محمّد سپهري
محمّد سپهري در خرداد ماه 1344 در يک خانواده عشايري بدنيا آمد و پس از گذراندن مدارج تحصيلي عمومي، در سال 1362 به تهران آمد و تحصيلات عالي را در دانشگاه امام صادق(ع) آغاز کرد و در رشته الهيات و معارف اسلامي کارشناسي ارشد گرفت. وي در سال 1377 از پايان نامه خود با عنوان: علم و تمدن در عصر امويان دفاع، و دوره دکتري را در رشته تاريخ و تمدن ملل اسلامي بپايان رساند. او علاوه بر تأليف، تصحيح و ترجمه بيش از سي عنوان کتاب، و شماري مقاله در حوزه تاريخ و تمدن اسلامي، مسئوليتهاي اجرايي در بخشهاي آموزشي و پژوهشي بر عهده داشته است. رتبه سوم: جشنواره كتاب سال دانشجويي: 1374؛ مترجم نمونه جشنواره كتاب سال دانشجويي: 1375؛ رتبه ممتاز اولين نمايشگاه دستاوردهاي علمي و پژوهشي دانشجويان بسيجي: 1376؛ برگزيده جشنواره كتاب مهدويت :1379؛ پژوهش شايسته تقدير يازدهمين دوره پژوهش فرهنگي سال: 1385؛ برگزيده دومين جشنواره کتاب دين ( با دو اثر برگزيده): 1386 و استاد نمونه کشوري1388 را در کارنامه خود دارد. وي هم اکنون با مرتبه استادي، عضو هيئت علمي دانشگاه است.
1. سوابق آموزشي، پژوهشي و اجرايي
الف. سوابق تحصيلي
1. ديپلم علوم تجربي: 1362
2. كارشناسي ارشد پيوسته الهيات و معارف اسلامي، دانشگاه امام صادق (ع): 1371
3. دكتري تاريخ و تمدن مللاسلامي، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد علوم و تحقيقات: 1377
ب. سوابق آموزشي و پژوهشي
1. تدريس در دبيرستانهاي تهران: 1364 ـ 1365
2. استاد دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي: 1373 تاكنون
3. مشاور پژوهشي فرهنگسراي خاوران: 1376 ـ 1378
4. عضو واحد تدوين و تأليف و دبير شوراي كتاب سازمان تبليغات اسلامي:1367 ـ 1371
5. پژوهشگر واحد تدوين سيره معصومين (ع)، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي: 1371 ـ 1373
6. عضو گروه تاريخ و باستانشناسي، شوراي بررسي متون علومانساني دانشگاهها: 1375 تاکنون
7. عضو شوراي علمي گروه تاريخ وتمدن پژوهشگاه فرهنگ وانديشه اسلامي:1380 تاکنون
8. عضو هيئت تحريريه مجله فروغ وحدت: 1385تاكنون
9. عضو كميته علمي جشنواره بين المللي فارابي(گروه تاريخ وجغرافيا):1386
10. سردبير و عضو هيئت تحريريه پژوهش فرهنگي: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات: 1386- 1389
11. عضو هيئت تحريريه نيمسال نامه تاريخ وتمدن اسلامي دانشگاه آزاد اسلامي(علمي، پژوهشي): 1386تاكنون
12. عضو هيئت تحريريه ماهنامه زمانه پژوهشگاه فرهنگ وانديشه اسلامي: 1387- 1388
13. عضو هيئت مؤسس انجمن علمي تاريخ اسلام.
