، از این‌رو، برای شکوفایی و به فعلیت رسیدن قوا و استعدادش نیاز به تربیت دارد و تنها تربیت دینی است که می‌تواند زمینۀ تکامل همه جانبۀ او را، به ویژه در بعد معنوی و الهی فراهم کند. رسول خدا صلی الله علیه و آله و امامان معصوم علیهم السّلام توجه ویژه‌ای به شکوفایی استعداد فرزندان داشته و فرموده‌اند: فرزندان خود را به آموختن و دانش وادارید.[1] اگر استعدادها با توجه به مبانی دینی پرورش یابد، انسان را به سمت جامعۀ آرمانی هدایت می‌کند. برای رسیدن به مقصود، لازم است که والدین مسلمان، بهترین شیوه‌هایی که مورد پسند عقل و دین است، در این مسیر به کار گیرند.
 

راه‌‌های شکوفاسازی استعداد کودکان

در ذیل به راه‌کارهایی که می‌توان با عملی ساختن آن در شکوفا ساختن استعداد کودک نقش داشت، اشاره می‌شود:

1 ـ تنها به یک جنبه از رفتار کودک توجه نکنید، سعی‌تان بر این باشد که همۀ ابعاد وجود کودک را پرورش دهید، تا دریابید در کدام بُعد استعداد بیشتری دارد؛ زیرا هر کودکی در زمینه‌ای خاص استعداد و علاقه دارد که احتمالاً همسالانش آن را ندارند؛ باید این تفاوت‌ها را به رسمیت بشناسید و آن استعداد برجسته را تقویت کنید و از او توقع نداشته باشید که همان مسیری را بپیماید که شما نتوانسته‌اید طی کنید.
بگذارید خودش در شناخت استعدادش دخیل باشد، تنها نیازهای طفل را در نظر بگیرید، از آموزش‌های سخت و طاقت‌فرسا جلوگیری کنید و اجازه دهید روح و جان کودک با میل و علاقه راه را طی کند. «پائولو فریره»[2] روان‌شناس برزیلی می‌گوید: هر آموزشی که بدون ارتباط با نیاز خودانگیختۀ کودک باشد، دیر یا زود از قلمرو زندگی او خارج می‌شود.[3] از طرف دیگر، اگر در این آموزش‌ها شتاب‌زده عمل کنید، فرایند رشد با اختلال و حتی با پس‌روی مواجه می‌شود. پدر و مادر باید بدانند که رشد واقعی، زمانی است که با عمق و پختگی همراه باشد؛ چون گاه پیشرفت سریع، کودک را از تأمّل و تعمّق و تفکّر بیشتر محروم می‌کند.[4]

2 ـ زمینه را برای ایجاد سؤال‌های تازه در ذهن کودک آماده کنید؛ مثلاً او را به محیط‌های تازه مثل باغ پرندگان، باغ وحش، موزه‌های جانورشناسی و گیاه‌شناسی ببرید، تا در اثر برانگیخته شدن سؤال‌ها در ذهن طفل و رسیدن به پاسخ صحیح، تجربه و دانش او افزایش پیدا کند و در جهت پرورش استعدادش اقدام بهینه صورت گیرد.
امیرالمؤمنین علیه السّلام در این باره می‌فرمایند: هر که در خردسالی‌اش بپرسد، در روزگار بزرگ‌سالی‌اش پاسخ می‌دهد.[5] در کنار این اقدام، هنر مشاهدۀ درست و استفاده از عقل و درک وقایع را یاد دهید. عادت به استفاده از عقل و به کارگیری آن در مسیر زندگی و بهره‌گیری از تجربه‌ها و علوم، سبب باروری و تکامل عقل شده و بر عکس، اگر تنها اطلاعاتی را بدون درک حقیقت آن، حفظ کند، این خود، مانعی در راه رسیدن به هدف محسوب می‌شود.

