اریگونه erigone

در اساطیر و افسانه‌های یونان باستان، نام اریگونه (Erigone)، برای دو زن ذکر شده است که عبارت‌اند از:

1-دختر آئژیستوس (Aegisthus) و کلیتم‌نسترا (Clytaemnestra) و خواهر آلتس (Aletes) بود که در سرگذشت اورستوس (Orestes) دخالت داشته است. برخی عقیده دارند که بر اثر مداخله‌ی او اورستس برای محاکمه، به محکمه‌ی آرئوپاژ خوانده شد و چون تبرئه گشت، اریگونه خودکشی کرد. بنابر روایت دیگر، اورستس قصد داشت او را در همان زمان که مادر و پدر خود را کشت، به قتل برساند، منتها آرتمیس (Artemis) او را ربوده، به آتن انتقال داد و کهانت مذهب خود را به عهده‌ی او گذاشت. طبق عقیده‌ی دیگر، وی با اورستس وصلت کرد و برای او پسری به نام پنتیلوس (Penthilus) به دنیا آورد. یکی از این اریگونه‌ها (به احتمال قوی دختر ایکاریوس (Icarius) به صورت فلکی تبدیل یافت (صورت فلکی سنبله در منطقةالبروج).

2- دختر یکی از آتنی‌ها به نام ایکاریوس است. دیونیزوس (Dionysus)، خدای شراب، هنگامی که به زمین آمد تا کشت مو و تهیه‌ی شراب را به مردم بیاموزد، مدتی در خانه‌ی وی مهمان بود.

دیونیزوس عاشق آن دختر شد و استافیلوس (Staphylus) از این وصلت به دنیا آمد. دیونیزوس، مشک‌شرابی به ایکاریوس هدیه داد و به او اصرار کرد که از آن شراب به همسایگان هم بخوراند. ایکاریوس این شراب را با چوپانان تقسیم کرد و آنها، که از نوشیدن آن سرمست شدند، چنین پنداشتند که مسموم شده‌اند، بنابراین ایکاریوس را به ضرب چوب از پا درآوردند و جسد او را به گوشه‌ای افکندند. سگ او مائرا (Maera) سروصدایی به راه انداخت و محل جسد را، که بدون گور در کناری افتاده بود، به اریگونه نشان داد. برخی گویند که جسد او را در بالای تپه، در پای درختی، آتش زدند. اریگونه، با مشاهده‌ی آن وضع، خود را به درختی، که جسد در کنار آن قرار داشت، آویخت. دیونیزوس بلای عجیبی بر آتنی‌ها نازل کرد. دختران آتن که همه به جنون مبتلا شده بودند، خود را به دار می‌زدند. از هاتف دُلف نیز خبر آمد که چون مرتکبین قتل ایکاریوس و اریگونه به مجازات نرسیده‌اند، به انتقام الهی گرفتار شده‌اند. آتنی‌ها ناچار چوپان‌های گناهکار را تنبیه کرده، به افتخار اریگونه عیدی ترتیب دادند که در آن، دختران جوان را به درخت می‌آویختند. بعدها، به جای این کار، صفحه‌هایی که تصاویر انسان بر آن نقش شده بود، به درخت آویزان می‌کردند. مراسمی که در رم و ایتالیا، برای لیبرالیا (Liberalia)، یعنی جشن لیبر پاتر (Liber Pater) – دیونیزوس ایتالیایی – برپا می‌شد، از همین‌‌جا سرچشمه می‌گرفت.