14. عضو هيئت تحريريه پژوهشنامه تاريخ اسلام(علمي، پژوهشي):1388تاکنون
15. عضو هيئت تحريريه پژوهشنامه تاريخ تمدن اسلامي(علمي، پژوهشي): 1389تاکنون
16. عضو هيئت تحريريه نيمسال نامه منهاج(علمي، ترويجي): 1389تاکنون
17. عضو پيوسته کرسي تاريخ و جغرافيا( هيئت حمايت از کرسي هاي نظريه پردازي، نقد و مناظره): 1389تاکنون
ج. سوابق اجرايي
1. مسئول واحد پرورشي جهادسازندگي بيرجند: 1361 ـ 1362
2. كارشناس امور فرهنگي سازمان تبليغات اسلامي: 1367 ـ 1371
3. عضو هيئت مديره و معاون فني شركت چاپ و نشر: 1369 ـ 1371
4. مدير اموراجتماعي سازمان فرهنگي، هنري شهرداري تهران: 1375 ـ 1376
5. مدير كتابخانه فرهنگسراي خاوران: 1376 ـ 1378
6. معاون اداري و مالي دانشكده الهيات، فلسفه و معارف اسلامي، واحد تهران مرکزي: 1379
7. معاون آموزشي ـ دانشجويي مركز تحصيلات تكميلي (ميرداماد): 1379 ـ 1381
8. مدير گروه تاريخ و تمدن، پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي: 1380 ـ 1381
9. مديركل آموزش، دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي: 1381 ـ 1382
10. مدير پژوهشي و امور ارزشيابي سازمان سمت: 1383 ـ 1384
11. مدير گروه تاريخ وتمدن ملل اسلامي سمت:1384- 1388
12. مدير گروه تاريخ اسلام، دانشگاه مذاهب اسلامي: 1385تاکنون
13. مدير كل امور پژوهشي دانشگاه مذاهب اسلامي :1387- 1388
د. کسب مقام در جشنواره هاي علمي وفرهنگي
1. رتبه سوم: جشنواره كتاب سال دانشجويي: 1374
2. مترجم نمونه: جشنواره كتاب سال دانشجويي: 1375
3. رتبه ممتاز: اولين نمايشگاه دستاوردهاي علمي و پژوهشي دانشجويان بسيجي: 1376
4. برگزيده جشنواره كتاب مهدويت:1379، قم.
5. پژوهش شايسته تقدير: يازدهمين دوره پژوهش فرهنگي سال: 1385
6. برگزيده دومين جشنواره کتاب دين ( با دو اثر برگزيده): 1386
7. استاد نمونه کشوري: 1388
هـ. شركت در همايشهاي علمي
1. همايش ملي هنر اسلامي ،دانشگاه تربيت مدرس و فرهنگستان هنر، اسفند 1380، ارائه مقاله.
2. همايش بين المللي كتاب درسي دانشگاهي، سازمان سمت ، دي 1384، ارائه مقاله.
3. همايش ملي سيره سياسي پيامبر اكرم(ص)،دانشگاه امام صادق (ع)، اسفند1384، ارائه مقاله.
4. همايش منطقه اي الگوهاي رفتاري پيامبر اعظم(ص)،دانشگاه آزاد اسلامي واحد خمين،اسفند،1384، ارائه مقاله.
5. همايش علمي امربه معروف و نهي ازمنكر، دانشگاه مذاهب اسلامي، بهمن 1387، دبير علمي.
و. آثار
1. تأليف: 6 عنوان
2. ترجمه: 27 عنوان
3. تصحيح و تحقيق متون قديم: 3 عنوان
4. مقـاله: 39مورد در زميـنههاي مختلف
5. ويرايش علمي بيش از80 عنوان كتاب
6. راهنمايي و مشاوره بيش از 80 عنوان پايان نامه کارشناسي ارشد
2. كتابها
1. اصــــل مقابلـــه به مثل در اسلام (مبدأ المقابلة بالمثل فيالاسلام)، سيدجعفر مرتضي عاملي، رقعي، 160 ص، چ اوّل : 1372، اميركبير، تهران.
2. اصول تبليغات اسلامي (اصول الاعلام الاسلامي)، دكتر ابراهيم امام، وزيـــري، 335 ص، 1372، بنياد بعثت، تهران.
3. امام صادق (ع) و مذاهب اهل سنت (الامام الصادق و المذاهب الاربعه)، اسد حيدر، وزيري، 1366، اميركبير، تهران.