بیشتر بخوانید: فعالیت هایی برای تقویت تعقل و تدبیر کودکان 

3ـ اگر برای کودک مشکلی پیش آمد، به او اجازه دهید، با آرامش درونی و اعتماد به نفس، احساسات خود را بیان کند. ابراز وجود و صراحت در بیان احساسات، عاملی برای کشف خود می‌باشد. پس ابتدائاً به او راهکار ارائه ندهید و بعد از شنیدن احساساتش، او را راهنمایی کنید تا خودش راه‌حل مناسب را بیابد. پاسخ به تمامی سؤال‌های کودک، فرصت شکوفایی مهارت‌های او را، برای کشف و ابداع از بین می‌برد.[6]

4 ـ در امور مختلف خانه و مدرسه با فرزندتان به گفت‌وگو بنشینید؛ برای صحبت‌های کودک ارزش قائل شوید و برای به دست آوردن اطلاعات بیشتر او را تشویق کنید.

5 ـ کلماتی مثل «همیشه»، «هیچ وقت» و «مُداوم» را از دایرۀ واژگانیِ خود حذف و عبارت «تو می‌توانی» را جایگزین کنید. فرزندی که از پدر خود می‌شنود: «تو هیچ وقت موفق نمی‌شوی»، نمی‌تواند راه‌‌های موفقیت و کشف استعدادهایش را پیدا کند. اما والدینی که کودک خود را تشویق کرده و می‌گویند: «تو می‌توانی به هدفت برسی»، می‌توانند به شکوفایی استعداد فرزندشان کمک کنند.[7]

6 ـ کودک را تحقیر نکنید و به گفتار و رفتارش بها دهید، تا فردی خجالتی و با اعتماد به نفس ضعیف، بار نیاید؛ این عامل، مانع رسیدن به موفقیت‌ها در آینده می‌شود. از همین‌روست که حضرت علی علیه السّلام می‌فرمایند: خجالت با محرومیت رفیق است.[8] بنابراین با ارزش قائل شدن برای افعال مثبت و گفتار زیبای فرزندتان و اجازۀ ابراز عقایدشان، از خجالتی بار آمدن آن‌ها جلوگیری کنید.

بیشتر بخوانید: دو راهکار اساسی برای حفظ احترام به کودک

7 ـ برای کودک کتابخانه‌ای کوچک تشکیل دهید، روزانه برای او داستان‌های جالب را به صورت سؤال‌برانگیز بخوانید، به گونه‌ای که داستان با پاسخ‌های کودک به پایان برسد. سعی کنید بیشتر هدایایی که برایش می‌خرید کتاب باشد یا اگر اسباب‌بازی تهیه می‌کنید، هدف مشخص نداشته و کاربردهای مختلفی داشته باشد، تا موجب باز شدن ذهن و شکوفایی عقل او گردد.

8 ـ آموزش وقت‌شناسی از مسائلی است که در شکوفایی استعداد نقش مهمی دارد، که اگر از سنین پایین به آن پرداخته شود، موجب خواهد شد، کودک، ارزش و قدرت وقت را بداند و در آینده به موفقیت‌های چشم‌گیر دست یابد؛ لذا برای دیدن کارتون، نقاشی، بازی، کاردستی و... زمان‌های مخصوص تعیین کنید، تا او با شیوه‌های وقت‌شناسی و وقت‌گذاری آشنا شود.

