فتح‌الله مجتبايي
فتح‌الله مجتبايي، به سال 1306 خورشيدي در تهران زاده شد. وي در کودکي همراه پدر و مادر خود به فراهان رفته و در آن ديار به فراگيري صرف و نحو و بديع و دروس مقدمات مغني، مطول و سيوطي پرداخت. در سال 1321 در اراک به دبيرستان رفت و ديپلم گرفت، سپس به تهران بازگشت و دانشکده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران، زير نظر اساتيدي همچون عصار، فروزانفر، همايي، سياسي، يحيي مهدوي و مينوي درس خواند و به اخذ درجه ليسانس نائل آمد.
مجتبايي از سال 1332 تدريس در دبيرستان‌ها را شروع و هم‌زمان همکاري خود را با مجله سخن و انتشارات فرانکلين آغاز کرد. وي پس از چندين سفر تحقيقاتي به اروپا و امريکا، به ايران باز آمد و به گروه مؤلفان کتب درسي پيوست. مدتي نيز وابسته فرهنگي ايران در هند و پاکستان بود که در آن زمان درباره فکر، فرهنگ و عرفان هندي اقدام به پژوهش‌هايي کرد.
فتح‌الله مجتبايي، در سال 1344 براي تکميل تحصيلات خود به امريکا عزيمت کرد و در دانشگاه هاروارد در رشته اديان فلسفه شرق، دکترا گرفت. عنوان پايان‌نامه دکتراي مجتبايي عبارت بود از: تحقيق در توحيد وجودي پوگا واسيشته (جوک سبشت در عرف مسلمانان هند).
او به سال 1356 به ايران بازگشت و در دانشکده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه تهران مشغول به تدريس شد و دروس تاريخ اديان، عرفان تطبيقي، روش‌شناسي، جامعه‌شناسي دين، روان‌شناسي دين و متون عرفاني را به شاگردانش مي‌آموخت.
دکتر مجتبايي، هم‌زمان در فرهنگستان زبان و ادب فارسي و نيز مرکز دايرة‌المعارف بزرگ اسلامي عضو بود که به پژوهش و تحقيق بپردازد. از دکتر فتح‌الله مجتبايي کتاب‌ها و مقاله‌هاي فراواني منتشر شده است که اسامي کتاب‌هاي وي عبارت است از: شعر جديد فارسي؛ چيترا و گزيده اشعار تاگور؛ ترجمه بوطيقا؛ هنر شاعري؛ ترجمه گزيده اشعار رابرت فراست؛ طوطي‌نامه؛ تاريخ ادبيات ايران از فردوسي تا سعدي؛ راي و برهمن؛ روضة‌العقول (مرزبان‌نامه بزرگ)؛ عصر طلايي يونان و فلسفه و هنر آن؛ لغت دري؛ شهر زيباي افلاطون و شاهي آرماني در ايران باستان.
وي يک دوره زندگي‌نامه و آثار انديشمندان ايراني را تأليف کرده که اسامي آنان به شرح زير است:
آيت‌الله شيخ هادي نجم‌آبادي؛ استاد احمد بيرشک؛ دکتر محمدحسن لطفي؛ دکتر محمود نجم‌آبادي؛ علامه محمد قزويني؛ دکتر يدالله سحابي؛ دکتر سيدجعفر سجادي؛ دکتر عبدالحسين نوايي؛ شهيد مرتضي مطهري؛ دکتر محسن گنجي؛ استاد عبدالرحمان شرفکندي؛ ميرزا مهدي مدرس آشتياني؛ مرحوم شيخ حسينعلي راشد و غيره.
دکتر فتح‌الله مجتبايي طي يک مأموريت اداري به آمريکا در درس‌هاي کلامي متکلم بزرگ مسيحي، پل تيليش شرکت کرد و در سال 1381 در همايش چهره‌هاي ماندگار، از طرف صدا و سيما، به عنوان چهره ماندگار عرصه تاريخ اديان معرفي شد.