4. امام علي (ع) و خوارج (علي عليه السلام و الخوارج)، سيدجعفر مرتضي عاملي، وزيري،682 ص، چ اوّل:1384؛ چ دوم: 1385؛ چ سوم: 1385؛چ چهارم: 1387، پژوهشگاه فرهنگ وانديشه اسلامي(سازمان انتشارات)، تهران. برگزيده دومين جشنواره کتاب دين ، ارديبهشت1386؛ برگزيده سومين دوره جشنواره فارابي در بخش خارجي، 1387.
5. امپـرياليسم تبليغي يا تبليغات بينالمللي (الاعلام الدولي بينالنظرية و التطبيق)، دكتر محمّدعلي العويني، وزيري، 286 ص،چ اوّل : 1369، مركزچاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، تهران.
6. انقلاب زمينهسازان حكومــــت مهــدي (عج) (ثورة الموطئن للمهدي)، مهدي فتلاوي، وزيــــري، 400 ص،1372، قم.
7. اهل بيت (ع) درآيه تطهير (اهل البيت في آية التطهير)، سيدجعفر مرتضيعاملي، وزيري، 172ص، چ اوّل: 1372؛ چ دوم: رقعي، 1380؛چ سوم: 1383؛ چ چهارم: 1386، بوستان كتاب، قم.
8. بزرگداشتها در اسلام (المواسم و المراسم في الاسلام)، سيدجعفر مرتضيعاملــــي، وزيري، 142 ص، چ اوّل: 1368، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، تهران؛ چ دوم: رقعي، 192 ص، 1375؛ چ سوم: 1378؛ چ چهارم: 1388، بوستان كتاب، قم.
9. تاريخ فرهنگ و تمدّن اسلامي(تأليف)، وزيري، 440 ص ،چ اوّل: 1391، حوزه هاي علمي اهل سنت، تهران.
10.
11. تاريخ قرآن (حقائق هامة حول القرآن الكريم)، سيد جعفر مرتضي عاملي، وزيري، 659 ص، چ اوّل : 1374،نشرهماهنگ ،تهران ،چاپ دوم در دست انجام.
12. تحليلي از زندگاني سياسي امام حسن مجتبي (ع) (الحياة السياسية للامام الحســـن المجتبي)، سيدجعفر مرتضي عاملي، وزيري، 246 ص، چ اوّل: 1369؛ چ دوم: 1372؛ مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، تهران؛ چ سوم : 1374؛چ چهارم :1384؛ چ پنجم :1385؛ چ ششم:1387، بوستان كتاب، قم؛ رتبه سوم کتاب سال دانشجويي، 1374.
13. ترجمه دلائل الصدق (فضائل اميرالمؤمنين و امامته من دلائل الصدق)، محمّدحسن مظفر، وزيري، 3 جلد: ج 1، 540 ص، 1374؛ ج 2، 555 ص ، 1377؛ ج3، 592ص، 1386، اميركبير، تهران؛ برگزيده نخستين جشنواره طلاب و دانشجويان بسيجي:1376، تهران.
14. تمدّن اسلامي در عصر امويان (تأليف)، وزيري، 456 ص ،چ اوّل: 1388، چاپ و نشر بين الملل، تهران.
15. تمدّن اسلامي در عصر عباسيان (المدخل الي حضارة العصرالعباسي)، دكتر محمّدكاظم مكي، وزيري، 482 ص، چ اوّل : 1383؛ چ دوم: 1391، سمت، تهران.
16. جزيره خضراء در ترازوي نقد (دراسة في الجزيرة الخضراء و علامات الظهور)، سيدجعفر مرتضي عاملي، وزيري، 254 ص، چ اوّل: 1371؛ چ دوم: 1374؛ چ سوم: 1377؛ چ چهارم: 1381؛ چ پنجم: 1386؛ چ ششم: 1387، بوستان كتاب، قم ؛ برگزيده جشنواره كتاب مهدويت:1379، قم.
17. چراغ دلها (بازنويسي و تلخيـصِ مصـابيـح القلوب)، حسن شيعي سبـزواري، رقعي،
165 ص، چ اوّل: 1383؛چ دوم:1384، اهل قلم، تهران.