بیشتر بخوانید: کودکان و برنامه ریزی برای گذران زمان

9 ـ بالاترین و بنیادی‌ترین نیاز روانی و عاطفی کودک، نیاز به امنیت است؛ از آن ‌جایی که ترس و احساس ناامنی، مانعی بر سر پیشرفت است، به واسطۀ امنیت، آرامش روحی و جسمی را درک کرده و می‌تواند اعتقادات و اندیشه‌های خود را به راحتی ابراز کند و به ابتکار و خلاقیت دست یابد. این احساس امنیت در خانواده بیشتر از جانب مادر تأمین می‌گردد. البته عدم برقراری روابط شایسته و عاطفی پدر و مادر و فرزند و اختلاف میان والدین، امنیت و آرامش را از خانه سلب کرده، موجبات اضطراب و ناراحتی کودک را فراهم آورده و پیشرفت او را با خطر مواجه می‌سازد.[9]
امید است با پیاده‌سازی موارد یاد شده در زندگی، گام‌به‌گام با فرزند خود در شکوفا شدن توانایی‌هایش سهیم باشیم و درهای موفقیت را به روی او باز کنیم، که پرورش فرزند صالح با قدرت فکری مثبت و توانمند، در پیشبرد جامعه به سمت راستی و درستی حائز اهمیت است.


منابع: آقا میری؛ فاطمه سادات (1395)، عطیه الهی، انتشارات بوستان کتاب، قم، چاپ اول.

بیشتربخوانید:
روش کشف استعداد کودکان.
چگونه استعداد فرزند‌مان را شکوفا ‌سازیم؟ 
اسلام و شکوفاسازی استعدادهای کودک و نوجوان
تمسخر کودکان در خانواده؛ مانعی بزرگ در راه پیشرفت

پی نوشت :
[1] . مُرُوا أولادَکم بطَلَبِ العِلم (میزان الحکمه، ح 6776).
[2] . Paulo freire.
[3] . حسین رحمت‌نژاد، سخنان بزرگان، ص 127.
[4] . عبدالعظیم کریمی، با جوانه‌های زندگی، ص 37.
[5] . محمدی ری‌شهری، میزان الحکمه، ح 3571.
[6] . عبدالعظیم کریمی، با جوانه‌های زندگی، ص 23.
[7] . هال ادوارد، تربیت بدون فریاد، ترجمۀ سمیه موحدی‌فرد، ص 136 ـ 137.
[8] . قُرِنَتِ... الحَیاءُ بِالحِرمَانِ (نهج‌البلاغه، حکمت 20).
[9] . محمدرضا شرفی، تا فصل گل شدن، ص 14 ـ 17.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
پنجشنبه، 17 خرداد 1397
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 726
پدیدآورنده: سیدروح الله حسین پور
موارد بیشتر برای شما
رکوردشکنی نیروهای پلیس در خودکشی
رکوردشکنی نیروهای پلیس در خودکشی

رکوردشکنی نیروهای پلیس در خودکشی

همخوانی زیبای «یا امام الصبر»
همخوانی زیبای «یا امام الصبر»

همخوانی زیبای «یا امام الصبر»

واشنگتن پست: ارزش پول ملی بعد از سقوط پهپاد آمریکایی افزایش یافت/ایران با اصلاحات ارزی به جنگ آمریکا رفت
واشنگتن پست: ارزش پول ملی بعد از سقوط پهپاد آمریکایی افزایش یافت/ایران با اصلاحات ارزی به جنگ آمریکا رفت

واشنگتن پست: ارزش پول ملی بعد از سقوط پهپاد آمریکایی افزایش یافت/ایران با اصلاحات ارزی به جنگ آمریکا رفت

آمار و ارقام ترک تحصیل‌ کرده های ایران چقدر است؟
آمار و ارقام ترک تحصیل‌ کرده های ایران چقدر است؟

آمار و ارقام ترک تحصیل‌ کرده های ایران چقدر است؟

بر بخش‌های پیشران اقتصاد باید تکیه شود

بر بخش‌های پیشران اقتصاد باید تکیه شود

از حواشی و مسائل فرعی پرهیز کنید
از حواشی و مسائل فرعی پرهیز کنید

از حواشی و مسائل فرعی پرهیز کنید

پیش به سوی خوبی‌ها/قسمت سوم
پیش به سوی خوبی‌ها/قسمت سوم

پیش به سوی خوبی‌ها/قسمت سوم

در محرم و صفر چه سریال‌هایی از تلویزیون پخش خواهدشد؟
در محرم و صفر چه سریال‌هایی از تلویزیون پخش خواهدشد؟

