علت های زمینه ساز بیماری روانی اسکیزوفرنی

اسکیزوفرنی، اختلالی مزمن و طولانی است که با قطع ارتباط با واقعیت که ممکن است شکل توهمات (شنیدن یا دیدن چیزهایی که واقعا وجود ندارند)، هذیان ها (عقاید کاذب) و رفتار عجیب و غریب و غیر منطقی به خود بگیرد، مشخص می شود. شروع این اختلال معمولا در اوایل بزرگسالی است، در همان زمانی که افراد برای راه پیدا کردن به دنیا آماده می شوند.
 
افراد مبتلا به اسکیزوفرنی در حافظه، توجه، و ارتباط مشکل دارند. گفتار آنها ممکن است آشفته باشد. امکان دارد که قسمت هایی از کلمات را در کلمات جدید ترکیب کنند یا قافیه های بی معنی بسازند. امکان دارد که آنها از یک موضوع به موضوع دیگر بپرند و اطلاعات مفید کمی را انتقال دهند.
 

سه نوع اصلی اسکیزوفرنی وجود دارد: پارانوئید، آشفته، و کاتاتونیک.

 افراد مبتلا به اسکیزوفرنی پارانوئید هذیان های منظم، اغلب توهمات شنیداری مرتبط نشان می دهند. آنها معمولا هذیان های بزرگ منشی و گزند و آسیب دارند، ولی ممکن است هذیان های حسادت نیز داشته باشند که به موجب آن باور دارند که همسر یا معشوق آنها بی وفا بوده است. امکان دارد که آنها بیقراری، سردرگمی، و ترس نشان دهند و توهمات واضحی را تجربه کنند که با هذیان های آنها هماهنگ هستند. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی پارانوئید اغلب هذیان های پیچیده یا نظام یافته ای را می سازند که موضوعات خطا کاری یا گزند و آسیب را در بردارند.

 اسکیزوفرنی آشفته با گفتار گسیخته، سستی تداعی ها، رفتار آشفته، توهمات یا هذیان های ناپیوسته، و پاسخ های هیجانی سطحی و بسیار نامناسب مشخص می شود. اختلال اجتماعی شدید شایع است. افراد مبتلا به این نوع اسکیزوفرنی ممکن است سبک مغزی، خنده نخودی، و گفتار بی معنی نیز نشان دهند. آنها ممکن است از ظاهر و بهداشت شخصی خود غافل شوند و کنترل ادرار و مدفوع را از دست بدهند.

 افراد مبتلا به اسکیزوفرنی کاتاتونیک فعالیت حرکتی آشفته نشان می دهند. امکان دارد که آنها به حالت بُهت فرو روند و ناگهان به مرحله سراسیمگی تغییر یابند. افراد مبتلا به اسکیزوفرنی کاتاتونیک ممکن است به مدت چند ساعت وضع اندامی غیرعادی و حتی دشواری را حفظ کنند. ویژگی برجسته این حالت، انعطاف پذیری مومی شکل است که به موجب آن فرد وضعیتی را حفظ می کند که دیگران او در آن وضع قرار داده اند. این افراد ممکن است خموشی نیز نشان دهند، اما بعد از آن معمولا می گویند آنچه را که دیگران در آن زمان می گفتند می شنیدند.
 

اغلب پژوهشگران معتقدند که اسکیزوفرنی اختلال مغزی است که از ترکیب عوامل، از جمله وراثت، رشد نابهنجار مغز، و تجربیات زندگی استرس زا ناشی می شود.
 
پژوهشگران بر اهمیت نقش وراثت در تعیین کردن خطر اسکیزوفرنی تمرکز کرده اند. هرچه ارتباط خونی دو نفر نزدیکتر باشد، به احتمال بیشتری در این اختلال مشترک هستند. با این حال، وراثت تنها عاملی نیست که آسیب پذیری نسبت به اسکیزوفرنی را ایجاد می کند. اگر چنین بود، انتظار داشتیم که میزان تطابق بین دوقلوهای یک تخمکی ۱۰۰ درصد باشد در حالی که ۴۰ تا ۵۰ درصد است. بنابراین عوامل دیگری غیر از ژنتیک دخالت دارند.
 
طبق فرضیه دوپامین اسکیزوفرنی، میزان استفاده انتقال دهنده دوپامین در مغز افراد مبتلا به اسکیزوفرنی بیشتر از دیگران است. با این حال، به نظر نمی رسد که مغز آنها دوپامین خیلی زیاد تولید کند، بلکه ممکن است مغز آنها تعداد گیرنده های دوپامین اضافی داشته باشد یا گیرنده های آنها ممکن است نسبت به این انتقال دهنده بیش از حد حساس باشند. فعالیت مفرط این گیرنده ها ممکن است تعدادی از نشانه های اسکیزوفرنی، مانند توهمات و هذیان ها را توجیه کند. این توجیه توسط شواهدی تقویت می شود که نشان می دهند داروهای ضد روان پریشی که به کنترل کردن این نشانه ها کمک می کنند، با مسدود کردن گیرنده های دوپامین، فعالیت دوپامین را در مغز کاهش می دهند.
 

نویسنده: جفری نوید و اسپنسر راتوس

 
منبع: کتاب «بهداشت روانی»