18. حكومت و ولايت فقيه (ولاية الامر)، محمّد مهدي آصفي، وزيري، 239 ص، چ اوّل: 1383، دانشگاه آزاد اسلامي و احد تهران مركزي، تهران.
19. خورشيد بيغروب (تأليف)، رقعي، 248 ص، چ اوّل: 1369، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، تهران.
20. درآمدي بر سيره نبوي(المدخل لدراسة السيرة النبويه)، سيدجعفر مرتضي عاملي، 350 ص، چ اوّل : 1376، دارالسيره، قم.
21. در پرتو قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران (حول الدستورالاسلامي الايراني)، محمّد علي تسخيري، وزيري، 592 ص،1385، مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي، تهران.
22. دولت امويان در اندلس (تاريخ الدولة الاموية فيالاندلس)، دكتر عبدالمجيد نعنعي، وزيري، 504 ص، چ اوّل: 1380؛ چ دوم :1386؛ چ سوم: 1387، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم.
23. راحة الارواح و مونس الاشباح (تصحيح)، حسن شيعي سبزواري، وزيري، 298 ص، چ اوّل: 1375؛ چ دوم: 1378، اهل قلم، تهران.
24. رنجهاي زهرا (س) (مأساة الزهراء)، سيدجعفر مرتضي عاملي، وزيري، 656 ص، چ اوّل: 1378، دارالسيره؛ چ دوم: 1380؛ چ سوم: 1381؛ چ چهارم: 1382، تهذيب، قم .
25. ره توشه انقلاب (تأليف)، وزيري، 611 ص، 1376، هماهنگ، تهران.
26. زندان در اسلام: بررسي مشروعيت، موارد و احكام زندان در اسلام (تأليف)، رقعي، 218 ص، چ اوّل: 1372، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، تهران.
27. سلام بر ماه خدا(ترجمه برگزيدهاي از دعاهاي ماه رمضان)، جيبي، 97 ص، چ اوّل: 1373، تهران.
28. سلمان فارسي (سلمان الفارسي في مواجهة التحدي)، سيدجعفر مرتضي عاملي، وزيري، 204 ص، چ اوّل: 1370؛ چ دوم: 1374؛ مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي؛ چ سوم: 1382؛چ چهارم:1384؛ چ پنجم:1386، چاپ و نشر بينالملل، تهران.
29. سيـــرت جاودانه (ترجمه و تلخيصِ الصحيح من سيرة النبي الاعظم ص)، سيدجعفر مرتضي عاملي، ويژه، 2 ج : ج1، 675ص؛ ج2، 763ص،چ اول: 1384؛ چ دوم وسوم: 1385؛ چ چهارم: 1386؛ چ پنجم: 1388، پژوهشگاه فرهنگ وانديشه اسلامي(سازمان انتشارات)، تهران.شايسته تقدير در يازدهمين دوره پژوهش فرهنگي سال: بهمن 1385؛ برگزيده دومين جشنواره کتاب دين، ارديبهشت 1386.
30. سيره صحيح پيامبراعظم(ص)،( الصحيح من سيرة النبي الاعظم ص) سيدجعفر مرتضي عاملي، ويژه، 12ج، 6970ص، چ اوّل: 1391، پژوهشگاه فرهنگ وانديشه اسلامي(سازمان انتشارات)، تهران.
31. شخصيت اسلامي(الشخصية الاسلامية)، البلاغ، جيبي، 94 ص، 1370، مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامي، تهران.
32. شيخ مفيد پرچمدار آزادي انديشه (صراع الحرية في عصرالمفيد)، سيدجعفر مرتضي عاملي، وزيري، 200 ص، چ اوّل: 1372؛ چ دوم، رقعي: 1378، بوستان كتاب، قم.
33. مباني نظري حکومت اسلامي(ولاية الامر)، محمّد مهدي آصفي، وزيري، 464 ص، 1385، مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي، تهران.
34. متون تاريخي وجغرافيايي به فارسي(تأليف)، وزيري،392ص، چ اوّل: 1384، سمت، تهران.