در محرم و صفر چه سریال‌هایی از تلویزیون پخش خواهدشد؟

«بیمه سلامت» برای تمام افراد فاقد پوشش بیمه‌ الزامی اعلام شد
«بیمه سلامت» برای تمام افراد فاقد پوشش بیمه‌ الزامی اعلام شد

«بیمه سلامت» برای تمام افراد فاقد پوشش بیمه‌ الزامی اعلام شد

برای دفاع از خود به کسی وابسته نمی شویم
برای دفاع از خود به کسی وابسته نمی شویم

برای دفاع از خود به کسی وابسته نمی شویم

رئیس جمهور فرانسه: پیشنهادات جدیدی به ایرانی‌ها درباره تحریم‌ها ارائه می‌کنم
رئیس جمهور فرانسه: پیشنهادات جدیدی به ایرانی‌ها درباره تحریم‌ها ارائه می‌کنم

رئیس جمهور فرانسه: پیشنهادات جدیدی به ایرانی‌ها درباره تحریم‌ها ارائه می‌کنم

شرط بامزه افسانه پاکرو برای ازدواج!
شرط بامزه افسانه پاکرو برای ازدواج!

شرط بامزه افسانه پاکرو برای ازدواج!

افت قیمت خودرو به دنبال بازداشت مدیران خودروساز/ کاهش قیمت‌ها ادامه دارد
افت قیمت خودرو به دنبال بازداشت مدیران خودروساز/ کاهش قیمت‌ها ادامه دارد

افت قیمت خودرو به دنبال بازداشت مدیران خودروساز/ کاهش قیمت‌ها ادامه دارد

مالک نفت‌کش انگلیسی با وزیر امور خارجه دیدار کرد

مالک نفت‌کش انگلیسی با وزیر امور خارجه دیدار کرد

مداحی عید غدیر/ نریمانی: مدح و شعر خوانی مداح نونهال
مداحی عید غدیر/ نریمانی: مدح و شعر خوانی مداح نونهال

مداحی عید غدیر/ نریمانی: مدح و شعر خوانی مداح نونهال

مداحی عید غدیر/ نریمانی: می بینیم دوباره باز نور جلی رو
مداحی عید غدیر/ نریمانی: می بینیم دوباره باز نور جلی رو

مداحی عید غدیر/ نریمانی: می بینیم دوباره باز نور جلی رو

مداحی عید غدیر/ نریمانی: مینشیند روی لبها قل هو الله احد
مداحی عید غدیر/ نریمانی: مینشیند روی لبها قل هو الله احد

مداحی عید غدیر/ نریمانی: مینشیند روی لبها قل هو الله احد

مداحی عید غدیر/ نریمانی: به آوای علی ولی الله به امضای علی ولی الله
مداحی عید غدیر/ نریمانی: به آوای علی ولی الله به امضای علی ولی الله

مداحی عید غدیر/ نریمانی: به آوای علی ولی الله به امضای علی ولی الله

مداحی عید غدیر/ نریمانی: تو سر سبزی و دل من بیابون

مداحی عید غدیر/ نریمانی: تو سر سبزی و دل من بیابون

مداحی عید غدیر/ نریمانی: هر سو که بشم راهی میره سوی گمراهی
مداحی عید غدیر/ نریمانی: هر سو که بشم راهی میره سوی گمراهی

مداحی عید غدیر/ نریمانی: هر سو که بشم راهی میره سوی گمراهی

ابعاد جدید از کشتار سگ‌ها در کهریزک
ابعاد جدید از کشتار سگ‌ها در کهریزک

ابعاد جدید از کشتار سگ‌ها در کهریزک