35. مصابيح القلوب (تصحيح)، حسن شيعي سبزواري، وزيري، 650 ص، چ اوّل: 1375؛ چ دوم: 1383، ميراث مكتوب، تهران.
36. ياس پهلو شكسته (ترجمه و تلخيصِ مأساة الزهراء س)، سيدجعفرمرتضيعاملي، وزيري، 222 ص، چ اوّل:1384، نشرمطهر، تهران.
3. مقالات:
الف.علمي ( علمي پژوهشي ؛ علمي ترويجي):
1. پژوهشي در سازمان مالي امويان، پژوهش ديني، علمي پژوهشي، شماره اوّل، بهار 1380، صص 38ـ76.
2. مارقين، سيد جعفرمرتضي عاملي، (ترجمه)، دانشنامه امام علي (ع)، زمستان 1380، ج 9، صص 229ـ295.
3. مراکز علم و علوم عقلي در عصر امويان، الهيات، علمي، شماره اوّل، بهار 1381، صص 77ـ109.
4. مراکز دانش و ادب در عصر امويان، ادبيات دانشگاه تهران، پژوهشي، شماره 164، زمستان 1381، صص 99ـ118.
5. تدوين حديث در عصر امويان، پژوهش ديني، علمي پژوهشي ، شماره 6، زمستان 1382، صص 10ـ26.
6. تاريخ و فلسفه در عصر امويان، الهيات، علمي، شماره 3، تابستان 1383، صص 61ـ77.
7. نجات بخشي در آيين زرتشت، قبسات، علمي ترويجي، شماره 33، پاييز1383، صص 143ـ154.
8. فرق و مذاهب اسلامي در عصر امويان،مجموعه مقالات اسلام و ايران(بررسي تاريخي)، نشر معارف، قم، 1383، صص 135ـ172.
9. مأموريتهاي قرآني در عصر رسالت، پژوهش ديني، علمي پژوهشي ، شماره 10، تابستان 1384، صص 7ـ36.
10. نقش كتاب درسي در توليد علم در تمدن اسلامي ، مجموعه مقالات همايش بين المللي كتاب درسي دانشگاهي، سمت، زمستان 1384 ، صص 97-118 .
11. مشورت در سنت و سيرت رسول خدا (ص) ، سياست نبوي ( مجموعه مقالات همايش ملي سيره سياسي پيامبر اكرم)، پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي ،زمستان 1385، صص327-347.
12. سياست نظامي رسول خدا (ص) ، مجموعه مقالات همايش منطقه اي الگوهاي رفتاري پيامبر اعظم (ص) ، زمستان 1384، صص409-419 .
13. جمع و تدوين قرآن، برهان وعرفان، پژوهشي، شماره 6 ، زمستان 1384، صص 43 – 64 .
14. آموزش و نهادهاي آموزشي در عصر امويان، مسكويه، پيش شماره 2، بهار 1385، صص 67ـ82.
15. طبقات اجتماعي در عصر امويان،ادبيات دانشگاه تهران، پژوهشي، شماره 180، زمستان 1385، صص 75ـ94.
16. الصحيح من سيره النبي الاعظم (ص): رهيافتي نوبه سيره نگاري ،تاريخ وتمدن اسلامي،شماره 4، پاييز و زمستان 1385،صص 5-25.
17. المصادرالمالية للدولة الاسلامية في بلدان الخلافة الشرقية، مجلة العلوم الانسانية ، علمي پژوهشي ، شماره (4) 14، پاييز 2007/1386،صص63-82.
18. ديوان در اسلام : ازپيدايش تا تحول، دانشنامه، علمي پژوهشي، شماره 69، تابستان 1387، صص 103-116.
ب. ساير (علمي مروري؛ تخصصي):
19. تبليغات اسلامي، اهداف و ويژگيها، دکتر ابراهيم امام، (ترجمه)، بصائر، شماره 4ـ5، دي و بهمن 1373، صص 23ـ30.
20. نقش مسجد در تکوين افکار عمومي،دکتر ابراهيم امام،(ترجمه و اقتباس)،مسجد شماره 19،فروردين و ارديبهشت1374،صص 31ـ40.
21. تبليغات ضدّ اسلام، دکتر ابراهيم امام، (ترجمه)، بصائر، شماره10، مرداد 1374، صص 26ـ34.
22. تبليغات گفتاري در اسلام، دکتر ابراهيم امام، (ترجمه)، بصائر، شماره 18، فروردين 1375، صص 22ـ24.
23. روشهاي تفسيري قرآن کريم (1)، محمّدمهدي آصفي، (ترجمه)، مسجد، شماره 27، مرداد و شهريور 1375، صص10ـ20.
24. روشهاي تفسيري قرآن کريم (2)، محمّدمهدي آصفي، (ترجمه)، مسجد، شماره 29، آذر و دي 1375، صص 22ـ31.
25. مسجد و ساختار جماعت اسلامي، حسين مونس، (ترجمه)، مسجد، شماره 30، بهمن و اسفند 1375، صص 54ـ61.
26. حکومت و رهبري در اسلام (1)، محمّدمهدي آصفي، (ترجمه و تلخيص)، مسجد، شماره 34، مهر و آبان1376، صص42ـ49.
27. حکومت و رهبري در اسلام (2)، محمّدمهدي آصفي، (ترجمه و تلخيص)، مسجد، شماره 35، آذر و دي1376، صص38ـ45.
28. نصيحت، محمّدمهدي آصفي، (ترجمه و تلخيص)، مسجد، شماره 39، مرداد و شهريور1377، صص 33ـ41.
29. فرقههاي اسلامي در دوقرن نخست اسلامي، مسجد، شماره 42، بهمن و اسفند 1377، صص 64ـ80.
30. خوارج، از ظهور تا رويارويي، سيد جعفر مرتضي عاملي، (ترجمه)، جامجم (روزنامه)، شماره 1011، 22 آبان 1382، ص11.
31. امام صادق(ع) از ديدگاه رهبران مذاهب اهل سنت، جامجم (روزنامه)، شماره 1315، 17 آذر 1383، ص 9.
32. حيات سياسي و فرهنگي عالم آل محمّد (ص)، جامجم (روزنامه)، شماره 1327، 3 دي 1383، ص 9.
33. انگيزههاي خليفه عباسي از تحميل ولايت عهدي به امام رضا (ع)، جامجم (روزنامه)، شماره 1400، 18 فروردين 1384، ص 9.
34. جمعآوري قرآن در عهد رسول خدا (ص)، رشد آموزش قرآن، شماره 9، تابستان 1384، صص 38ـ43.
35. كشتار قاريان ، فروغ وحدت ، شماره 10، زمستان 1386، صص69-79.
36. سهم ايرانيان در ديوان سالاري خلافت شرق ، زمانه ، شماره 74-73، مهر و آبان 1387، صص10-15.
37. اسلام و يهود يثرب :از تعامل در تعاليم تا تقابل در مواضع ، فروغ وحدت، شماره1، زمستان 1387، صص30-43.
38. تاريخ قرآن نويسي ، پژوهشنامه علوم و معارف قرآن کريم ، شماره 14، زمستان 1387، صص127-144.
39. تأسيس تاريخ هجري، فروغ وحدت، شماره 19، بهار 1389، صص17- 30.
ج. مصاحبه هاي علمي:
40. گفتگو با کتاب هفته، ويژهنامه حضرت رسول اکرم(ص)، شماره 235پياپي622، ارديبهشت 1384، ص 14.
41. گفتگو با روزنامه ايران پيرامون «تمدن اسلامي در عصر امويان»، شماره 3200، 2 مرداد 1384، ص 24.
42. گفتگو با روزنامه ايران پيرامون «سيرت جاودانه»، شماره 3316، 30 آبان 1384، ص 24
43. بعثت ، ظهورو انتظار ،گفتگو با مجله موعود، شماره 66،مرداد 1385، صص 14-20.